Sırbistan'da "Fasulye Çayırları"-nda Toplu Mezar Şüphesi

Kosova'da savaşın sona ermesinin üzerinden yaklaşık otuz yıl geçmiş olmasına rağmen, yaklaşık 1.600 kayıp kişinin akıbeti hâlâ aydınlatılamadı.

Yıllar içinde kayıp kişilere ait bazı naaşlar toplu mezarlarda bulunmuş olsa da, birçok aile için bekleyiş 27 yıl sonra bile sürüyor.

Şüpheler, çok sayıda savaş kurbanının hâlâ Sırbistan topraklarındaki toplu mezar alanlarında bulunabileceği yönünde.

Bu bağlamda, İnsani Hukuk Fonu'nun kurucusu Nataşa Kandić, Sırbistan'da "Fasulye Çayırları" olarak bilinen bölgede bir toplu mezar bulunduğuna ilişkin iddiaları yeniden gündeme taşıdı.

Kandić, birkaç gün önce X sosyal medya platformunda yaptığı paylaşımda, daha 2008 yılında dönemin Sırbistan Savunma Bakanı Dragan Šutanovac'ı, Kosova'da öldürülen Arnavutların naaşlarını söz konusu bölgedeki askeri üsse taşıdığını iddia eden bir kişinin tanıklığı hakkında bilgilendirdiğini açıkladı.

Kandić'e göre, bu bilgiye rağmen Sırp yetkililer herhangi bir adım atmadı ve öne sürülen iddialara ilişkin hiçbir açıklama yapmadı.

Kosova'daki İnsani Hukuk Fonu da Sırp ordusunun arşivlerinin açılmasını talep ediyor. Fon yetkilileri, ancak resmi belgelere erişim sağlanmasıyla çok sayıda kayıp kişinin akıbetinin aydınlatılabileceğini vurguluyor.

Hukuk Fonu'ndan Amer Aliaj şu açıklamayı yaptı:

"Savaşın sona ermesinin üzerinden 27 yıl geçti, ancak hâlâ 1.600'den fazla kayıp kişi var. Arşivlerin açılması ve bilgilerin yetkili kurumlarla paylaşılması gerekiyor. Bu çok büyük bir mesele. Uluslararası toplumun da diyalog sürecindeki taraflara bu konuda daha ciddi iş birliği yapmaları için baskı uygulaması şart."

Ancak toplu mezar şüphesi bulunan tek yer burası değil. Kayıp Kişi Aileleri ve Savaş Suçları Koordinasyon Konseyi temsilcileri, Sırbistan'da özellikle Sırp ordusuna ait askeri üslerin içinde yer alan başka bölgelerde de savaş kurbanlarının gömülü olduğundan şüphelenildiğini belirtiyor. Onlara göre, Sırp makamlarının arşivleri açmaması ve iş birliği yapmaması nedeniyle kayıp kişilerin akıbetini ortaya çıkarmak oldukça güç.

Konsey temsilcisi Ahmet Grajqevci ise şunları söyledi:

"Fasulye Çayırları'nı duydum. Orası askeri eğitim merkezi olarak kullanılıyor. Ayrıca Raška yakınlarında Brevenik adlı bir köyle ilgili de bilgiler duydum. Sırplar ayrıca Prokuplje ve birçok başka yer hakkında da açıklamalarda bulundu. Toplamda yaklaşık 11 yerden söz ediliyor. Bu bilgileri verenler askeri üst düzey yetkililer."

Kayıp kişilerin akıbetinin aydınlatılması ve olası toplu mezarların ortaya çıkarılması, mağdur ailelerinin en temel talepleri arasında yer almaya devam ediyor. Bu konu aynı zamanda savaş suçlarıyla yüzleşme sürecinin en hassas meselelerinden biri olmayı sürdürüyor.