SOÇİ'DE DİPLOMATİK İNSİYATİF-Bekir Ayaz

30 OCAK 2018 tarihinde Rus Federasyonu'nun Soçi kentinde yaklaşık 1353'e
yakın delege ve 50 gözlemcinin katılımıyla düzenlenen "Suriye Ulusal
Diyalog Kongresinde; Anayasa Komitesinin kurulması  üzerinde durulması
dikkat çekiciydi.
Garantör ülkeler tarafından 2012'de Cenevre düzenlenen ve sonuç
alınamayan müzakkerelerin yeniden canlanması adını taşıyan Soçi'de
Suriye Toprak bütünlüğünün korunması bir diğer gündem maddesiydi.
Burada asıl hasıl olan bu taprakların bütünlüğünün sağlanmasının ne
şekilde korunacağı,asayiş berkemal olana kadar kimlerin
kalacağı,rollerinin ne olacağı ,Çatışmazlıkların sonlandırılması
konusunda izlenecek yol haritasının muhteviyatı nın ayrıntılı bir
şekilde ele alınıp basın aracılığıyla kamuoyuna aleni bir şekilde
deklare edilmelidir.
Rus ve İran yetkilileri kapalı kapılar arkasında ne konuşuyor bilmiyoruz
ama tatminkar ve ikna edici cevaplar vermelerine rağmen ne yazıkki
güven telkin etmemektedirler.
Suriye topraklarında yerleşim faaliyetleri başta olmak üzere,imar,iskan
ve barınma politikaları anayasal düzenlemelerde koruma altına alınma
realitesi uygulanmalıdır.
Tampon bölgede kim ne şekilde yerleşecek,burada uygulanacak politika ve
hukuki düzenlemelerin uygulama şekli,uluslararası angajman kuralları
tarafından dizayn edilerek geçerliliği göz önünde bulundurulmalıdır.
Adı geçen bölgede savaşan rejim ve muhalefetgüçlerinden oluşan her iki
tarafın mağduriyetlerine bakılmaksızın Yerleşimcilerin durumu,emniyet ve
asayişi sağlıyacak askeri birimlerin olası bir aksilik durumunda kuvvete
başvurma hakkının meşrutiyeti,denetim mekanizmasının uygulanması,günümüz
koşullarına uyarlanıp,ileride doğabilecek bir hata veya yanılmaya mahal
vermemek için hukuki temeli imzalanıp güvence altına alınmalıdır.
Kongrede ayrıca Suriye seçimlerinin gerçekleşmesi hususunda mutabakata
varılan bir diğer maddeydi.
Burada tabiki herkesin aklına ilk gelen soru Esad'lımı,Esad'sızmı? Devam
edileceği merak uyandıran bir diğer maddeydi.
Şayet rejim değişikliğine gidilecekse garantör ülkelerin üzerinde
durduğu mevcut bir isim üzerinde mutabakata varıldımı?
Garantör ülkeler tarafından Suriye'li bir çok delegeyi bir arada tutan
müzakkerede,%95 lik kısım ile Araplar temsil üstünlüğünü elinde
bulundururken geriye kalan %5 lik kısım ,Kürt,Süryani,Ezidi,Ermeni ve
Türkmenlerden oluştuğu anlaşılmaktadır.
Davet usulu ile düzenlenen müzakkerede katılımcıların kriterlerini
belirlemede anlaşılan o ki Rusya Faktörü ön plana çıkmaktadır.
2013 yılında Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde 52 kişinin ölümüne sebebiyet
veren Türkiye Halk Kurtuluş Partisi Cephesi (THKP-C ) Acilciler
örgütünün lideri Mihraç Ural'ın katılımı herkesi şoke etmiştir.
Eli kanlı terör örgütü mensubu ile aynı kongrede olmamızın izahatı
mümkün olmamakla birlikte yetkililerin masaya oturmadan diplomasiye
uygun bir şekilde İnsiyatif kullanarak tavır takınıp salonu terk
etmeleri gerekirdi.