Mufassal haber: M. Tevfik Yücesoy
Saraybosna – 11 Temmuz 2026 tarihinde gerçekleştirilecek toplu cenaze töreninde, Srebrenitsa-Potoçari Anıt Mezarlığı ve Soykırım Anma Merkezi’nde, Temmuz 1995’te Birleşmiş Milletler tarafından “güvenli bölge” ilan edilen Srebrenitsa’da işlenen soykırımın 10 kurbanı daha ebedî istirahatgâhına uğurlanacak.
Bosna-Hersek Kayıp Kişiler Enstitüsü Sözcüsü Emza Fazlić, Fena Haber Ajansı’na yaptığı açıklamada, bu yıl defnedilecek kurbanların öldürüldüklerinde 20 ile 56 yaşları arasında olduklarını belirtti.
Fazlić, kurbanlar arasında henüz yirmili yaşlarının başında hayatları ellerinden alınan üç gencin bulunduğunu ifade ederek şunları söyledi:
“Bu gençler ancak şimdi nihai huzurlarına kavuşabilecekler. Onlar, Vlasenica, Zvornik, Bratunac ve Srebrenitsa bölgelerinde öldürülen masum insanlardı. Cenazeleri ise yıllar sonra farklı toplu mezarlardan çıkarılabildi.”
Bazı naaşlar 29 yıl önce bulundu
Bu yıl toprağa verilecek kurbanlardan ikisinin cenazesi 1997 yılında, diğerlerinin naaşları ise 2001-2022 yılları arasında Kamenica, Jelovačka Çeşmesi, Budak, Glogova ve diğer toplu mezarlarda yürütülen kazılar sonucunda bulundu.
En genç kurban
Bu yıl defnedilecek en genç kurban Senad (Zaim) Jusić.
1975 doğumlu olan Jusić, öldürüldüğünde henüz 20 yaşındaydı. Temmuz 1995’te Bratunac bölgesinde kayboldu. Naaşı ise ancak 2022 yılında Kameničko Brdo bölgesindeki kazılarda bulundu.
En yaşlı kurban
Defnedilecek en yaşlı kurban ise Ramo (Mustafa) Dautović.
1939 yılında Srebrenitsa’da doğan Dautović, 1995 yılında Zvornik bölgesinde kayboldu. Naaşı, 2001 yılında Kamenica-Čančari toplu mezarında yapılan kazılarda çıkarıldı.
Ramo Dautović, daha önce aynı mezarlığa defnedilen kardeşi Juso Dautović’in yanına defnedilecek.
Aynı ailelerden birçok şehit yeniden bir araya geliyor
Geçmiş yıllarda olduğu gibi bu yıl da;
* bir oğul babasının yanına,
* bir kardeş kardeşinin yanına,
* akrabalar ise aile fertlerinin yanına defnedilecek.
Bu durum, Srebrenitsa Soykırımı’nın aileler üzerinde bıraktığı derin yıkımı bir kez daha gözler önüne seriyor.
11 Temmuz’da defnedilecek 10 kurban
1. Senad (Zaim) Jusić (1975) – 20 yaşında öldürüldü. Bratunac’ta kayboldu. Naaşı 2022 yılında Kameničko Brdo’da bulundu.
2. Muriz (Ramiz) Baraković (1973) – 22 yaşında öldürüldü. Zeleni Jadar bölgesinde kayboldu. Naaşı 2005 yılında Budak’ta bulundu. Daha önce kardeşi Enver Baraković de aynı mezarlığa defnedilmişti.
3. Hamed (Edhem) Musić (1973) – 22 yaşında öldürüldü. Baljkovica bölgesinde katledildi. Naaşı 1997 yılında Rahunići (Bratunac) bölgesinde çıkarıldı.
4. Ramo (Šemso) Alić (1965) – 30 yaşında öldürüldü. Bratunac’ta katledildi. Naaşı 2001 yılında Glogova toplu mezarında bulundu.
5. Muhidin (Osman) Osmanović (1963) – 32 yaşında öldürüldü. Vlasenica’da kayboldu. Naaşı 2008 yılında Most na rijeci bölgesinde bulundu.
6. Huso (Rahman) Ćerimović (1963) – 32 yaşında öldürüldü. Zvornik bölgesinde kayboldu. Naaşı 2008 yılında Kamenica’da bulundu.
7. Nuko (Suljo) Nukić (1957) – 38 yaşında öldürüldü. Vlasenica’da kayboldu. Naaşı 2002 yılında Jelovačka Çeşmesi’nde bulundu. Dört amcasının oğlunun yanına defnedilecek.
8. Ahmet (Alija) Gušter (1954) – 41 yaşında öldürüldü. Vlasenica bölgesinde kayboldu. Naaşı 1997 yılında Turalići’de bulundu.
9. Asim (Omer) Kunić (1953) – 42 yaşında öldürüldü. Zvornik’te katledildi. Naaşı 2006 yılında Kamenica-Čančari toplu mezarında bulundu.
10. Ramo (Mustafa) Dautović (1939) – 56 yaşında öldürüldü. Zvornik’te kayboldu. Naaşı 2001 yılında Kamenica-Čančari toplu mezarında bulundu.
Defnedilmeyi bekleyen onlarca kurban daha var
Emza Fazlić, Podrinje Kimliklendirme Projesi kapsamında kimlikleri tespit edilmiş 10 kurbanın naaşının, ailelerinin henüz defin izni vermemesi nedeniyle bekletildiğini açıkladı.
Bunun yanı sıra, DNA analiziyle kimliği kesinleşmiş 36 kurbanın aileleri de henüz resmî teşhis işlemlerini tamamlamış değil.
Ailelerin defin kararını geciktirmesinin en önemli nedeni ise bulunan iskeletlerin büyük bölümünün eksik olması.
Fazlić, birçok ailenin yeni toplu mezarların ortaya çıkarılmasını umutla beklediğini belirterek, en azından birkaç kemiğin daha bulunması halinde yakınlarını daha bütün bir şekilde defnetmek istediklerini söyledi.
48 mezar yeniden açılacak
11 Temmuz’daki toplu cenaze töreninin ardından 14-17 Temmuz 2026 tarihleri arasında Potoçari Anıt Mezarlığı’nda 48 mezar yeniden açılacak (reekshumasyon).
Bunun nedeni, ilk definlerden sonra farklı toplu mezarlarda bulunan ve DNA analizleriyle aynı kişilere ait olduğu belirlenen kemiklerin mevcut mezarlara eklenmesi.
Yaklaşık 900 kurban hâlâ aranıyor
Bosna-Hersek Kayıp Kişiler Enstitüsü, aradan 31 yıl geçmiş olmasına rağmen, Srebrenitsa Soykırımı’nın yaklaşık 900 kurbanını hâlâ aramaya devam ediyor.
Yetkililer, bugüne kadar bulunamayan toplu mezarların ortaya çıkarılması ve kayıp kişilerin kimliklerinin tespit edilmesi çalışmalarının kesintisiz sürdürüldüğünü belirtiyor.