Sırbistan’ın Yeni Yönetimi Kosova’nın Bağımsızlığını Tanımalı

Başbakan Albin Kurti, Sırbistan’da yakın zamanda yönetim değişikliği yaşandığını belirterek, ülkenin yeni yönetiminin Kosova’nın bağımsızlığını tanıması gerektiğini söyledi. Kurti ayrıca, Banjska saldırısına ilişkin olarak Milan Radoičić’in teslim edilmesini talep ederken, Sırbistan’ın Rusya ile yakın ilişkilerinin Kosova’nın güvenliği açısından tehdit oluşturmaya devam ettiği uyarısında bulundu.

Kurti, Paris Uluslararası İlişkiler Fakültesi (PSIA) öğrencilerine hitaben yaptığı konuşmada, Sırbistan ile ilişkilerin normalleştirilmesi sürecinin Banjska saldırısına ilişkin hesap verebilirliği de içermesi gerektiğini söyledi.

Kurti, “Bu süreç, Banjska’daki terör saldırısına ilişkin hesap verebilirliği de kapsamalı. Bunun için öncelikle saldırının başlıca mimarı Milan Radoičić’in adalet önüne çıkarılması amacıyla teslim edilmesi gerekiyor.” dedi.

Sırbistan’daki son yönetim değişikliğine de değinen Kurti, Sırp hükümetinin Kosova’nın bağımsızlığını tanıması gerektiğini vurguladı.

“Bu süreç aynı zamanda, yakın zamanda yönetim değişikliğinden geçen Sırbistan hükümetinin 21. yüzyılın gerçekliğini kabul etmesini sağlamalıdır: Kosova bağımsız bir devlettir ve 120’den fazla ülke tarafından tanınmaktadır.” ifadelerini kullandı.

Kurti’ye göre Sırbistan, Kosova’nın uluslararası alanda tanınmasını engellemeye yönelik girişimlerine de son vermeli.

“Sırbistan, Rusya’nın uluslararası örgütlere üyeliğimize yönelik muhalefetini araçsallaştırmak da dâhil olmak üzere, uluslararası alanda tanınmamıza karşı yürüttüğü saldırgan kampanyadan vazgeçmelidir” diye konuştu.

Güvenlik tehditleri ve Sırbistan-Rusya ilişkileri

Güvenlik durumuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Başbakan Kurti, Kosova’nın iki temel riskle karşı karşıya olduğunu söyledi: Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaş ve Sırbistan’ın Rusya ile yakın ilişkileri.

Kurti, “Sırbistan, politikaları ülkemizin güvenliği açısından tehdit oluşturmaya devam eden Rusya’nın yakın müttefiki olmayı sürdürüyor.” dedi.

Rusya’nın Priştine’ye yaklaşık 160 kilometre uzaklıktaki Niş kentinde sözde bir insani yardım merkezi kurduğunu belirten Kurti, bu merkezin olası istihbarat faaliyetlerine ilişkin endişelere yol açtığını ifade etti.

Kurti, “Sırbistan, sınırımız boyunca ileri operasyonlar için 48 askerî ve jandarma üssü bulunduruyor. Kremlin ise Sırbistan Savunma Bakanlığı bünyesinde bir ofis kurdu.” dedi.

Başbakan, 2023 yılında Banjska’da gerçekleştirilen saldırıya da değinerek, bu saldırının Kırım modeline benzer şekilde Kosova’nın kuzeyini ilhak etmeyi amaçladığını söyledi.

Kosova’nın son dört yılda savunma harcamalarını önemli ölçüde artırdığını belirten Kurti, savunma bütçesinin gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 2’sini sürekli olarak aştığını ve tüm askerî alımların NATO üyesi ülkelerden yapıldığını kaydetti.

Kosova’nın AB ve NATO üyeliği hedefi

Uluslararası entegrasyon konusuna da değinen Kurti, Kosova’nın önünde üç önemli mesele bulunduğunu söyledi: Avrupa Birliği’nin Batı Balkanlar’a yönelik yaklaşımı, Sırbistan ile ilişkilerin normalleştirilmesi ve Kosova’nın bağımsızlığını henüz tanımayan beş AB üyesi ile dört NATO üyesi ülkenin tanıma süreci.

“İkinci sınıf bir Avrupa olamaz. Artık çevre ya da periferide kalan ülkeler yok” diyen Kurti, Kosova’nın Avrupa Birliği ve NATO entegrasyonu dışında başka bir alternatifi bulunmadığını vurguladı.

Başbakan, “Avrupa Birliği ve NATO’ya alternatif görmüyoruz. Çünkü Avrupa Birliği ve NATO’ya herhangi bir alternatif istemiyoruz.” ifadelerini kullandı.

Demokratik ve ekonomik gelişme

Konuşmasında Kosova’nın demokratik ve ekonomik gelişimine de değinen Kurti, İsveç merkezli V-Dem Enstitüsü’nün 2026 yılı raporuna göre Kosova’nın Batı Balkanlar’ın önde gelen demokrasisi konumunda olduğunu söyledi.

Son beş yıldaki ortalama ekonomik büyümenin yüzde 4’ün üzerinde gerçekleştiğini belirten Kurti, Gallup verilerine göre Kosova’nın Avrupa’da yaşamak için en güvenli, dünyada ise üçüncü en güvenli ülke olduğunu ifade etti.

Kurti, hükümetin sosyal politikalarına da değinerek ücretsiz yükseköğrenim, annelere ve ailelere sağlanan destekler, kamu sağlığı bütçesindeki artış ve çiftçilere verilen sübvansiyonları öne çıkardı.

Diasporanın Kosova’nın ekonomik kalkınmasındaki rolüne de dikkat çeken Başbakan, yatırımların, girişimciliğin, uzaktan çalışmanın ve bilgi paylaşımının önemini vurguladı.

Kurti’ye göre teknolojiyle bağlantılı hizmetler Kosova ekonomisinin yaklaşık yüzde 6’sını oluşturuyor. EFTA ülkeleriyle imzalanan serbest ticaret anlaşmasının da bu sektörün daha fazla gelişmesine katkı sağlaması bekleniyor.

Konuşmasının sonunda Kurti, demokratik değerlerin korunmasının ve iktidar sorumluluğunun bilinciyle hareket edilmesinin önemine dikkat çekti.

“Size siyasete girme motivasyonu veren değerler önemlidir. Ancak bu değerleri hayata geçirme sorumluluğu size verildiğinde onlarla ne yaptığınız da en az o kadar önemlidir.” diyerek sözlerini tamamladı.