Anasayfa
Sizden Gelenler
Tarihte Bugün: Büyük Vakıf İnsanı Gazi Hüsrev Bey İlk Vakfiyesini Kaleme Aldı

Tarihte Bugün: Büyük Vakıf İnsanı Gazi Hüsrev Bey İlk Vakfiyesini Kaleme Aldı

1 Kasım 2026, 15:00

0 dk

Gazi Hüsrev Bey’in 495 Yıllık Vakfiyesi: Yüzyıllardır Yaşayan Hayır Mirası

Bosna-Hersek’in tarihî başkenti Saraybosna’nın en önemli tarihî ve dinî şahsiyetlerinden Gazi Hüsrev Bey, 1531 yılının kasım ayında kaleme aldığı ilk vakfiyesiyle cami, imaret ve hankahın hizmet esaslarını belirledi. Aradan yaklaşık beş asır geçmesine rağmen Gazi Hüsrev Bey Vakfı, Saraybosna’nın sosyal, dinî ve ilmî hayatındaki etkisini sürdürüyor.

Saraybosna’daki Gazi Hüsrev Bey Vakfı’nın ilk vakfiyesi, Kasım 1531’de düzenlendi. Vakfiye; Gazi Hüsrev Bey Camii, imaret ve hankahın faaliyetlerini, görevlerini ve bu hizmetlerin nasıl yürütüleceğini ayrıntılı biçimde ortaya koyuyordu.

Gazi Hüsrev Bey, 1537 yılında ikinci vakfiyesini kaleme alarak Kurşunlu Medresesi’nin kuruluş ve işleyişine ilişkin şartları belirledi. Aynı yıl düzenlenen üçüncü vakfiye ile de caminin giderlerinin karşılanması amacıyla vakfa ilave taşınmazlar bağışladı.

Vakfiyede 75 ayrı görev tanımlandı

İlk vakfiye ile vakıf bünyesinde toplam 75 görev ihdas edildi. Vakfedilen taşınmazların ayrıntılı dökümünün yanı sıra camide yürütülecek dinî hizmetler, hankâhta gerçekleştirilecek ibadetler ve imaretin çalışma düzeni de açıkça belirlendi.

Gazi Hüsrev Bey Camii’ndeki dinî hizmetler için toplam 35 kişinin görevlendirilmesi öngörüldü. Hatiplik, imamlık, müezzinlik ve diğer dinî görevler için altı personel görevlendirildi. Ayrıca cuma namazından önce güzel sesli beş hafızın Kur’an-ı Kerim okuması şart koşuldu.

Vakfiyede, söz konusu altı görevli ile beş Kur’an okuyucusunun aynı zamanda cüzhan olarak görev yapması, toplam cüzhan sayısının ise 30 olması kararlaştırıldı. Diğer cüzhanların da her gün öğle namazında camiye gelerek birlikte hatim ve Gazi Hüsrev Bey için tevhid okumaları öngörüldü.

Vakfiyede belirlenen dinî hizmet kadrosunun sayısının günümüzde de aynı şekilde korunduğu belirtiliyor. Buna karşılık cami, avlu ve vakfa bağlı diğer yapıların bakım ve onarımında görevli personel sayısı, değişen ihtiyaçlar nedeniyle zaman içinde farklılaştı.

İlk vakfiyede ayrıca camide yılda bir defa mevlit okunması da ibadet ve hizmet şartları arasında yer aldı.

Hankâh: Halvetî dervişler için eğitim merkezi

Gazi Hüsrev Bey’in vakıf eserleri arasında yer alan hankâh, Halvetî tarikatına mensup dervişler için inşa edildi.

Gazi Hüsrev Bey’in Saraybosna’ya geldiği dönemde şehirde zikir yapılan tekkeler bulunmasına rağmen dervişlerin yetiştirileceği özel bir eğitim kurumu yoktu. Hankâhı tekkelerden ayıran temel özellik de bu eğitim işleviydi.

Burada yetişen şeyhlerin ve âlimlerin sayısı ise tarihî kayıtlarda kesin olarak belirtilmiyor.

İmaretin hizmeti 1943 yılına kadar sürdü

Gazi Hüsrev Bey Vakfı’nın önemli sosyal hizmet kurumlarından biri olan imaret, yoksul yolculara, medrese öğrencilerine, vakfın görevlilerine ve Saraybosna’ya gelen önemli misafirlere yemek sunmak amacıyla kurulmuştu.

İmaret, savaş şartları ve maddi imkânsızlıklar nedeniyle 1943 yılında faaliyetlerini durdurdu.

Vakfın günümüzdeki yönetimi ise yoksulların, ihtiyaç sahiplerinin ve kimsesizlerin günlük yemek ihtiyacını farklı organizasyon modelleriyle karşılamaya çalışıyor.

Beş asırlık toplumsal miras

Gazi Hüsrev Bey, kurduğu vakıf sistemiyle bir toplumun gelişmesi için gerekli olan dinî, ilmî, sosyal ve ekonomik hizmetleri bütüncül bir yapıda bir araya getirdi.

1531, 1537 ve 1537 yıllarında düzenlenen üç vakfiye sayesinde kurumsal sürekliliğini koruyan Gazi Hüsrev Bey Vakfı, kuruluşundan günümüze kadar Saraybosna’nın ve Bosna-Hersek toplumunun gelişiminde belirleyici rol oynadı.

Aradan yaklaşık 495 yıl geçmesine rağmen vakfın eserleri ve hizmet anlayışı, vakıf medeniyetinin yalnızca kendi dönemine değil, gelecek nesillere de hitap eden kalıcı bir toplumsal miras olduğunu gösteriyor.

(Mufassal haber: M.Tevfik Yücesoy)

Yorumlar (0)

Yorum kurallar'ını okudum ve Onaylıyorum

Yorum Kuralları

Kullanıcıların birbirlerine karşı saygılı olması zorunludur.
Üyelerin birbirlerine yaptığı ırkçı, cinsiyetçi, homofobik ve küfürlü yorumlara müsamaha gösterilmeyecektir. Böyle durumda yorumlara müdahale edilecektir.
Kullanıcılar tarafından gelen, insanların dini inancına, ırkına, etnik kökenine, yaşına, sosyal durumuna, siyasi görüşüne, cinsel yönelimine, fiziksel durumuna göre kişilere veya belirli gruplara karşı nefrete teşvik edici, şiddet içeren, provokatif, aşağılayıcı içerik ve yorumları yayınlamama hakkını Kosova Haber saklı tutmaktadır.
Birey, kurum, kültür veya toplumları küçük düşürücü, küfür, aşağılama veya argo ifadelere izin verilmemektedir
Daha sağlıklı bir tartışma ortamının olması için yapılan yorumlarda kullanıcılar, diğer kullanıcıların inançlarına ve görüşlerine saygı göstermeleri zorunludur.
Yorumlarda büyük harf kullanılmamalıdır.
Site içerisindeki yorumlar Türkçe olmalıdır.
Herhangi bir ticari amaç ya da telif hakkı içeren yorumlara izin verilmeyecektir.
İnsanları kışkırtan, saldırgan bir kullanıcı adı seçilemez.
Spam mesajlar göndermek yasaktır. Aynı ve benzer mesajlar birden fazla kere gönderildiğinde de müdahale edilecektir.

Anket

Sırbistan’daki İktidar Değişikliği Kosova ile İlişkileri Nasıl Etkiler?

Olumlu etkiler: Diyalog hızlanır ve ilişkilerin normalleşmesi için yeni fırsatlar doğar. Sınırlı etkiler: Yönetim değişse de Sırbistan’ın Kosova politikası büyük ölçüde aynı kalır. Olumsuz etkiler: Siyasi belirsizlik ve mevcut anlaşmazlıklar nedeniyle gerilim artar. Şimdilik belirsiz: Yeni yönetimin politikalarını görmek için henüz erken.

Geçerlilik: 04.11.2026 15:36

Son Haberler

Tüm Haberler

Siyaset

Adalet ve Kurumsal Sorumluluğun Talep Edildiği, Arlinda Zekaj İçin Protestoların Altıncı Günü

2 saat önce

Siyaset

Dünya Unutmamalı, Binlerce Aile Hâlâ Sevdiklerinden Haber Bekliyor

2 saat önce

Gazi Hüsrev Bey’in 495 Yıllık Vakfiyesi: Yüzyıllardır Yaşayan Hayır Mirası
 
Bosna-Hersek’in tarihî başkenti Saraybosna’nın en önemli tarihî ve dinî şahsiyetlerinden Gazi Hüsrev Bey, 1531 yılının kasım ayında kaleme aldığı ilk vakfiyesiyle cami, imaret ve hankahın hizmet esaslarını belirledi. Aradan yaklaşık beş asır geçmesine rağmen Gazi Hüsrev Bey Vakfı, Saraybosna’nın sosyal, dinî ve ilmî hayatındaki etkisini sürdürüyor.
 
Saraybosna’daki Gazi Hüsrev Bey Vakfı’nın ilk vakfiyesi, Kasım 1531’de düzenlendi. Vakfiye; Gazi Hüsrev Bey Camii, imaret ve hankahın faaliyetlerini, görevlerini ve bu hizmetlerin nasıl yürütüleceğini ayrıntılı biçimde ortaya koyuyordu.
 
Gazi Hüsrev Bey, 1537 yılında ikinci vakfiyesini kaleme alarak Kurşunlu Medresesi’nin kuruluş ve işleyişine ilişkin şartları belirledi. Aynı yıl düzenlenen üçüncü vakfiye ile de caminin giderlerinin karşılanması amacıyla vakfa ilave taşınmazlar bağışladı.
 
Vakfiyede 75 ayrı görev tanımlandı
 
İlk vakfiye ile vakıf bünyesinde toplam 75 görev ihdas edildi. Vakfedilen taşınmazların ayrıntılı dökümünün yanı sıra camide yürütülecek dinî hizmetler, hankâhta gerçekleştirilecek ibadetler ve imaretin çalışma düzeni de açıkça belirlendi.
 
Gazi Hüsrev Bey Camii’ndeki dinî hizmetler için toplam 35 kişinin görevlendirilmesi öngörüldü. Hatiplik, imamlık, müezzinlik ve diğer dinî görevler için altı personel görevlendirildi. Ayrıca cuma namazından önce güzel sesli beş hafızın Kur’an-ı Kerim okuması şart koşuldu.
 
Vakfiyede, söz konusu altı görevli ile beş Kur’an okuyucusunun aynı zamanda cüzhan olarak görev yapması, toplam cüzhan sayısının ise 30 olması kararlaştırıldı. Diğer cüzhanların da her gün öğle namazında camiye gelerek birlikte hatim ve Gazi Hüsrev Bey için tevhid okumaları öngörüldü.
 
Vakfiyede belirlenen dinî hizmet kadrosunun sayısının günümüzde de aynı şekilde korunduğu belirtiliyor. Buna karşılık cami, avlu ve vakfa bağlı diğer yapıların bakım ve onarımında görevli personel sayısı, değişen ihtiyaçlar nedeniyle zaman içinde farklılaştı.
 
İlk vakfiyede ayrıca camide yılda bir defa mevlit okunması da ibadet ve hizmet şartları arasında yer aldı.
 
Hankâh: Halvetî dervişler için eğitim merkezi
 
Gazi Hüsrev Bey’in vakıf eserleri arasında yer alan hankâh, Halvetî tarikatına mensup dervişler için inşa edildi.
 
Gazi Hüsrev Bey’in Saraybosna’ya geldiği dönemde şehirde zikir yapılan tekkeler bulunmasına rağmen dervişlerin yetiştirileceği özel bir eğitim kurumu yoktu. Hankâhı tekkelerden ayıran temel özellik de bu eğitim işleviydi.
 
Burada yetişen şeyhlerin ve âlimlerin sayısı ise tarihî kayıtlarda kesin olarak belirtilmiyor.
 
İmaretin hizmeti 1943 yılına kadar sürdü
 
Gazi Hüsrev Bey Vakfı’nın önemli sosyal hizmet kurumlarından biri olan imaret, yoksul yolculara, medrese öğrencilerine, vakfın görevlilerine ve Saraybosna’ya gelen önemli misafirlere yemek sunmak amacıyla kurulmuştu.
 
İmaret, savaş şartları ve maddi imkânsızlıklar nedeniyle 1943 yılında faaliyetlerini durdurdu.
 
Vakfın günümüzdeki yönetimi ise yoksulların, ihtiyaç sahiplerinin ve kimsesizlerin günlük yemek ihtiyacını farklı organizasyon modelleriyle karşılamaya çalışıyor.
 
Beş asırlık toplumsal miras
 
Gazi Hüsrev Bey, kurduğu vakıf sistemiyle bir toplumun gelişmesi için gerekli olan dinî, ilmî, sosyal ve ekonomik hizmetleri bütüncül bir yapıda bir araya getirdi.
 
1531, 1537 ve 1537 yıllarında düzenlenen üç vakfiye sayesinde kurumsal sürekliliğini koruyan Gazi Hüsrev Bey Vakfı, kuruluşundan günümüze kadar Saraybosna’nın ve Bosna-Hersek toplumunun gelişiminde belirleyici rol oynadı.
 
Aradan yaklaşık 495 yıl geçmesine rağmen vakfın eserleri ve hizmet anlayışı, vakıf medeniyetinin yalnızca kendi dönemine değil, gelecek nesillere de hitap eden kalıcı bir toplumsal miras olduğunu gösteriyor.
 
(Mufassal haber: M.Tevfik Yücesoy)

Tarihte Bugün: Büyük Vakıf İnsanı Gazi Hüsrev Bey İlk Vakfiyesini Kaleme Aldı

Yorumlar (0)

Yorum Kuralları

Anket

Sırbistan’daki İktidar Değişikliği Kosova ile İlişkileri Nasıl Etkiler?

Son Haberler

Kosova Hükümeti Bugün Saat 16.00’da Toplanacak

Zubin Potok’ta 4 Silah Ele Geçirildi, 2 Kişi Gözaltına Alındı

Muhalefetten Hükümet’e 2027 Bütçesi Tepkisi

Adalet ve Kurumsal Sorumluluğun Talep Edildiği, Arlinda Zekaj İçin Protestoların Altıncı Günü

Dünya Unutmamalı, Binlerce Aile Hâlâ Sevdiklerinden Haber Bekliyor