Tarihi Mirasın Korunmasında Kurumlar Arasında İşbirliği Eksikliği

EC Ma Ndryshe STK tarafından bugün Prizren'de "Prizren Tarihi Merkezi, Korunan-Korunmayan Bölge" konulu açık oturum düzenledi. Açık oturumda aynı zamanda  EC Ma Ndryshe STK'nın Prizren Belediyesi'nde özellikle de Prizren Tarihi Merkezi odaklı Şehirleşme alanında yapılan gözlemlemeleriyle ilgili altı aylık rapor da (Ağustos 2013- Ocak 2014) sunuldu. 

Toplantının başında açık oturumun amaçlarından ve hazırlanan rapordan bilgi veren Valon Xhabali, Prizren'in Tarihi Merkezi Yasası'na saygı gösterilmesi ve merkezin korunmasında yetkili kurumlar arasında işbirliği eksikliğinin altını çizdi. Xhabali gözlemledikleri eksikleri "6 aylık gözlem döneminde Tarihi Merkez'in şehirleşme bozulmasını önlemek için Prizren Belediyesi'nde siyasi irade görmedik" sözleriyle ifade etti.

Prizren için değeri olan binaların korunması için kurumların yetersiz kaldığına işaret eden Xhabali, bunun için yeteri finans kaynaklarının da ayrılmadığına işaret etti. 2013 İlerleme Raporu'nda ruhsatsız yapılar ile kültür mirasa zarar verildiğine işaret edildiğine dikkati çeken Xhabali, Taş köprüsü ve Arasta köprüsünde ışıklandırma çalışmalarının izinsiz yapıldığını da vurguladı.

Prizren Tarihi Anıtlar Koruma Kurumu Müdürü Hasan Hoti, raporda yapılan tespitlerin doğru olduğunu belirtirken Prizren Tarihi Merkezi Yasası'yla korunan bölgede rapordaki tespitlerden fazlası bile olduğuna vurgu yaptı. Suçun kimde olduğu konusuna değinen Hoti, "Suçun bir kısmı bana da düşer. Bu görevde kalmakla benim de suçta payım var. İstifa etsem de bir şey değişmeyeceği için çekilmedim" dedi.

Yasa ile koruma altında olan bölgede izinsiz yapılar ve ihlalleri sürekli olarak Prizren Müfettişliği, ilgili müdürlüklere ve bakanlıklara bildirdiklerini ancak önlem alınmadığını belirten Hasan Hoti, özellikle de belediyenin ilgili müdürlüklerinin Tarih Anıtlar Koruma Kurumu'na danışmadan ve izin almadan çalışmalarını eleştirdi. Son iki ayda 6 müdahale istemlerinden hiçbirine cevap verilmediğine dikkati çeken Hoti, kurumunun yasa dışında hiçbir izin vermediğini de vurguladı.

Şehirleşme ve Alan Planlama Müdürü Sadik Paqarizi, Tarih Anıtlar Koruma Müdürü'nün suçlamalarına aynı oranda suçlamayla cevap verdi. Kurumdan başvurulara gecikmeyle 3-6 ay zaman içerisinde yanıt geldiğini söyleyen Paqarizi, kurumun ve diğer bazı kuruluşların da müdürlükten izin almadan bu bölgede çalışmalar yaptığını vurguladı:
"Prizren Kültürel Miras Konseyi, beklenenden daha çabuk faaliyete geçti." diyen Paqarizi, Prizren'de kültürel mirasın korunmasında 40 kadar başarılı projenin göz ardı edildiğine de dikkati çekti.

Prizren Kültürel Miras Konseyi Başkanı Vesel Hoxhaj, 7 ay önce kurulan konseyin henüz belirli bir ofisi olmadığına vurgu yaparken özellikle Tarihi Anıtlar Kurumu tarafından paralel yapı olarak değerlendirildiğini vurguladı.

"Konsey çalışmalarını sürdürdü, toplantılar düzenledi ve şimdiye kadar 11 izin verdi" diyen Hoxhaj, gözlemledikleri bazı olumsuzluklarla ilgili uyarılarda bulunduklarını ancak müdahale edilmediğini belirtti.

Açık oturumun devamında hazır bulunan STK ve medya temsilcileri tarafından konuşmacılara sorular soruldu. Bu bölümde de kurum temsilcileri birbirlerini suçlayarak arada koordinesizlik olduğunu belirtirken bu konuda çözüm önerileri verilmedi.