Sırbistan Dışişleri Bakanı Marko Đurić’in, modern Siyonizmin kurucusu kabul edilen Theodor Herzl’in büyükannesi ve büyükbabasının naaşlarını devlet protokolüyle Belgrad Nikola Tesla Havalimanı’ndan uğurlaması, Sırbistan kamuoyunda geniş tartışmalara yol açtı.
30 Temmuz’da düzenlenen törende Đurić’e İsrail’in Belgrad Büyükelçisi Avivit Bar-Ilan, Dünya Siyonist Teşkilatı Başkanı Yakov Hagoel ve Sırbistan Yahudi Cemaati Başhahamı Isak Asiel eşlik etti.
Tören sırasında konuşan Đurić, “Yahudi halkının dünyanın birçok yerinde benzeri görülmemiş baskılarla karşı karşıya olduğu bu dönemde Sırbistan, Yahudi halkının yanında durmaktadır.” ifadelerini kullandı. Sırbistan’ın Theodor Herzl ve ailesinin hatırasını yaşatmaya devam edeceğini belirten Đurić, Herzl’in modern Siyonizmin temellerini attığını ve Belgrad’ın “Siyonizmin babasının evi” olduğunu söyledi.
Ancak bu açıklamalar ülkede eleştirilere neden oldu. Çünkü Theodor Herzl’in kendisi hiçbir zaman Belgrad’da yaşamadı; yalnızca ailesinin kökleri bugünkü Sırbistan sınırları içerisindeki Zemun’a dayanıyor.
Herzl ailesinin Zemun bağlantısı
Herzl ailesinin birkaç kuşağı Zemun’da yaşadı. Ailenin evi bugünkü Gundulićeva Caddesi’nde bulunuyordu. Theodor Herzl’in babası Jakob Herzl, 19. yüzyılın ortalarında Budapeşte’ye taşındı ve Theodor Herzl burada dünyaya geldi.
Herzl’in dedesi Şimon Lajb Herzl, Zemun Yahudi cemaatinin saygın üyelerinden biriydi. Aynı dönemde bölgede görev yapan ünlü Sefarad hahamı Yehuda Alkalaj ile yakın dostluk kurdu.
Yehuda Alkalaj, Yahudilerin kutsal topraklara dönüşünü savunan ilk düşünürlerden biri olarak modern Siyonizmin öncü isimleri arasında kabul ediliyor. Tarihçiler, Alkalaj’ın fikirlerinin Şimon Herzl aracılığıyla aileye ulaştığını ve genç Theodor Herzl’in düşünce dünyasının şekillenmesinde etkili olduğunu değerlendiriyor.
*Naaşlar Kudüs’e nakledildi*
Temmuz 2026’nın sonunda Şimon ve Rivka Herzl’in naaşları Zemun Yahudi Mezarlığı’ndan çıkarıldı. Bu işlem, Dünya Siyonist Teşkilatı ile Sırbistan makamları arasında varılan anlaşma çerçevesinde gerçekleştirildi.
Herzl’in büyükannesi ve büyükbabası, 5 Ağustos’ta Kudüs’teki Herzl Dağı’nda, torunları Theodor Herzl’in kabri yanına devlet töreniyle defnedilecek.
_Törene İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un da katılması bekleniyor._
*Đurić neden katıldı?*
Sırp basınındaki değerlendirmelere göre, bir dışişleri bakanının herhangi bir kişinin büyükannesi ve büyükbabasının naaşını resmi törenle uğurlaması olağan diplomatik uygulamalar arasında yer almıyor.
Bu nedenle Marko Đurić’in törende yer almasının, İsrail hükümetinin büyük önem verdiği bu organizasyona Sırbistan’ın en üst düzeyde siyasi destek verdiğini göstermek amacıyla alınmış bir devlet kararı olduğu belirtiliyor.
Dünya Siyonist Teşkilatı Başkanı Yakov Hagoel de törende yaptığı konuşmada Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić ile Dışişleri Bakanı Marko Đurić’e teşekkür ederek, İsrail’e verdikleri destek sayesinde Theodor Herzl’in “ailesinin İsrail’de birlikte defnedilmesi yönündeki son arzusunun” yerine getirildiğini söyledi.
*Theodor Herzl kimdir?*
1860 yılında Budapeşte’de doğan Theodor Herzl, gazeteci, yazar ve siyaset düşünürü olarak tanındı. 1896 yılında yayımladığı “Yahudi Devleti (Der Judenstaat)” adlı eserinde Yahudilerin kendi ulusal devletlerini kurmaları gerektiğini savundu.
1897’de Basel’de Birinci Siyonist Kongresi’ni toplayarak modern Siyonist hareketin lideri haline geldi.
Herzl, 1904 yılında henüz 44 yaşındayken hayatını kaybetti. Vasiyetinde, Yahudi devleti kurulduktan sonra naaşının Eretz İsrael’e nakledilmesini istedi. İsrail Devleti’nin kurulmasının ardından vasiyeti yerine getirildi ve naaşı bugün Kudüs’teki Herzl Dağı’nda bulunan ulusal mezarlığa defnedildi.
Şimon ve Rivka Herzl’in de aynı mezarlığa nakledilmesiyle, Herzl ailesinin önemli fertleri ilk kez aynı yerde bir araya gelmiş olacak.
*Mühim hatırlatma:*
Siyonist İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana yalnızca Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda hayatını kaybeden Filistinli sayısı 73 bin 375'e ulaşmıştır.
Toplam Yaralı Sayısı: 174.220 kişi
Çocuk ve Kadın Ölümleri: Hayatını kaybedenlerin 20 binden fazlasını çocuklar, 10 binden fazlasını ise kadınlar oluşturmaktadır.
(Mufassal haber: M.Tevfik Yücesoy)