Sorulması Gerekenler- İbrahim Ömer

Kosova’da seçimler yaklaştıkça televizyondaki tartışma programlarında tansiyon gittikçe yükseliyor. Konuk olan siyasi temsilciler ve bazen gazeteciler birbirleriyle sert tartışmalara giriyorlar, kelimenin tam anlamıyla bir sağırlar diyaloğu var. Bazen dakikalarca aynı anda konuşan, karşısındakine söz hakkı bile tanımak istemeyenler var. Öyle görünüyor ki, öncelikle dinlemeyi öğrenmek gerekiyor. Herkes kendisinin diğerinden daha vatansever olduğunu kanıtlamaya çalışıyor. Fakat kimse, neyi bir öncekine göre daha iyi yapacağını, ülkenin içinde bulunduğu sorunları nasıl çözeceğini anlatmaya çalışmıyor. Halbuki sorulması gereken önemli sorular var. Örneğin;

-Neden Kosova’dan sonra bağımsız olan Afrika ülkesi Güney Sudan BM üyesi olabilirken, Avrupa ülkesi Kosova hala üye olamıyor?

-Neden Avrupa kıtasında bulunan ülkelerden (Belarus hariç) sadece Kosova’nın vatandaşları, gerektiğinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvuramıyor?

-Neden sosyal ve ekonomik hakları güvence altına alan uluslararası anlaşmalar anayasa metnine dahil edilmiyor?

-Neden küçük bir ülke olmasına rağmen bu kadar ağır işleyen bir bürokrasi var? Neden en basit bir adli sicil kaydı almak için bile art arda iki gün adliyeye gitmek gerekiyor?

-Neden yasak olmasına rağmen devlet dairelerinde bile sigara içiliyor?

-Neden yolsuzluk ve yakın kayırmacılığa bir çözüm bulunamıyor?

-Neden eğitim ve sağlıkta gözle görülür bir ilerleme kaydedilemiyor?

Bu sorulara yenilerinin eklenmesi de mümkün. Öte yandan sadece siyasilere değil, sivil toplum örgütleri, üniversiteler, meslek kuruluşları gibi toplumun değişik kesimlerine de bu tür soruların yöneltilmesi şart.   Bu sorulara tatmin edici cevaplar ve çözümler bulmadan “Neden insanlar ilk fırsatta Avrupa ülkelerine gitmek istiyor?” sorusuna cevap vermek de mümkün değil gibi görünüyor.
Geçtiğimiz günlerde belediye ofisinde yaşadığım bir diyalog ilginçti. “Burada sigara içmek yasak değil mi?” şeklindeki sorumun üzerine, görevlinin verdiği cevap anlamlıydı: “Yolsuzluk da yasak...”

***

Yıllar önce, bir hocam ile Kosova’daki en önemli sorunun ne olduğu üzerinde konuşuyorduk. Nepotizm (yakın kayırmacılık) cevabını verdiğimde, bir kitap önerisinde bulundu: G. Petrov – Beyaz Zambaklar Ülkesinde. Kitapta, yoksulluk ve elverişsiz doğa koşullarına rağmen Avrupa’nın parlayan yıldızlarından biri haline gelen Finlandiya’nın kuruluş süreci anlatılıyor. Kitabı internet üzerinden de bulabilmek mümkün. Kitaptan bir cümle:
“Olayların akışını belirleyen ve bunların özellik ve biçimini veren tek başına kişiler, Napoleon’lar değil, halk kitlesinin kendisidir.”