Sırp Ortodoks Kilisesi (SPC) rejimin hizmetinde

- Sırbistan'daki protesto hareketini destekleyen aydınlar, rejime sadık piskoposların öfkesiyle tehdit ediliyor. İlahiyatçılar kilise yönetiminden sorumluluk talep ediyor.

- Sırbistan milliyetçilik tarafından mahvedilmiş bir toplum - Belgradlı ilahiyatçı ve tarihçi Vukašin Milićević DW'ye anlatıyor. Milićević, Sırbistan'da öğrenci protestolarını destekleyen birçok aydından biri.

- On aydır Balkan ülkesinin neredeyse tüm şehirlerinde yüz binlerce insan sokaklara dökülüyor. Yeni seçimler ve yaygın yolsuzluğun sona ermesini talep ediyorlar. 

- ⁠Protestoların nedeni, Kasım 2024'te Novi Sad'da yeni yenilenen bir tren istasyonunun çatısının çökmesi ve 16 kişinin toprağa verilmesiydi. Sırbistan'da birçok kişi, kazadan hükümet temsilcilerini sorumlu tutuyor.

- Mevcut bilgilere göre, trajedinin nedenlerinden biri inşaat çalışmaları sırasındaki "özensiz çalışma". Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić rejimi, sorumluları şimdiye kadar bağımsız bir mahkemeye çıkarmayı başaramadı. Bu durum birçok vatandaşı öfkelendiriyor. Üniversitelerde öğrenciler ve profesörlerinin öncülüğünde düzenlenen gösteriler yayılıyor. 
Şimdi yeni seçim talep ediyorlar. 

- Deutsche Welle (DW), rejimin protestoları siyasi olarak atlatıp atlatamayacağı henüz belli değil diye yazıyor.

Milićević: "Yozlaşmış bir seçkinler grubunun çıkarlarını korumak"

- Vukašin Milićević gibi öğrencileri alenen destekleyen herkes, baskıya boyun eğmek zorunda. Onun durumunda özel olan şey, güçlü Sırp Ortodoks Kilisesi'nin (SPC) üst düzey yöneticilerinin kendisine karşı dava açarak otoriter Sırp hükümdarının suç ortağı haline gelmesi.

- Özgür düşünceyi bastırma konusunda Patrik Porfirije ve Cumhurbaşkanı Vučić genellikle birlikte hareket ediyor. Bu, Milićević'in uzun zamandır eleştirdiği bir konu.

- Bunun kamu çıkarını gözetmekle değil, Sırbistan'ı fiilen ele geçiren yozlaşmış bir seçkinler grubunun çıkarlarını korumakla ilgisi olduğunu söylüyor DW'ye. 

- ⁠Patrik ve Novi Sad'lı Irinej Bulović gibi ona yakın bazı piskoposlar da bu seçkinler grubunun bir parçası.

- Rahip ve dört çocuk babası Vukašin Milićević, daha önce de kamuoyunun gözü önündeydi. Örneğin, birkaç yıl önce Sırbistan'da koronavirüs yayıldığında. O zamanlar, kilise yönetiminin ibadet sırasındaki sorumsuz davranışlarını eleştirmişti. Dönemin patrik Irinej de dahil olmak üzere birçok piskopos ve çok sayıda rahip ve inanan, SARS-CoV-2 virüsü enfeksiyonu sonucu hayatını kaybetti.

- Milićević'in kilise yönetimine yönelik eleştirisinin sonuçları oldu: Artık ayin yapmasına izin verilmiyor ve şu anda sözde "kilise mahkemesi"nde yargılanıyor. Bu, dini topluluk içindeki anlaşmazlıkları çözen bir kilise organıdır ve üyeleri piskoposlar ve rahiplerden oluşur. 

- ⁠Başkanlığını Belgrad'dan sorumlu piskopos Patrik Porfirije yapar. 

- ⁠Milićević "suçlu" bulunursa, en kötü ihtimalle kiliseden atılabilir; bu da inançlı bir Hristiyan için en ağır cezadır.

- Pantelić: Porfirije'nin kendini rejimin hizmetine sunması kabul edilemez.

- Ancak Vukašin Milićević'in gözünü korkutacak bir şey yok. DW'ye verdiği bir röportajda, kilise yönetiminin eylemlerinden, örneğin devlete hizmet etmekten, sorumlu tutulmasını talep ediyor. 

- ⁠Ayrıca, kamu fonlarının zimmete geçirilmesi ve din adamlarının Hristiyan ahlakını ihlal etmesinin de soruşturulması gerektiğini söylüyor.

- Yıllardır dini konularda yazan ve Balkanlar'ın en etkili teoloji portalı teologija,net'in genel yayın yönetmenliğini yapan Blagoje Pantelić de benzer düşünüyor. 

- ⁠Eleştirel metinler hâlâ bu portalda ücretsiz olarak yayınlanıyor. 

- ⁠Pantelić rahip değil, ancak teoloji okudu ve doktora yapmayı planlıyor. Ancak, Vukašin Milićević gibi o da öğrenci protestolarını desteklediği için, kilise yönetimi ona çoktan açıkça şunu söylemiş: Doktoradan bir şey çıkmayacak. 

- ⁠Pantelić, DW'ye verdiği bir röportajda Patrik Porfirije'yi rejimin hizmetine girmekle suçluyor.

- Bu kabul edilemez, diyor.

- Pantelić ayrıca Patrik Porfirije ve Piskopos Irinej'in Nisan ayında Moskova'yı ziyaret etmesini de eleştiriyor. Rus ordusunun Rus Ortodoks Patriği Kirill'in onayıyla Ukrayna'da bir saldırı savaşı yürüttüğü bir dönemde, Kremlin'deki Sırp konuklar Devlet Başkanı Vladimir Putin ile şakalaştı. Dahası, Sırbistan'daki protestoları Batı tarafından kışkırtıldığı iddia edilen bir "renkli devrim" olarak nitelendirdiler.

- Milićević ve Pantelić'e yönelik önlemler, teolojik söylemi kontrol etme girişimi bağlamında değerlendirilmelidir, diyor Münster Üniversitesi'nde emekli teoloji profesörü olan Thomas Bremer. Batı'daki en saygın Ortodoksluk uzmanlarından biri olan Profesör Bremer, teolojik tartışmaların kilisenin kontrol ettiği çerçevenin dışında da yürütüldüğünü ve "bunun engellenmesinin mümkün olmayacağını" söylüyor.

- Porfirije'nin Vučić'e yakınlığı, seleflerinden bazılarının davranışlarıyla belirgin bir tezat oluşturuyor. Dolayısıyla Patrik Pavle, zorlu 1990'larda hiçbir zaman milliyetçi Milošević'in hizmetine girmedi.

- DW, Sırbistan'daki protesto hareketi başarılı olur ve mevcut rejim devrilirse, Vučić'i destekleyen kadroların -ister ordu, ister istihbarat teşkilatı, ister kilise mensubu olsunlar- aynı şekilde sorumluluk taşıyacakları sonucuna varıyor. M.T.Y