Tehlikenin farkında mısınız? Ayhan Demir

Avrupa'nın en genç ülkesi Kosova, oldukça sıkıntılı günler yaşıyor.

Merkez Bankası raporuna göre, Eylül 2014 itibariyle, ülkenin dış brüt borcu 1.69

milyar Euro. Bu miktarın yüzde 23'ü kamu borcu.

Resmi işsizlik oranı yüzde 30'lar seviyesinde. Ancak gerçek işsizlik, yüzde 50'nin

üzerinde.

İş bulsanız da pek bir şey değişmiyor. Kosova İstatistik Kurumu verilerine göre;

asgari ücret 130-170 Euro ve kamu sektöründeki ortalama aylık 370 Euro. Kosova

İşletmeler İttifakı'na göre, özel sektördeki ücretler de 320 Euro civarında.

Seçim kampanyalarında dile getirilen "kamu çalışanlarına yüzde 25 zam" vaadi, 2015

yılı bütçesinde unutuldu.

Toplu sözleşme hükümlerinin uygulanmadığı gerekçesiyle, üniversite öncesi

okullardaki eğitimciler, sık sık greve gidiyorlar. Sağlık çalışanları da, greve gittiler.

Yüksek elektrik fiyatlarından bunalan, soluğu Kosova Elektrik Dağıtım Şirketi önünde

alıyor. Soyunanlar, feryat edenler, binayı işgal etmek isteyenler... Ne arasanız var.

Eminim, şunu soruyorsunuz: İşsizliğin bu kadar yüksek, gelirin bu kadar düşük

olduğu Kosova'da, insanlar nasıl geçiniyorlar?..

Halkın ve ülkenin önemli gelir kaynağı, diasporadan gelen paralar. Kosovalıların

yüzde 40'nın, ülke dışında çalışan en az bir yakını var. 2014 yılının ilk dokuz ayında

diasporadan 505 milyon Euro geldi. Son on yılda ise yaklaşık 6 milyar Euro geldi.

Elbette, Kosova'nın tek sorunu ekonomi değil. Tam bağımsızlık ve tanınma süreci

hala tamamlanamadı.

Quint yani beşli olarak tabir edilen ABD, Almanya, İngiltere, Fransa ve İtalya

Büyükelçileri, Kosova siyasetinde oldukça etkinler. Büyükelçilik binaları, parti genel

merkezlerinden farksız.

9 Haziran 2014'daki parlamento seçimleri ve hükümet kurma çalışmalarında, bu

etkinliği fazlasıyla hissettik. Hissetmeye de devam ediyoruz.

Bugünlerde, hem Kosova sokakları hem de Kosova siyaseti oldukça hareketli. Ve

muhteşem beşli, ardı ardına, açıklamalarda bulunuyor.

Yetmiyor, Başbakan ve muhalefet liderleri ile görüşmeler gerçekleştiriyorlar. Hatta

ortak bildiri bile yayınlıyorlar.

O da yetmiyor, "öfkeli halktan siyasi kurumlara bir mesaj gönderildiğini" söyleyen

Almanya Büyükelçisi Angelika Viets gibi, aktif siyasete soyunuyorlar.

Hazır söz açılmışken, Kosova'daki son hareketlilikten de bahsedelim.

6 Şubat'ta Brüksel'de, AB gözlemciliğinde, Kosova ve Sırbistan görüşmesi

gerçekleşecek. Sırbistan ve Kosova'daki Sırp siyasetçiler, görüşmeler öncesinde,

siyasi havayı elektriklendirmek adına yoğun çaba sarf ediyorlar.

İlk hamle, Kosova Hükümeti'nin Sırp kökenli Topluluklar ve Geri Dönüş Bakanı

Aleksandar Yablanoviç'ten geldi. Yablanoviç, 1998-1999 Kosova Savaşı'nda yakınları

kaybolan ailelerin kurduğu, Annelerin Haykırışı Derneği'ne mensup Yakovalı Arnavut

annelere "vahşiler" diyerek, hakaret etti.

Yablanoviç'in hakaret gerekçesi oldukça enteresan. Sırplar, 6 Ocak Ortodoks Noel

kutlaması için Yakova Ortodoks Kilisesi'ne gitmek istediler. Ancak Annelerin Haykırışı

Derneği'nin protestosu sebebiyle, geri dönmek zorunda kaldılar.

Yablanoviç'in görmezden geldiği bir hakikat var: 26 Mart 1999 tarihinde, Krushe te

Madhe köyünde 243 kişiyi öldüren kardeşleri gibi, Yakova'ya gelen Sırpların elleri de

kanlı.

Yaklaşık 15 bin kişinin öldürüldüğü Kosova Savaşı'nda, bin 653 kişi kayıplara karıştı.

Geçen yıl, Rudnica'da 53 kişinin cansız bedenine ulaşıldı.

Yablanoviç'in bu hakareti, Kosova halkını sokağa dökmeye yetti. Kosova'nın birçok

şehrinde, Yablanoviç'i protesto mitingleri yapıldı.

Miloşeviç kalıntısı Sırp Bakan Yablanoviç, Yakovalı annelerden özür diledi. Ancak

istifaya yanaşmıyor. Kosova muhalefeti de, Yablanoviç'in kellesini almadan eve

dönmek niyetinde değil.

Ardından Sırbistan Başbakanı Aleksandar Vuçiç, kabinenin yarısı ile Kosova'ya

geldi. Vuçiç'in, "Kosova, Sırbistan'ın beşiğidir" ve "Yaşasın Sırbistan" gibi provokatif

açıklamaları, protestoları daha da alevlendirdi.

Protestoların bir başka gerekçesi de ülkenin en önemli yer altı zenginliklerinden biri

olan Trepça maden işletmesinin, statüsünün net olmaması.

Sırplar, Trepça meselesinin Brüksel'de müzakere edilmesini istiyorlar. Sadece

Trepça değil, Ujman (Gazivoda) Hidrosantrali, Brezoviça kayak merkezi ve Posta 

gibi diğer Kosova kurumlarını da müzakereye açmak istiyorlar.

Kosovalılar, haklı olarak, bu talebi kabul etmiyorlar. Madenciler, Trepça'nın

kamulaştırılmasını istiyorlar. Seslerini duyurmak adına, günlerce, maden ocağının

galerilerinden çıkmadılar.

Özetle, Kosova tam bağımsızlık, AB ve Sırplar ise Kosova'da kontrolü ele geçirme

mücadelesine devam ediyorlar. Ve bu mücadelede, Türkiye saha dışına çıkarılmak

isteniyor. Mevcut suskunluktan anlaşılan o ki, Türk Hariciyesi de bundan pek

şikayetçi değil. Biz yine de yasal uyarımızı yapalım: Kosova'ya siyaseti büyük bir

dönüşümün eşiğinde. Biraz daha seyirci kalırsanız, bundan sonra hep seyredersiniz.

Ayhan Demir - Yeni Akit

[email protected]