Tarihte Değişikliklerle Osmanlı İmparatorluğu Yakınlaştırılıyor

"Jeta në Kosovë" Gazetesi bugün yayınladığı bir makalede, üniversite öncesi kitaplarda Osmanlı Tarihi döneminde değişikliklerin yapıldığını duyuruyor. Tarihin bu yeni versiyonunda Osmanlı İmparatorluğu, işgalci olarak nitelendiriliyorsa da vahşi yönetim olarak gösterilmiyor. Gazeteden bu son derec yoğun tepkilere neden olan makkaleyi olduğu gibi aktarıyoruz:

Recep Tayyip Erdoğan'ın Kosova ziyaretinden iki yıl sonra Kosova'da üniversite öncesi kitaplarda Osmanlı Tarihi döneminde değişiklikler yapıldı. Tarihin bu yeni versiyonunda Osmanlı İmparatorluğu, işgalci fakat vahşi yönetim olarak gösterilmiyor.

Türk Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan ve Kosova Başbakanı Hashim Thaçi, Kasım 2010'da beraber bir Cuma Namazini Kıldı.

Türkiye Hükümet Şefi, ilk Kosova ziyaretini gerçekleştirirken Prizren'de dini ibadet yerlerini görünce Kosova-Türkiye ilişkileriyle ilgili "... bu camiler Kosova ve Türkiye kardeşliğin simgesidir" dedi.

Kosova şimdiye kadar Avro-Asya ülkesi Türkiye ile çevre, bilim, ekonomi, askeri yardım alanlarında olmak üzere 13 anlaşma imzaladı.

Ancak Türkiye eğitim alanında da işbirliği istedi. 

Türk otoriterleri tarih kitaplarının arındırılmasını istiyor.

Başbakan Erdoğan'ın Kosova ziyaretinden 6 ay sonra 5 Nisan 2011 tarihinde Eğitim Bakanı Ramë Buja, bu işle ilgilenecek 5 kişilik bir komisyon kurdu.

Türk yetkililer her Kosova ziyaretlerinde tarihte değişikliklerin yapılması istemlerini tekrarlamaktan çekinmedi.

Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ve Eğitim Bakanı Ömer Dinçer'in ziyaretleri sırasında da böyle oldu.

26 Ağustos 2011 tarihli ziyaretinde Türkiye Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, "Kosovalıların Josip Broz Tito veya Enver Hoxha yorumlarıyla yazılan tarihi öğrenmeleri Türkiye'nin hoşuna gitmiyor." dedi. ("Kosova tarihi Kosovalılar tarafından yazılır. Ama 2011 de yaşayan Kosovalılar tarafından; 1970-80'lerin Enver Hoxha'ları ya da Tito döneminde yazılan tarih tarafından değil. Bunu bir dost olarak söylüyorum." KH)
Bu arada Eğitim Bakanı Ramë Buja ile geçen yıl görüşen Dinçer de Kosova tarihi kitaplarından Türkiye ve bu ülkenin tarihi kişileri hakkında hakaret içerikli bölümlerin çekilmesini istedi.

Şimdi, bu değişiklikler yapıldıktan sonra Türk yetkilileri, devletler arası mükemmel ilişkilerin bu gelişmeyle daha da güçleneceğini değerlendiriyor.

Jeta në Kosovë Gazetesi'ne açıklama yapan Türkiye Priştine Büyükelçisi Songül Ozan, mükemmel olan Kosova-Türkiye ilişkilerini tarih kitaplarında değişikliklerin olumlu etkileyeceğini belirtti.
 
O, geçmişte ortak tarihe sahip olan diğer devletlerin de benzer hareket ettiğini hatırlattı.

"Tarih kitaplarında rahatsız edici ifadelerin kaldırılması şeklindeki çalışmalar Almanya ve Fransa arasında olduğu gibi ülkem dahil diğer devletler, özellikle komşuluk ilişkileri olan ülkeler arasında gerçekleşmiştir" diyor Ozan.


Tarihin "Düzenlenmesi"

Bakan Buja tarafından kurulan komisyon, tarih kitaplarının düzenlenmesi gereken bölümlerle ilgili tavsiyelerini 6 ay önce teslim etti.
 
Jeta në Kosovë Gazetesi komisyonun önerilerini elde etti.

5. Sınıflardan 13. Sınıflara kadar tarih kitaplarında değişikliklere göre Osmanlı İmparatorluğu,   yüzyıllarca Arnavutların barındığı toprakları işgali süresince öldürmediği, şiddette başvurmadığı ve zor kullanmadığı ortaya çıkıyor.

Bu ifadeler yerine değişikliklerle, sultanlar ordu ve yönetimleriyle hakimiyeti sağladı, hapsetti ve askeri müdahalelerde bulundu.

2013-2014 öğretim yılında ilköğretim ve lise tarih kitaplarında yapılacak değişikliklerin bunlar değişikliklerden sadece birkaçı.

Jeta në Kosovë Gazetesi, beşinci sınıflardan onüçüncü sınıflara kadar tarih kitaplarında birkaç somut değişikliği de öğrendi.

Beşinci, altıncı ve sekizinci sınıf tarih kitaplarında yapılan değişikliklerinde birkaç örnek.

Mevcut 5. Sınıf tarih kitabının 62. Sayfasında Osmanlı İmparatorluğu'yla ilgili "şiddet" ve "cinayet" sözcükleri silindi. Bu sözcükler yerine "istila" ve "tutuklamalar" yerleştirildi.

Aynı kitabın 48. Sayfasında Arnavutların mal ve mülklerinin gaspından söz edilirken "...intikam" ve "cinayetler" sözcüklerine yer veriliyor.

Bu sözcükler yerine " mülklerinin alınması, vergilerin uygulanması ve yerli halkın bir bölümünün yerinden edilmesi..."  deniliyor.

"...Osmanlılar çok sayıda Arnavut'u öldürdü..." bölümü tamamıyla silinirken 69. sayfada yer alan "...şiddet" kelimesi yerine "...askeri müdahale" deniliyor.

6. sınıflar için tarih kitabının 83. Sayfasında ise "...Osmanlının vahşi saldırıları..." yerine "Osmanlı işgalı" denilmiş.

8. sınıflar için tarih kitabında da çıta düşürülüyor, 68. Sayfada  "...İslam dinine mensup olmayanlara karşı sert önlemler alınıyordu..." yer alan sözcüklerin şimdi anlamı çok farklı:
"Osmanlı İmparatorluğu tarafından toprakları işgal edilen tüm ülkeler vatandaşları pratikte, günlük hayatta yasalar önünde eşitti. Doğal olarak Tanzimat reformları çerçevesinde bazı defa Osmanlı yerel yetkilileri tarafından kötüye kullanmalar da mevcuttu."

Değişikliklerden Müzik Kültürü kitapları da kurtulamadı.

Komisyon Başkanı şöyle konuştu:
"Müzik sözkonusu olunca Türk tarafı Gjergj Kastriotit-Skënderbeu figürünün destanlaşmasıyla ilgili şikayetleri olmuştur."

O, bu yönde yapılan değişikliklerin detaylarını hatırlamadığını söyledi.



Komisyon Üyeleri ve Türklerin Talimatları

Komisyonun resmi ismi "Osmanlı ve Türk Tarihi, Coğrafyası ve Kültürünü İnceleme ve Tanıtma Komisyonu" olarak geçiyor.
Jeta në Kosovë Gazetesi'nin elde ettiği komisyonun bir raporuna göre komisyon oluşumu şöyle: Komisyon başkanı Prof.Dr. Shkelzen Raça (tarihçi) üyeleri ise Prof.Dr. Ruzhdi Pllana (coğrafya) Prof.Dr.Hysen Matoshi (Osmanlı ve Türk kültürü-dili ve edebiyatı) Mr. Astrit Mustafa (Osmanlı ve Türk külktürü-müziği) ve komisyon sekreteri Mr. Avni Rexha.

Bu yılın 5 Nisan tarihinde komisyon üyelerini atayan Bakan Buja, üyelerin isimlerini açıklamak istememişti ve şöyle demişti:
"...onların kim olduğunu çalışma gerçekleştirildikten, tamamlandıktan sonra öğreneceksiniz; bu işi kimlerin yaptığını öğreneceksiniz..."

Komisyon, Kosova Eğitim Bilim ve Teknoloji Bakanlığı'na 6 aydan önce tarihte değişikliklerle ilgili tavsiyelerini teslim etti.


Türkiye Büyükelçisi Songül Ozan komisyon üyelerinin kimlerden oluştuğunu biliyordu. O, komisyon çalışmaları sürerken üyeler ile görüşüyordu.

Komisyon başkanı olan tarihçi Shkelzen Raça, Türkiye'nin Priştine Büyükelçisi ile görüştüğünü teyit etti:
"Türk büyükelçisi ile bir kez sadece görüştük. Bu konu üzerinde genel görüşme yapıldı."

Komisyon üyeleri Türkiye'yi de ziyaret etti.

Onlar, Ankara'da ders kitapları ve müfredatların hazırlandığı enstitüyü ziyaret etti.

"Müelliflerimiz tarafından gözden kaçırıldığı denilebilinecek konularla ilgili uyarılar aldık. İki-üç gün kaldığımız süre içinde iki taraf olarak görüştük." diyor Raça.

Komisyonun tarafsız ve profesyonel bir çalışma gerçekleştirdiğini belirten tarihçi Shkelzen Raça, ilkokul ve liseler için okul tekstleri metodolojinin kullanıldığını belirtti.

"Yeteri derecede yapıcı ve tedbirli olduğumuzu düşünüyorum. Amaç, nefret ve agresif ifadeleri değiştirmekti." dedi Raça.
 
Yedi veya sekiz toplantı düzenlediğini belirten Komisyon sekreteri Avni Rexha, komisyon üyelerinin düşüncelerini komisyon başkanına ilettiklerini, o ise sekreter ile hazırladığı raporu Kosova Eğitim Bilim ve Teknoloji bakanına rapor halinde gönderdiğini bildirdi.

Üç sayfalık raporda, komisyon üyelerinin neler yaptığı anlatılıyor.

"Okul metinlerinde Türkiye ve Kosova arasında daha fazla yakınlaştıran yaklaşıma yer verilmesi ve geçmişte Arnavut-Türk ilişkilerinin olumlu taraflarının aktarılması gerektiğini anladık" deniliyor Jeta në Kosovë Gazetesi'nin elde etmeye başardığı rapor sonuçlarında.

 Raporun devamında ise " mevcut ve ileride hazırlanacak metinlerde öncelikle yakınlaşma dili kullanılmalı ve işbirliği ile toleranslık değerler olarak referans gösterilmeli" deniliyor.



Kosova Eğitim Bilim ve Teknoloji Bakanlığı Tavsiyeleri Kabul Etti

Kosova Eğitim Bilim ve Teknoloji Bakanlığı müfredat bölümü yöneticisi Ramush Lekaj, "Önümüzdeki yıl metinlere bunlar yerleşecek" dedi.

"Değişiklikler, gelecek yıl basılacak kitaplarda yapılacak" dedi Lekaj.

Kitapların yeniden basılmasının Bakanlığa ne kadara mal olacağını bilmediğini söyleyen Lekaj, önümüzdeki yıl kaç kitap basılacağının henüz bilinmediğini de belirtti.




Kitap Yazarlarını Kimse Sormadı

Tarih okul kitapları yazarlarından hiçbiri komisyon üyesi olarak atanmadı.
 
5. ve 8. Sınıflar için tarih kitapları müellifi tarihçi Frashër Demaj ve Fehmi Rexhepi, "değişiklikler" ile ilgili kendileriyle kimsenin danışmadığını bildiriyor.

Jeta në Kosovë Gazetesi'ne yaptıkları açıklamada komisyonda kimlerin olduğunu bilmediklerini Eğitim Bakanlığı yetkililerden resmi olarak bir şey almadıklarını bildirdiler.

"Çalışmanın başlamasıyla birlikte bu komisyona üye olarak tarih kitapları yazarlardan birinin de atanması kurumsal yükümlülüktür." Diyor Demaj ve Rexhepi.

Komisyon Başkanı Shkelzen Raça ise böyle düşünmüyor ve şöyle diyor:
"Ders kitapları yazarları ile danışma yükümlülüğümüz yoktur."



Tarihçi Isa Bicaj

Profesör Raça'nın bu değerlendirmesiyle 7. Sınıflar için tarih ders kitabı yazarı olan profesör İsa Bicaj uzlaşmıyor.

Gazeteye açıklamaya yapan İsa Bicaj, "metin yazarları ile danışılmadan uyarıların yapılması mantık dışı geliyor" diyor.

O, komisyon tarafından tarih kitaplarında değişikliklerle ilgili yapılan talimatlara karşı olduğunu bildiriyor.

"Doğru söylemek gerekirse Osmanlılar dan söz ederken "gelen" ifadesini kullanmam çünkü onlar işgalci idi" dedi İsa Bicaj.