Avrupa'nın en çok sigara tüketen bölgesi olan Balkan ülkeleri, sigara ve tütün mamulleri ile mücadeleye devam ediyor. Kosova'da kapalı alanlarda sigara kullanımı yasaklandı.
Kosova Meclisi 2010 yılında kamusal alanların %70'inde sigara içilmesini yasaklamıştı, ancak bu yasağa uyulduğunu söylemek mümkün olmadı. Aynı lokalde masaların bir kısmı %30'luk sigara içilen, geri kalan %70'lik alan da sigara içilmeyen alan olarak belirlenmişti. Ortada bir muğlâklık vardı ve yasa genelde ihlal edildi.
Durum böyle olunca Meclis Sağlık Komisyonu, kamusal kapalı alanlarda sigara içilmesini tamamen yasaklanmasını önerdi.
Sağlık Komisyonu üyesi olan KDTP milletvekili Fikrim Damka, halkın sağlığını dikkate alarak, tütün mamullerinin tüm kamusal kapalı alanlarda içilmesi konusunda çalışma yürüttüklerini belirtti.
Damka, " 2010 yılında alınan kararla, %70'lik bir alan belirlenmişti. Ancak bunu pek çok kişi ihlal etti. Biz de Avrupa ve Dünya'ya sigara politikası konusunda örnek olarak gösterilen Türkiye'nin izlediği yolu izleyerek, sigaranın kamusal alanların tamamında kullanılmasının yasaklanması önerisini Meclise sunduk" dedi.
Öneriye karşı çıkan kesimlerin olduğunu belirten Damka, halkın sağlığının her şeyden önemli olduğu konusunda komisyonun ısrarı üzerine, Kosova Meclisi'nde 71 milletvekilinin kabul ve 2 çekimser oyu ile yasanın kabul edildiğini ve Cumhurbaşkanı tarafından imzalandığını belirtti.
Cumhurbaşkanı Atifete Jahjaga'nın imzaladığı Sigara Yasası, Resmi Gazete'de yayınlandıktan sonra yürürlüğe girecek.
Resmi Gazete'de yayınlandığı gün itibariyle Kosova'da tüm sigara satıcıları satış noktaları ile caddelere hiçbir sigara paketini teşhir edemeyecek.
Kosova Meclisi'nde daha önce onaylanan Sigara Yasası'na toptan ve perakende tütün satıcıları olduğu gibi, restoran ve bar sahipleri de yasaktan olumsuz etkileneceklerini ileri sürüp tepkilerini dile getirmişti.
Prizren'deki bir barın sahibi olan Gezim Futko şunları söylüyor: " Bu yasak bizleri olumsuz etkileyecek. Bara gelen müşterilerimizin %90'ı sigara kullanıyor. Sigara kullanmamalarını söylemem nasıl olur bilemiyorum. Biz kesin zarara uğrayacağız".
Futko, yasanın yaz aylarına denk gelmesinin bir avantaj olduğunu, kış ayalarına kadar vatandaşların bu yasaya alışacağını umut ettiğini de belirtiyor.
Restoran sahibi Besim Bey, 2010 yılında yürürlüğe giren %70 lik sigara içilmeyen alanı uyguladıklarını, ancak yeni yasa neyi gerektiriyorsa onu da uygulamaya başlayacaklarını söylüyor. " Müşterilerimizle bir sorun yaşamadık. Herkes anlayış gösterdi. Yeni yasanın uygulanmasında da sorun yaşamayacağımıza inanıyorum" diyerek olumlu olarak yasaya bakıyor.
Kamu sağlığı öncellikli konu olduğu üzerinde duran milletvekili Damka, yasağın restoran ve diğer kapalı kamusal alanlarda uygulanacağını, ancak kafelerin açık alanları ve parkların buna dâhil olmayacağını belirtiyor.
Damka, " 2010'da yürürlüğe giren yasa gereğince sigara yasağı, yazılı ve elektronik medyada sigara reklamlarını yasaklıyor ve sigara reklamlarının panolarda yer almaması gerektiği gibi sigara satan bayilerde de teşhir edilmesi yasaktı. Uygulamada bu olmadı, ama yeni yasayla buna kesinlikle uyulması gerekiyor, aksi takdirde cezai müeyyidesi mevcut" dedi.
.
Sigaraya reklam yasağı da konulduğu gibi sigara ismi taşıyan ya da sigara markalarını, paketini anımsatan her tür üretimin yasaklandığını belirten Damka, kamu yayıncılığının da zorunlu olarak her gün sigara karşıtı propaganda yapması zorunlu hale getirildiğini hatırlatıyor.
Sokaktaki vatandaş da sigaraya getirilen yasaktan memnun. Hüsamettin Luma, kendisinin sigara içmediğini ve yasanın kabulünden dolayı da memnun olduğunu belirtiyor ve " Kapalı ortamlarda uzun sure durmamız mümkün olmuyor. Sigara kullanmamama rağmen sigara kokusu üstüme siniyor, gözlerim yanıyor" diyor.
Dükkan sahibi Şenol Küstendil ise sigara içtiğini ancak kendisinin de rahatsız olduğunu belirtip, yasanın kabul edilmesinden dolayı memnun olduğunu söylüyor.
Tiyatrocu Hayrullah Şkurtak da sigara içtiğini, fakat bu yasanın kabul edilmesinden dolayı mutlu olduğunu belirtip, "Farkında olmadan daha az sigara tüketmeye başlayacağız. Buna Türkiye'de şahit oldum. Çıkıp dışarıda sigara içmeye üşendiğim için Kosova'da içtiğimden çok daha az sigara içtiğimi fark ettim" dedi.
Kapalı alanlarda sigara kullanma yasağı yasasının uygulanıp uygulanmasını müfettişler ve Kosova polisi denetleyecek. Kapalı alanlarda sigara içmenin cezası bireylere 50 Euro, restoran ya da işyeri sahiplerine 2000 ila 5000 Avro olarak belirlenmiş.