Seçimler ardından; başarı, rakamlar, yüzdelikler-Mahir Yağcılar

Siyasi partiler için başarı nedir, ölçüsü nedir sorulursa, cevabı  seçimler  performansı, toplumsal sorunlarının karşılanması, toplumsal sürdürebilirliğin ve refahın sağlanılması, parlamento ve devlet kurumlarında oluşturulan etki indikatörlerine göre verilmesi lazım. Diğer taraftan siyasi başarının ilk basamağı oy oranı ve sayısını artırmak, iktidar olmak veya kaoalisiyonlarda aktif rol oynamaktır, toplumsal güveni ve istikrarlığı sağlamaktır. Ondan dolayı siyasette başarı elde etme süreci karmaşık bir süreçtir, tek bir indikatöre göre belirlenemez.

2001 yılından beri bugüne kadar Kosova Seçimleri sürecinde, Kosova Türk Toplumu adına KDTP her seçimde yer almış, her seçimde milletvekili ve her hükümette Kosova Türk Toplumunu temsil etmiştir. Bugüne kadar gerçekleşen 11 seçimden 7’de Kosova Türk Toplumu adına diğer partiler veya bağımsız adayların katıldığını görmekteyiz.

2001 yılından 2010 yılına kadar Kosova Geçici Özyönetim Anayasası (2001) ve Kosova Anayasası (2008) hükümlerine göre Kosova Türk Toplumuna iki ayrılmış sandalye dışında seçimlerde aldığı oy orantısına bağlı sandalye artırma imkanı tanınmıştı. Dolayısıyla 2001-2010 yılları arasında KDTP her seçimde ek 1 sandalye kazanarak, sandalye sayısını 3 çıkarmaya başarmıştır (o zamanki seçim sistemine göre 1 sandalye kazanmak için oyların % 0.5 barajı aşılması gerekiyordu). 2014 yılı seçimlerinden itibaren Kosova Anayasası hükmüne göre Kosova Türk Toplumuna tekrar 2 sandalye ayrılmıştır, ancak  2 sandalye sayısının artırma olanağı 2 sandalyenin kazanma barajı aşılmasından sonra mümkün olabileceği hükmü yürürlüğe girmiştir ( örnek olarak 2014 -2021 yılları arası  seçim sistemine göre 3  sandalyeye ulaşmak için % 2,5 , 2025 yılından itibaren seçim yasasına göre ise oran % 3 olarak belirlenmiştir, yani Saint League dağılım sisteminden d’Hondt dağılım sistemine geçilmiştir).

KDTP’nin ve Kosova Türk Toplumunun en yüksek aldığı oy sayısı ve yüzdeliği 2010 yılı seçimleridir.  2010 Kosova Seçimlerine iki Türk siyasi oluşumu KDTP ve KTB katılarak Kosova Türk Toplumu adına 9912 oy ve % 1,42  oranı sağlamışlardır. KDTP ise kendi başına 8548 oy ve % 1,24 oranını sağlamıştır. Kosova Türk toplumunun en az oy aldığı seçimler 2025-Aralık ve 2026 seçimleridir. KDTP’nin ise en az aldığı oylar 2007 ve 2025-Şubat seçimleridir. Kosova Türk Toplumu’nun seçimlerde sağladığı en düşük oranlar 2025-Aralık ve 2026 yılı seçimleridir. KDTP’nin sağladığı en düşük oy oranları ise 2025-Aralık ve 2025-Şubat seçimleridir (Bu inceleme aşağıda ki tablo ve grafiklerde seçim yıllarına göre belgelenmektedir). Yine son üç seçimleri daha detaylı incelediğimizde KDTP’nin 2025 yılı Şubat seçimlerinde 4824 oyu gözükmektedir ve  bu seçimlere YTHP ve KTAP ayrı iki siyasi oluşum olarak  katılmışlardır. 2025 Aralık seçimlerine KDTP tek katılmış ve 5410 ol almıştır. Bu seçimlere Kosova Türk Toplumundan başka siyasi oluşumları katılmadığından bu oluşumların bir kısım seçmenleri KDTP’ye oy verdiği ihtimali büyüktür. 2026 seçimlerinde tekrar  KDTP isim olarak tek gözükürken oy pusulasında 4 YTHP üyesiyle 5709 oy almıştır. Bu seçimlerde YTHP’nin 700 oy alabileceği tahmin ederek KDTP asıl oyunun 5000 civarında olduğu denilebilir. Görüldüğü gibi KDTP son üç seçimde  ancak  5000 oy bandında kalabilmiştir. KDTP yetkilileri tarafınca 5000 oyun yeterli  olduğu ve başarıyı yansıttığı olarak deniliyorsa ve son iki en kötü seçimlere göre yüzdeliğin artığını argüman olarak gösteriliyorsa, diyecek bir şey kalmaz. Yıllar içerisinde sunulan veriler, rakamlar ve yüzdelikler, KDTP’nin gerçek başarı(sızlığı) çizelgesini apaçık ortaya sergilemektedir.

Son olarak  teoretik  bir karşılaştırma deneyi yapılırsa, mesela 2001- 2010 devam edilen anayasa hükümleri ve seçim sistemi  aynen devam etseydi  son üç seçimde ek sandalye kazanma  şansımız olmazdı, yani iki sandalye ve öngörülen yasa barajına göre 2025-Şubat, 2025-Aralık ve 2026-Haziran seçimlerinde başarı elde edemez KDTP olarak yalınız iki ayrılmış sandalyeyle Kosova Meclisinde yer alırdık. Kosova Türk Toplumuna ayrılmış iki sandalye KDTP ve Kosova Türk toplumu temsilcilerinin verdikleri mücadele sayesinde (2001 yılı Kosova Geçici Anayasa Çerçevesi, Ahtisari Planı ve 2008 yılı Kosova Anayasasıyla) kazanılan bir hak ve başarıdır. Diğer taraftan bu son seçimlerde Kosova Demokratik Türk Partisi teorik olarak tek 1 oy alsaydı 2 sandalyeye , 24.000 oy  alsa da tekrar yalınız 2 sandalyeye kavuşacaktı. Herhalde kazanılan  1 oydan dolayı iki sandalye başarı olarak gösterilmezdi çünkü tuhaf kalırdı, dolayısıyla  KDTP’nin gerçek 5009 ( YTHP bin en az getirdiği 700 dikkate alarak ) oyu ne KDTP’nin ne de 5709 oy Kosova Türk Toplumunun  büyük bir başarısı değildir.

Bundan dolayı değerlendirmeler yapılınca bazı hususlara dikkat edilmeli ve gerçekçi olunmalıdır.  Yüzdelikler yanıltabilir, süreç doğru, samimi ve gerçek veriler üzerine analiz edilmelidir. Gerçekler ve geçmişteki süreçler dikkate alınmazsa geleceğin yolu belirsizdir. Bazen seçmenlerden özür dilemek, yardıma koşanlara teşekkür etmek, durumu doğru değerlendirmek büyüklüktür,  güc ve birliğe yatırım yapar. Oysa birliğin harcandığı yerde ortak güc azalır, eski yatırımlar da erir.

Not:   (2026 seçimlerinde YTHP, KDTP listesinde yer aldığından dolayı tüm veriler KDTP verileri olarak gösterilmiştir. Benzer şekilde 2007 yılında Mamuşa da ki oyların iptal edilmesinden dolayı, MSK-KQZ tarafından ilan edilen verilerle analiz yapılmıştır.)