Sırbistan, Kosova'daki Kamu Kuruluşlarının Satışı İçin Tazminat İstedi

Sırbistan iş camiası ile Kosova Özelleştirme Dairesi, özelleştirme prosedürleri konusunda birbirine düştü.

Sırbistan Ticaret ve Sanayi Odası, ülkenin Kosova'da Priştine hükümetinin özel alıcılara sattığı Sırp devlet kuruluşları için tazminat alması gerektiğini söylüyor.

Konu, Avrupa kurumlarıns entegre olmak için çalışırken Sırbistan'ın ayrılıkçı cumhuriyetin bağımsızlığını tanımayı reddetme sorunuyla uğraşan her iki ülke için de önemli. Sırp şirketlerinin çıkarlarını temsil eden Ticaret Odası'na göre, Kosova 720 adet kuruluşu toplam 600 milyon dolara sattı.

Ticaret Odası Başkanı Zeljko Sertiç SETimes'a yaptığı açıklamada, "Özelleştirme yasaya aykırı, çünkü Priştine'deki hükümet Sırbistan ve diğer eski Yugoslav cumhuriyetlerinin yatırımlarıyla yaratılmış şirketleri satıyor." dedi.

Sertiç, şirketlerin değerlerinin önemli ölçüde altında satıldığını ve alıcıların verdikleri teklife değil, etnik kökenlerine göre belirlendiğini sözlerine ekledi. Sertiç, Pec'teki bir bira imalathanesinin, bira sektörü uzmanları tarafından belirlenen değeri 100 milyon avro olmasına karşın, Arnavut işadamı Ekrem Luka'ya 10 milyon avroya satıldığını belirtti.

Ticaret Odası'nın Bölgesel İşbirliği Bürosu Müdürü Milivoje Miletiç SETimes'a verdiği demeçte, "Sırbistan'ın Priştine'ye satışlarda kullanılan usulle ilgili şikayette bulunduğunu, ancak bugüne kadar buna önem vermediklerini" söyledi.

Miletiç, Sırbistan'ın Kosova Özelleştirme Dairesi'nin (KÖD) satmaya niyetlendiği geri kalan şirketlerin yüzde 30'uyla ilgilendiğini belirtti. Sırp hükümetinin Kosova ve Metohiya bürosu da anlaşmazlığın çözüm sürecine dahil oldu.

Sırbistan'ın Kosova ve Metohiya Büro Müdürü Aleksandar Vulin SETimes'a yaptığı açıklamada, "Belgrad ile Priştine arasında imzalanan Brüksel anlaşmasında, Kosova ve Metohiya'daki Sırp belediyeler topluluğunun kendi mülküne sahip olması öngörülüyor, bu yüzden de kuruluşlara ait malların ne kadarının Sırbistan'a ait olduğunu belirlememiz gerekiyor." dedi.

Vulin, Belgrad ile Priştine arasında devam edecek müzakerelerin, Kosova ve Metohiya'daki Sırpları etkileyen mülkler ve ekonomiyle ilgili tartışmaları kapsayacağını da ekledi. Sırbistan şu ana kadar soruna mahkeme yoluyla çare aramamasına karşın, Vulin bu olasılığı reddetmedi.

Vulin, "Sırbistan, bu tür olaylardan sorumlu mahkemeler yoluyla da dahil olmak üzere, mallarını korumanın ve tazminat almanın yollarını arayacaktır." dedi.

Belgrad'daki Etnik İlişkiler Forumu Direktörü Dusan Janjiç SETimes 'a verdiği demeçte, Kosova'daki şirketlerin satışının eski Sırp çalışanlara zarar verdiğini söyledi.

Janjiç, "1999 yılında Sırbistan Kosova'dan çekildiğinde işlerini kaybettiler ve UNMIK daha sonra, şirkette çalışan işçilerin tazminat veya özelleştirme gelirlerinin dağıtımına katılma hakkına, sadece özelleştirildiği zaman sahip olduğuna karar verdi." dedi.

Yugoslavya'nın parçalanmasından önce, ülke GSYİH'sının yüzde 2 kadarını Kosova'nın kalkınmasını hızlandırmaya yatırdı. Ticaret Odası'nın tahminlerine göre, 1965 ve 1990 yılları arasında Kosova'da yapılan 3,29 milyar avroluk yatırımın yaklaşık yüzde 40'ını Sırbistan sağladı.

Şu anda, Sırbistan menşeli şirketlerin Kosova'da 1.350 adet binası bulunuyor ve Sırbistan'ın ekonomik kalkınmaya kaynak sağlayan devlet fonunun, Kosova'da 180 milyon avronun üzerinde değere sahip 163 şirketi bulunuyor.

Kosova'daki kamuya ve topluma ait kuruluşların satışını KÖD yönetiyor.

Dairenin sözcülerinden Arta Gosalci SETimes'a verdiği demeçte, "Diğer kurumların atacağı her adım yasa dışıdır ve geçerli değildir." şeklinde konuştu.
Kosova anayasası, başka bir devletin Kosova'daki mallarını tanımıyor.

Gosalci, Kosova'nın topluma ait kuruluşlarını ve onların mallarını yönetme yetkisinin, "ister Kosova Cumhuriyeti toprakları içinde, ister dışında olsun" KÖD'ye ait olduğunu söyledi.
SETimes