Savaş Mağdurlarına Bütçe Yok

Meclis Bütçe ve Finans Komitesi, şehitler sakatlar, gaziler, UÇK üyeleri, savaşta ölen siviller ve onların ailelerinin için öngörülen kanunun uygulanması için öngörülen bütçeye savaş sırasında cinsel istismar ve tecavüze uğramış kadınlar kategorisinin de dâhil edilmesi için yeterli mali kaynaklara sahip olunmadığını bildirdi.

"Vetëvendosje" saflarından milletvekili olan Safete Hadërgjonaj, konunun görüşüldüğü komision toplantısında yaptığı konuşmasında, " Meclis Bütçe Yönetim Başkanlığı tarafından yapılan değerlendirmeye göre, taslak yılda 72 milyon Avro tutarında ek bir maliyet öngörüyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görüşüne göre, bu yasanın uygulanmasına planlanan bütçede yer verilmedi ve yararlanacakların sayısı hakkında herhangi bir bilgiye sahip olmadıklarını belirtiyor. 2013-2015 bütçesine göre Kosova Cumhuriyeti ek bütçe ayıramıyor" dedi.

Vetëvendosje Hareketi, savan sırasında cinsel istismara uğrayan mağdurlara aylık 300 Avro ödenmesini talep etmişti.

Savaş sonrasında uluslararası kuruluşların yapmış olduğu istatistik araştırmalarına göre, 1998-1999 yılı içerisindeki çatışmalar sırasında Kosova'da 20 bin kişinin cinsel istismara uğradığı tahmin ediliyor. Bununla birlikte, tecavüz vakaları ile ilgilenen kuruluşlar, bu gibi durumlarda vaka sayısının doğru belirlenmesinin mümkün olmadığı görüşünde.

Savaş mağduru kadınlar ile ilgili çalışma grubunda yer alan İnsan Hakları, Cinsiyet Eşitliği, Kayıp Kişiler ve Dilekçeler Komisyonu Başkanı Milletvekili Susan Novobërdali, çok hassas bir konu olan cinsel istismara uğrayan kadınlarla görüştüklerini, bu grubun içerisinde erkeklerin de var olduğunu ancak tam olarak sayının bilinmediğini söyledi.

Novobërdali, kadınlardan bazılarının eşleri tarafından terk edildiğini, bazılarının evliliklerinde mutlu olamadığını, genç kızların da 20-30 yaş büyük erkeklerle evlendirildiğini söyleyip, mağdurların asıl istediğinin kamu duyarlılığı, işe alımlarda kolaylığın sağlanması, tıbbı ve psikolojik tedavide kolaylık sağlanması olduğunu söyledi.

Ancak Novobërdali, en büyük derdin işlenen suçlardan kimsenin yargılanmamsı olduğunu belirtti. 

Mağdurların tespiti konusunda Novobërdali, tanıklar ile yapılabilineceğini çünkü bu ihlallerin toplu yürütüldüğünü ve sistematik olarak tecavüzlerin gerçekleştiğini, mağdurların birbirini tanıdığı gibi suçluyu da tanıdıklarını belirtti.

İnsani Hukuk Merkezi Fonu yöneticisi olarak Bekim Blakaj, savaşın kurbanları belirlemek için 1998-2000 yıllarını kapsayan 12 yıl çalıştıklarını söyledi. Blajkaj, savaşta cinsel istismara uğrayanların henüz savaş mağduru olarak kategoriye yerleştirilemediğini ancak devletin bu konu üstünde daha fazla durması gerektiği üstünde durdu.

"Vetëvendosje" Milletvekili Albana Fetoshi, son savaşta işlenen tecavüzlerin, işlenen en ağır suçları teşkil ettiğini söyledi.

PDK Milletvekili Hydajet Hyseni, Nisan ayından itibaren, sivil mağdurlar, rehineler ve siyasi tutuklular için de tazminat ödenmeye başlanacağını, bu kategoride sayının 2 bine yakın olduğunu ve hapiste geçen her gün için 15 avro ödeneceğini belirtti.

Nisan sivil kayıplar, savaş rehineler ve siyasi tutukluların yer alacağı bir tazminat kategorisinin başlanacağını söyledi.  Hyseni'ye göre, bu kategorideki tazminat dört yıllık bir dönemde yapılacak ve bu devlet bütçe'sini zorlamayacaktır.