Şecaettin Koka

Kosova konusu çözülmüş sayılmıyor. İki yıl önceki Sırbistan seçimlerinde şu anki Başkan Boris Tadiç ,'Kosova'da AB'de de yani her ikisi' ve ‘AB'nin alternatifi yoktur' sloganları ile ve kendi partisinin çizgisine yamuk gelen SPS ve Yegâne Sırbistan liderleri İvica Daçiç ve Dragan Markoviç-Palma'nın yardımı ile yani ortak olarak iktidarı ele geçirdi. Bu hamle ile Tadiç batı uygarlığına güvenerek zamanında cani Slobodan Miloşeviç'in yaptığı gibi Kosova konusunu "ateş gibi sıcak patatesi eline aldı" ve şimdi de bunu kime vereceğini bilmiyor. Görülen o ki batı uygarlığı Kosova statüsünün Uluslar arası Adalet Divanındaki Sırbistan davasında kararın alınmasından önce çözmek istiyorlar. Kosova konusunda asla düşünceleri değişime uğramamış Sırplar hala,' Biz Sırplar nerede yaşamış olursak olalım batı uygarlığı temsilcilerinin bizim adımıza "kutsal toprağımız" Kosova'nın tapusunu kimseye teslim etmesine izin veremeyiz' diyorlar.


 KOSOVA KONUSUNUN ÇÖZÜMÜNE FARKLI YAKLAŞIMLAR VAR.


SIRBİSTAN BU KONUDA NE UMUYOR NE SANIYOR?

1.Lahey Uluslar arası Adalet Mahkemesinin kararının lehine olmasını beklemektedir.

2.Kosova Statüsü üzerine yeni müzakerelerin yani noktalanmış bir konu olan statü üzerine sürdürülmesini bekliyorlar(UMUYORLAR).

3.BM Güvenlik Konseyi'nin 1244 sayılı rezolusyonuna ve gitmekte olan onun yerine gelen EULEX'İ istemeyerek UNMİK'İN hala görevinin sürdürmesi ve rolü üzerine ısrarlarını hala sürdürüyorlar.

4.Kosova bağımsızlığını tanımayan beş AB ülkesi ve BM Güvenlik Konseyi üyeleri ile sıkı işbirliği ısrarını sürdürüyorlar. Israrla Kosova'yı tanıyan ülkelerin (65 önemli ülke tanıdı) sayısına yenilerinin eklenmesini önlemek için ellerinden geleni yapıyorlar.

ABD VE AB'NİN ÖNGÖRDÜĞÜ İŞLERE BAKALIM:

Birinci konsept çoğunlukludur. Tam olarak Ahtisaari Planının tatbik edilişi

İkinci konsept daha gevşektir: Olası olan her yerde Ahtisaari Planının tatbik edilmesi kuzey Kosova için ise başka bir formül bulunmalı;2010 yılında reyon işbirliğini harekete geçirmek ve "teknik konuları" çözmek istiyorlar.

ULUSLAR ARASI SİVİL DAİRE ŞEFİ PİTER FEİTH  NE DÜŞÜNÜYOR?
Ahtisaari Planının uygulanması üzerine ısrar etmektedir. Öngördüğü ve ısrar ettiği işler ise Priştine'nin kuzey Kosova için organize ettiği seçimler için hazırlık takımların kurulmasını (ki kuruldular), KOSOVA GÜVENLİK KUVVETLERİNE UZUN NAMLULU silahların verilmesi ve benzer şeyler, Kosova Hükümetinin yetkilerinin genişletilmesini istiyor. (Bu istekler bizi Kosovalıları memnun ediyor)


KOSOVA KURUMLARI NE DÜŞÜNÜYOR? Kuzey Kosova'da da yönetimin Priştine'ye bağlanması işlerinin gerçekleştirilmesi için kararlıdır. Bu kararlılık 3.3.2010 tarihli Kosova Meclisi oturumunda tartışmalarda kanıtlanmış oldu.
Kosova Meclisi Kosova Hükümetine ve tüm kurumlarına hitaben 4.3.2010 tarihinde Kosova Anayasasının tam tatbik edilmesi ve Kosova'nın topraksal bütünlüğünün korunması beyannamesini kabul etti. Tartışmalarda Kosova kurumlarının kuzey Kosova'da da yönetiminin gerçekleştirilmesi kararlılığı hâkim oldu.

EULEX VE KFOR'UN TAVIRLARI: Kuzey Kosova'da mevcut olan paralel Sırp kurumlarını tanımıyorlar,(1244 Rezolusyonuna karşın) ve barış ile istikrarın hâkim olmasına, yolsuzluklara, organize suçlara karşı savaşıma destek olacaklarını duyuruyorlar.


 
 Öbür yandan Sırbistan Kosova'yı kastederek "kendi topraklarını korumak için hazır durumda olduğunu" ifade ediyor. Onların iddialarına göre "onun toprağı olan Kosova zorla alınmış". Sırbistan barış yoluyla ve demokrat yollarla "alınmış toprakları" kendi sınırları içerisine iade etmek için hazırlılığını duyuruyor. Sırp resmileri güç kullanmayı reddediyor olasılıktan çıkarıyor ve Kosovalı Arnavutlarla statü üzerine sakin müzakereler ile toprak bütünlüklerini geri alacaklarına vurgu yapıyorlar. Sırbistan umut ediyor ki başta Rusya ve Çin olmakla BM'de ve AB'de Kosova'nın ayrılmasını desteklemeyen tüm devletler onlara yardımlarını esirgemeyecekler.


Evet, şimdi Kosova ile Sırbistan'ın arasında birbirlerini tanımak değil orta bir yol aranmaktadır. Bu orta yol bulunursa Sırbistan'ın da Kosova'yı tanımayacağı ve buna ihtiyaç duyulmayacağı ve Kosovalıların da bunu istemeyecekleri iddia ediliyor. Aranan tek şey var iki tarafın razı olacağı taşınılır bir çözüm yolunun bulunması oluyor. Kosova'nın da Sırbistan'ın da ekonomi gelişme yollarının açılması ve işlevliği açısından yani dünyanın hayati kurumları uzağında durmalarını aşacak bir çıkış yolu istenmektedir. Bu daha çok Kosova'ya ait oluyor. Çünkü tam anlamıyla Sırbistan tarafından önü kapalı olduğu için ve devamlı zarar vermekle uğraşmasından ötürü  (Kosova BM Güvenlik Konseyi üyesi olamadığı için) Kosova ekonomisi bir adım ileri atacak konuma gelememiştir.
Kuzey Kosova'nın Priştine yönetimine bağlanmasıyla ilgili yani Bütünleşme Stratejisinin açıklanmasından sonra Priştine ve uluslar arası çevrelerden atılan adımlar neticesi olarak Sırbistan diplomatik baskılarla karşı karşıya gelmiş bulunmaktadır.

Resmi olarak AB tarafından Sırbistan'ın AB bütünleşmesinin Kosova konusundan ayrı kaldığını demelerine karşın,( ABD, Fransa, Büyük Britanya ve Almanya) bu iki ray demirlerinin birbirlerine yaklaşmaları için elinden geleni yapmaktadırlar. Bu dev devletler tarafından da şimdiye dek kimsenin Vuk Jeremiç'ten "Kosova hakkında söylemini sakinleştirmesini ya da Sırbistan'ın Avrupa Birliğine girmesi için Kosova'yı tanımak zorunda olacağını söylememiş- istememiş".Sırbistan ve Kosova'yı ziyaret eden sözü edilen ülkelerin yüksek temsilcileri  ‘Kosova'nın yörede partner olduğunu ve Kosova ile Sırbistan'ın AB'ye girmeden önce ‘Komşularıyla kendi arasında buzları eritmesini' istiyorlar.

Evet, şimdi Kosova ile Sırbistan'ın arasında birbirlerini tanımak değil orta bir yol aranmaktadır. Bu orta yol bulunursa Sırbistan'ın da Kosova'yı tanımayacağı ve buna ihtiyaç duyulmayacağı ve Kosovalıların da bunu istemeyecekleri iddia ediliyor.