Sınır Dışı Edilen Roman Çocukları Kosova'da Zorluk Çekiyor

Eğitim, ülkelerine geri gönderilen Romanların topluma geri kazandırılmasının anahtarı olarak görülmesine karşın, aşırı yoksulluk ve din engelleri yüzünden karmaşık hale geliyor.

Bu yıl Batı Avrupa ülkelerinden Kosova'ya yaklaşık 3 bin Roman iade edilmesine karşın, bu durumdan özellikle çocuklar etkileniyor ve uzmanlara göre acil olarak ilgilenilmeleri gerekiyor.

UNICEF Kosova Ofisinin izleme ve değerlendirme başkanı Beate Dastel SETimes'a verdiği demeçte, "Çocukların Kosova'ya devam eden geri kabul süreci, özellikle onların ülkeye iade sürecindeki iyiliği açısından sorun yarattı." diyor.

Dastel, ülkelerine geri gönderilen Romanların yanı sıra Aşkali ve Mısırlı çocukların -RAM toplumu olarak anılan- pek çoğunun yurt dışında doğduğunu, Arnavutça veya Sırpça konuşmadığını veya Kosova'yı anavatanları olarak bilmediğini söylüyor.

Kosova'da sayıları 30 ila 40 bin civarında tahmin edilen bu azınlık toplumları, ülkenin en savunmasız gruplarından birisi kabul ediliyor; yüzde 60'ı mutlak yoksulluk, yüzde 30'dan fazlası da aşırı yoksulluk içinde yaşıyor.

Dastel, yoksulluk bir tarafa bırakılacak olursa, sağlık hizmetlerine yetersiz erişim ve okul bırakma oranının yüksekliğinin başlıca sorunlar olduğunu söylüyor.

Yetkili, "Çocukların bir çoğu uygun okul belgeleri olmadan sınır dışı ediliyor. Bu da yerel okul yetkililerine çocukların eğitim durumunu değerlendirme sürecinde gerçek anlamda zorluk çıkarıyor ve çocukların sınırlı eğitim almasına ve okul bırakma oranının yükselmesine neden oluyor." diyor.

Bu üç savunmasız toplumdan gelen çocukların yaklaşık dörtte biri ilkokula gitmiyor ve ortaokula gitme oranıysa daha düşük.

Geçtiğimiz günlerde kurulan İçişleri Bakanlığı Topluma Geri Kazandırma Dairesi, yerel makamların çocukların ihtiyaçları konusunda eğitilmesi üzerinde çalışıyor.

Merkezin sosyal hizmetler bölümü başkanı Sevdije Ibrahimi SETimes'a verdiği demeçte, "Priştine'deki Sosyal Hizmet Merkezi'ndeki vatandaşlar sosyal yardım ve diğer hizmetlere ihtiyaç duyuyor." diyerek şöyle devam ediyor: "Çocuklar, hayatla ilgili en temel şeylerden başlayarak çeşitli zorluklarla karşılaşıyor."

Dastel, "Azınlık çocukları için çoğu zaman dil en büyük sorun." diyor.

UNICEF, bir yıllık bir işbirliği projesinde Kosova topluma geri kazandırma bakanlığıyla birlikte çalıştı.

Proje, Kosova'daki RAM çocuklarına kalacak yer bulma, eğitim alma ve sosyal yardım ve kişisel belgelerini edinme konularında yardım ederek, bu insanların topluma geri kazandırılmalarına katkıda bulunuyor. Kosova'daki her belediyenin hizmet sunan bir şubesi bulunuyor.

Dastel, "UNICEF'in ülkelerine geri gönderilen aileler ve çocuklarının Kosova'da sürdürülebilir bir destek görmesi konusundaki önemli bir tavsiyesi, topluma kazandırmayı destekleyen mekanizmaların mevcut sosyal refah planlarına dahil edilmesi ve mültecilerin uzun vadedeki sorunlarının dikkate alınmasıdır." diyor.

Kosova eğitim bakanlığı yetkilileri, bilinçlendirme, okul eşyalarının sağlanmasında yardım etme ve okula alıştırma amaçlı kurslar düzenleme yönünde adımlar attıklarını belirtiyor. Ancak yetkililer, Kosova'daki üst seviyelerdeki yoksulluk, bozuk ekonomik durum ve AB entegrasyonundaki eksiklikler göz önüne alındığında, sorunların büyüdüğünü de kabul ediyorlar.

Priştine'deki Belediye Toplumlar, Geri Dönüşler ve Entegrasyon Dairesi'nin koordinatörü Lulzim Vrapca, "Dairemiz, çocukların ilk başlarda dil konusunda, yetişkinlerin ise mesleki eğitim yaşayabileceği sorunları tespit ediyor." diyor.

Vrapca, "Ancak saha deneyimlerinden ... sorunun Roman, Aşkali ve Mısır toplumlarında eğitimle ilgili bilincin artırılmasıyla ilgili olduğu anlaşılıyor." diyor./ SETtimes.com