TEZKİRETNAME

11 Ağustos 2026, 20:43

0 dk

Prof. Dr. Ahmed Smajlović: İslam toplumuna silinmez iz bırakan âlim

Bosna-Hersek İslam Birliği’nin önemli ilim ve fikir adamlarından Prof. Dr. Ahmed Smajlović, vefatının 38. yılında rahmet ve saygıyla anılıyor. Eğitim hayatından akademik çalışmalarına, İslam dünyasıyla kurduğu bağlardan Bosna-Hersek’teki dinî ve toplumsal faaliyetlerine kadar Smajlović, 20. yüzyılın ikinci yarısında Bosna Müslümanlarının ilmî ve fikrî hayatında önemli bir iz bıraktı.

Prof. Dr. Ahmed Smajlović, 17 Haziran 1938 tarihinde Srebrenitsa yakınlarındaki Tokoljaci köyünde dünyaya geldi. İlk eğitimini doğduğu bölgede, Krnjići köyünde tamamladı. Ardından 1950 yılında Saraybosna’daki Gazi Hüsrev Bey Medresesi’ne kaydoldu.

Medrese eğitimini başarılı bir öğrenci olarak tamamlayan Smajlović, genç yaşta ilme ve eğitime olan ilgisini farklı alanlarda sürdürdü.

Hukuk eğitimiyle başlayan ilim yolculuğu

1959 ve 1960 yıllarında askerlik görevini yapmak üzere Ljubljana’ya giden Ahmed Smajlović, askerlik dönemini yalnızca askerî görevleriyle sınırlı tutmadı. Bu dönemi aynı zamanda yükseköğrenim için değerlendirdi ve Ljubljana Hukuk Fakültesi’nde eğitim almaya başladı.

Askerlik süresi içerisinde hukuk eğitiminin ilk yılını tamamladı. İkinci yılını ise askerlik hizmetinin ardından Belgrad’da bitirdi.

Ancak hukuk eğitimini tamamlamadan önce hayatının yönünü değiştirecek önemli bir karar aldı. Eğitimini İslam dünyasının önemli ilim merkezlerinden birinde sürdürmek amacıyla Mısır’a gitmeye karar verdi.

Ezher yılları

Smajlović, 19 Ekim 1962 tarihinde Kahire’deki Ezher Üniversitesi’ne kaydoldu.

Burada Arap dili ve edebiyatı eğitimi aldı. Üniversite eğitimini başarıyla tamamladıktan sonra aynı üniversitede lisansüstü çalışmalarına devam etti.

1970 yılında yüksek lisansını, 1974 yılında ise doktorasını tamamladı.

Böylece Bosna-Hersek’ten Mısır’a uzanan ilim yolculuğunda, Arap dili ve edebiyatının yanı sıra İslam düşüncesi ve felsefesi alanlarında da güçlü bir akademik birikim kazandı.

Mısır’da eğitimciliği ve yöneticiliği

Ahmed Smajlović’in Mısır yılları yalnızca üniversite eğitimiyle sınırlı kalmadı. Aynı zamanda Yugoslavya’dan Mısır’a gelen öğrencilerin eğitim faaliyetlerinde de aktif görev aldı.

Yugoslavya Tamamlayıcı Okulu’nda sosyoloji, felsefe ve mantık dersleri verdi.

Bu kurumun başında beş yıl boyunca müdür olarak görev yaptı.

Bu dönemde hem akademik çevrelerle hem de İslam dünyasının farklı ilim ve fikir merkezleriyle yakın ilişkiler kurdu. Mısır’da edindiği tecrübe, daha sonraki yıllarda Bosna-Hersek’teki akademik ve dinî faaliyetlerinin de önemli bir altyapısını oluşturdu.

1975’te Bosna-Hersek’e dönüş

Ahmed Smajlović, Ocak 1975’te ülkesine döndü ve kendisini Bosna-Hersek İslam Birliği’nin hizmetine sundu.

Kendisine önce Reisü’l-ulema’nın Özel Kalem Müdürlüğü görevi teklif edildi.

Ardından Bosna-Hersek, Hırvatistan ve Slovenya’daki İslam Birliği teşkilatının en önemli görevlerinden biri olan Başkanlık/Starješinstvo Başkanlığı görevine getirildi.

Smajlović bu görevi yaklaşık on yıl boyunca yürüttü.

Bu dönem, Yugoslavya’daki Müslümanların dinî ve kurumsal hayatı açısından önemli bir süreçti. Smajlović, sahip olduğu ilmî birikim ile İslam Birliği’nin kurumsal yapısı arasında güçlü bir bağ kurulmasına katkı sağladı.

Saraybosna İslam Bilimleri Fakültesi’nde akademisyenlik

1977 yılında Saraybosna İslam Bilimleri Fakültesi’nin (o dönemde İslam İlahiyat Fakültesi) açılmasıyla Ahmed Smajlović’in akademik hayatında da yeni bir dönem başladı.

Smajlović, fakültede Akîde ve İslam Felsefesi derslerinde doçent profesör olarak görevlendirildi.

Vefatına kadar bu alanlarda ders vermeyi sürdürdü.

Öğrencileri üzerindeki etkisi yalnızca derslerle sınırlı değildi. İslam düşüncesini çağın meseleleriyle ilişkilendiren yaklaşımı, onun akademik kimliğinin önemli özelliklerinden biri oldu.

İlimden topluma uzanan bir hizmet anlayışı

Prof. Dr. Ahmed Smajlović, akademik çalışmalarının yanı sıra toplum hayatında da aktif rol aldı.

Avrupa’da ve İslam ülkelerinde faaliyet gösteren çok sayıda uluslararası İslamî kurumun üyesi oldu. Ülkesinde ve yurt dışında çok sayıda konferans, ilmî toplantı, sempozyum ve uzmanlık toplantısına katıldı.

Ancak onu geniş halk kitleleri arasında unutulmaz kılan yönlerinden biri, akademisyen kimliğinin ötesinde etkili bir vaiz ve hatip olmasıydı.

Smajlović’in halka açık konuşmaları, dönemin şartları düşünüldüğünde dikkat çekici bir toplumsal karşılık buluyordu. Konuşmalarına zaman zaman binlerce insanın katıldığı belirtiliyor.

Vaazlarında iman, hoşgörü ve komşuluk vurgusu

Smajlović’in konuşmalarının merkezinde iman, dinî düşünce ve ahlak bulunuyordu.

Ancak onun dinî anlatımı yalnızca teorik meselelerle sınırlı değildi. Vaazlarında aynı zamanda dinler arası hoşgörü, mezhepler ve dinî topluluklar arasındaki anlayış, birlikte yaşama kültürü ve iyi komşuluk ilişkileri üzerinde duruyordu.

Bu yaklaşımı, Yugoslavya’nın çok dinli ve çok kültürlü toplumsal yapısı içerisinde özel bir önem taşıyordu.

Dinî kimliğin korunması ile farklı inançlara mensup insanlarla barış içinde yaşamanın birbirine zıt olmadığını savunan yaklaşımı, onun kamuoyundaki etkisini artırdı.

Devlet tarafından verilen nişan

Smajlović’in toplumsal barışa, dinler arası anlayışa ve iyi komşuluk ilişkilerine yaptığı vurgu, dönemin devlet makamlarının da dikkatini çekti.

Bu kapsamda kendisine Gümüş Yıldızlı Halk Hizmetleri Nişanı (Orden zasluga za narod sa srebrnom zvijezdom) verildi.

Nişan, 30 Eylül 1981 tarihinde Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti Başkanlığı tarafından kendisine takdim edildi.

“İslamska misao” dergisi

Prof. Dr. Ahmed Smajlović’in fikir hayatındaki en önemli çalışmalarından biri de “İslamska misao” (İslami Düşünce) dergisinin kuruluşudur.

Derginin ilk sayısı 1 Aralık 1978 tarihinde yayımlandı.

Smajlović bu yayın aracılığıyla yalnızca akademik çevrelere değil, daha geniş Müslüman kamuoyuna da ulaşmayı hedefledi.

Derginin temel hedeflerinden biri, Müslüman toplum içerisinde farklı düşünce ve yaklaşımların özgür fakat eleştirel bir ortamda tartışılmasına imkân sağlamaktı.

Aynı zamanda dinler arası diyaloğun gelişmesini ve farklı dinî düşüncelerin karşılıklı olarak anlaşılmasını savundu.

Smajlović, derginin ilk 17 sayısının editörlüğünü bizzat üstlendi. Daha sonraki dönemlerde ise Saraybosna’daki İslam Bilimleri Fakültesi’nde görev yapan akademisyenler derginin yönetimini ve editörlüğünü devraldı.

11 Ağustos 1988: Bir ilim adamının ardından

Prof. Dr. Ahmed Smajlović, 11 Ağustos 1988 tarihinde, henüz 50 yaşındayken vefat etti.

Geride yalnızca akademik çalışmalarını değil; yetiştirdiği öğrencileri, İslam Birliği’ndeki hizmetleri, vaazları, konferansları ve “İslamska misao” dergisi üzerinden yürüttüğü fikrî mirası bıraktı.

Srebrenitsa yakınlarındaki Tokoljaci’den başlayıp Gazi Hüsrev Bey Medresesi’ne, Ljubljana ve Belgrad’daki hukuk eğitiminden Kahire Ezher Üniversitesi’ne, oradan Saraybosna’daki İslam Bilimleri Fakültesi’ne uzanan hayatı; Bosna’nın yerel ilim geleneği ile İslam dünyasının geniş ilmî birikimini buluşturan bir hayat hikâyesi olarak öne çıktı.

Bosna’nın ilim hafızasında Ahmed Smajlović

Ahmed Smajlović’in hayatına bakıldığında üç temel yön dikkat çekiyor:

İlim: Ezher’de tamamladığı yüksek lisans ve doktora eğitimiyle güçlü bir akademik altyapı oluşturdu.

Hizmet: İslam Birliği’nin kurumsal yapısında üst düzey görevler üstlenerek dinî hizmetlerin gelişmesine katkıda bulundu.

Toplum: Vaazları, konferansları ve yayıncılık faaliyetleriyle dinî düşüncenin toplumla buluşmasını sağladı.

Onun mirası, yalnızca bir akademisyenin veya din görevlisinin mirası değildi. Ahmed Smajlović, ilim ile toplum, gelenek ile çağdaş düşünce, dinî kimlik ile birlikte yaşama kültürü arasında köprü kurmaya çalışan bir Bosna âlimi olarak hatırlandı.

11 Ağustos 1988’de hayata veda eden Prof. Dr. Ahmed Smajlović, vefatının 38. yılında Bosna-Hersek’in ilmî ve dinî hafızasında yaşamaya devam ediyor.

Allah rahmet eylesin. Mekânı cennet, ilmi ve hizmetleri sadaka-i cariye olsun.

Mufassal biyografik haber: M.Tevfik Yücesoy

Yorumlar (0)

Yorum kurallar'ını okudum ve Onaylıyorum

Yorum Kuralları

Kullanıcıların birbirlerine karşı saygılı olması zorunludur.
Üyelerin birbirlerine yaptığı ırkçı, cinsiyetçi, homofobik ve küfürlü yorumlara müsamaha gösterilmeyecektir. Böyle durumda yorumlara müdahale edilecektir.
Kullanıcılar tarafından gelen, insanların dini inancına, ırkına, etnik kökenine, yaşına, sosyal durumuna, siyasi görüşüne, cinsel yönelimine, fiziksel durumuna göre kişilere veya belirli gruplara karşı nefrete teşvik edici, şiddet içeren, provokatif, aşağılayıcı içerik ve yorumları yayınlamama hakkını Kosova Haber saklı tutmaktadır.
Birey, kurum, kültür veya toplumları küçük düşürücü, küfür, aşağılama veya argo ifadelere izin verilmemektedir
Daha sağlıklı bir tartışma ortamının olması için yapılan yorumlarda kullanıcılar, diğer kullanıcıların inançlarına ve görüşlerine saygı göstermeleri zorunludur.
Yorumlarda büyük harf kullanılmamalıdır.
Site içerisindeki yorumlar Türkçe olmalıdır.
Herhangi bir ticari amaç ya da telif hakkı içeren yorumlara izin verilmeyecektir.
İnsanları kışkırtan, saldırgan bir kullanıcı adı seçilemez.
Spam mesajlar göndermek yasaktır. Aynı ve benzer mesajlar birden fazla kere gönderildiğinde de müdahale edilecektir.

Anket

Tatil için hangi ülkeyi tercih edersiniz?

Arnavutluk Karadağ Türkiye Yunanistan Diğer

Geçerlilik: 18.08.2026 21:01

Son Haberler

Tüm Haberler

Siyaset

PDK Milletvekilleri Meclis’ten Uzaklaşmadan Basın Toplantısı Düzenlemeyi Gençlerin Toplantısına Katılmayı İstemiyor

39 dakika önce

Siyaset

Prof. Dr. Ahmed Smajlović: İslam toplumuna silinmez iz bırakan âlim
 
Bosna-Hersek İslam Birliği’nin önemli ilim ve fikir adamlarından Prof. Dr. Ahmed Smajlović, vefatının 38. yılında rahmet ve saygıyla anılıyor. Eğitim hayatından akademik çalışmalarına, İslam dünyasıyla kurduğu bağlardan Bosna-Hersek’teki dinî ve toplumsal faaliyetlerine kadar Smajlović, 20. yüzyılın ikinci yarısında Bosna Müslümanlarının ilmî ve fikrî hayatında önemli bir iz bıraktı.
 
Prof. Dr. Ahmed Smajlović, 17 Haziran 1938 tarihinde Srebrenitsa yakınlarındaki Tokoljaci köyünde dünyaya geldi. İlk eğitimini doğduğu bölgede, Krnjići köyünde tamamladı. Ardından 1950 yılında Saraybosna’daki Gazi Hüsrev Bey Medresesi’ne kaydoldu.
 
Medrese eğitimini başarılı bir öğrenci olarak tamamlayan Smajlović, genç yaşta ilme ve eğitime olan ilgisini farklı alanlarda sürdürdü.
 
Hukuk eğitimiyle başlayan ilim yolculuğu
 
1959 ve 1960 yıllarında askerlik görevini yapmak üzere Ljubljana’ya giden Ahmed Smajlović, askerlik dönemini yalnızca askerî görevleriyle sınırlı tutmadı. Bu dönemi aynı zamanda yükseköğrenim için değerlendirdi ve Ljubljana Hukuk Fakültesi’nde eğitim almaya başladı.
 
Askerlik süresi içerisinde hukuk eğitiminin ilk yılını tamamladı. İkinci yılını ise askerlik hizmetinin ardından Belgrad’da bitirdi.
 
Ancak hukuk eğitimini tamamlamadan önce hayatının yönünü değiştirecek önemli bir karar aldı. Eğitimini İslam dünyasının önemli ilim merkezlerinden birinde sürdürmek amacıyla Mısır’a gitmeye karar verdi.
 
Ezher yılları
 
Smajlović, 19 Ekim 1962 tarihinde Kahire’deki Ezher Üniversitesi’ne kaydoldu.
 
Burada Arap dili ve edebiyatı eğitimi aldı. Üniversite eğitimini başarıyla tamamladıktan sonra aynı üniversitede lisansüstü çalışmalarına devam etti.
 
1970 yılında yüksek lisansını, 1974 yılında ise doktorasını tamamladı.
 
Böylece Bosna-Hersek’ten Mısır’a uzanan ilim yolculuğunda, Arap dili ve edebiyatının yanı sıra İslam düşüncesi ve felsefesi alanlarında da güçlü bir akademik birikim kazandı.
 
Mısır’da eğitimciliği ve yöneticiliği
 
Ahmed Smajlović’in Mısır yılları yalnızca üniversite eğitimiyle sınırlı kalmadı. Aynı zamanda Yugoslavya’dan Mısır’a gelen öğrencilerin eğitim faaliyetlerinde de aktif görev aldı.
 
Yugoslavya Tamamlayıcı Okulu’nda sosyoloji, felsefe ve mantık dersleri verdi.
 
Bu kurumun başında beş yıl boyunca müdür olarak görev yaptı.
 
Bu dönemde hem akademik çevrelerle hem de İslam dünyasının farklı ilim ve fikir merkezleriyle yakın ilişkiler kurdu. Mısır’da edindiği tecrübe, daha sonraki yıllarda Bosna-Hersek’teki akademik ve dinî faaliyetlerinin de önemli bir altyapısını oluşturdu.
 
1975’te Bosna-Hersek’e dönüş
 
Ahmed Smajlović, Ocak 1975’te ülkesine döndü ve kendisini Bosna-Hersek İslam Birliği’nin hizmetine sundu.
 
Kendisine önce Reisü’l-ulema’nın Özel Kalem Müdürlüğü görevi teklif edildi.
 
Ardından Bosna-Hersek, Hırvatistan ve Slovenya’daki İslam Birliği teşkilatının en önemli görevlerinden biri olan Başkanlık/Starješinstvo Başkanlığı görevine getirildi.
 
Smajlović bu görevi yaklaşık on yıl boyunca yürüttü.
 
Bu dönem, Yugoslavya’daki Müslümanların dinî ve kurumsal hayatı açısından önemli bir süreçti. Smajlović, sahip olduğu ilmî birikim ile İslam Birliği’nin kurumsal yapısı arasında güçlü bir bağ kurulmasına katkı sağladı.
 
Saraybosna İslam Bilimleri Fakültesi’nde akademisyenlik
 
1977 yılında Saraybosna İslam Bilimleri Fakültesi’nin (o dönemde İslam İlahiyat Fakültesi) açılmasıyla Ahmed Smajlović’in akademik hayatında da yeni bir dönem başladı.
 
Smajlović, fakültede Akîde ve İslam Felsefesi derslerinde doçent profesör olarak görevlendirildi.
 
Vefatına kadar bu alanlarda ders vermeyi sürdürdü.
 
Öğrencileri üzerindeki etkisi yalnızca derslerle sınırlı değildi. İslam düşüncesini çağın meseleleriyle ilişkilendiren yaklaşımı, onun akademik kimliğinin önemli özelliklerinden biri oldu.
 
İlimden topluma uzanan bir hizmet anlayışı
 
Prof. Dr. Ahmed Smajlović, akademik çalışmalarının yanı sıra toplum hayatında da aktif rol aldı.
 
Avrupa’da ve İslam ülkelerinde faaliyet gösteren çok sayıda uluslararası İslamî kurumun üyesi oldu. Ülkesinde ve yurt dışında çok sayıda konferans, ilmî toplantı, sempozyum ve uzmanlık toplantısına katıldı.
 
Ancak onu geniş halk kitleleri arasında unutulmaz kılan yönlerinden biri, akademisyen kimliğinin ötesinde etkili bir vaiz ve hatip olmasıydı.
 
Smajlović’in halka açık konuşmaları, dönemin şartları düşünüldüğünde dikkat çekici bir toplumsal karşılık buluyordu. Konuşmalarına zaman zaman binlerce insanın katıldığı belirtiliyor.
 
Vaazlarında iman, hoşgörü ve komşuluk vurgusu
 
Smajlović’in konuşmalarının merkezinde iman, dinî düşünce ve ahlak bulunuyordu.
 
Ancak onun dinî anlatımı yalnızca teorik meselelerle sınırlı değildi. Vaazlarında aynı zamanda dinler arası hoşgörü, mezhepler ve dinî topluluklar arasındaki anlayış, birlikte yaşama kültürü ve iyi komşuluk ilişkileri üzerinde duruyordu.
 
Bu yaklaşımı, Yugoslavya’nın çok dinli ve çok kültürlü toplumsal yapısı içerisinde özel bir önem taşıyordu.
 
Dinî kimliğin korunması ile farklı inançlara mensup insanlarla barış içinde yaşamanın birbirine zıt olmadığını savunan yaklaşımı, onun kamuoyundaki etkisini artırdı.
 
Devlet tarafından verilen nişan
 
Smajlović’in toplumsal barışa, dinler arası anlayışa ve iyi komşuluk ilişkilerine yaptığı vurgu, dönemin devlet makamlarının da dikkatini çekti.
 
Bu kapsamda kendisine Gümüş Yıldızlı Halk Hizmetleri Nişanı (Orden zasluga za narod sa srebrnom zvijezdom) verildi.
 
Nişan, 30 Eylül 1981 tarihinde Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti Başkanlığı tarafından kendisine takdim edildi.
 
“İslamska misao” dergisi
 
Prof. Dr. Ahmed Smajlović’in fikir hayatındaki en önemli çalışmalarından biri de “İslamska misao” (İslami Düşünce) dergisinin kuruluşudur.
 
Derginin ilk sayısı 1 Aralık 1978 tarihinde yayımlandı.
 
Smajlović bu yayın aracılığıyla yalnızca akademik çevrelere değil, daha geniş Müslüman kamuoyuna da ulaşmayı hedefledi.
 
Derginin temel hedeflerinden biri, Müslüman toplum içerisinde farklı düşünce ve yaklaşımların özgür fakat eleştirel bir ortamda tartışılmasına imkân sağlamaktı.
 
Aynı zamanda dinler arası diyaloğun gelişmesini ve farklı dinî düşüncelerin karşılıklı olarak anlaşılmasını savundu.
 
Smajlović, derginin ilk 17 sayısının editörlüğünü bizzat üstlendi. Daha sonraki dönemlerde ise Saraybosna’daki İslam Bilimleri Fakültesi’nde görev yapan akademisyenler derginin yönetimini ve editörlüğünü devraldı.
 
11 Ağustos 1988: Bir ilim adamının ardından
 
Prof. Dr. Ahmed Smajlović, 11 Ağustos 1988 tarihinde, henüz 50 yaşındayken vefat etti.
 
Geride yalnızca akademik çalışmalarını değil; yetiştirdiği öğrencileri, İslam Birliği’ndeki hizmetleri, vaazları, konferansları ve “İslamska misao” dergisi üzerinden yürüttüğü fikrî mirası bıraktı.
 
Srebrenitsa yakınlarındaki Tokoljaci’den başlayıp Gazi Hüsrev Bey Medresesi’ne, Ljubljana ve Belgrad’daki hukuk eğitiminden Kahire Ezher Üniversitesi’ne, oradan Saraybosna’daki İslam Bilimleri Fakültesi’ne uzanan hayatı; Bosna’nın yerel ilim geleneği ile İslam dünyasının geniş ilmî birikimini buluşturan bir hayat hikâyesi olarak öne çıktı.
 
Bosna’nın ilim hafızasında Ahmed Smajlović
 
Ahmed Smajlović’in hayatına bakıldığında üç temel yön dikkat çekiyor:
 
İlim: Ezher’de tamamladığı yüksek lisans ve doktora eğitimiyle güçlü bir akademik altyapı oluşturdu.
 
Hizmet: İslam Birliği’nin kurumsal yapısında üst düzey görevler üstlenerek dinî hizmetlerin gelişmesine katkıda bulundu.
 
Toplum: Vaazları, konferansları ve yayıncılık faaliyetleriyle dinî düşüncenin toplumla buluşmasını sağladı.
 
Onun mirası, yalnızca bir akademisyenin veya din görevlisinin mirası değildi. Ahmed Smajlović, ilim ile toplum, gelenek ile çağdaş düşünce, dinî kimlik ile birlikte yaşama kültürü arasında köprü kurmaya çalışan bir Bosna âlimi olarak hatırlandı.
 
11 Ağustos 1988’de hayata veda eden Prof. Dr. Ahmed Smajlović, vefatının 38. yılında Bosna-Hersek’in ilmî ve dinî hafızasında yaşamaya devam ediyor.
 
Allah rahmet eylesin. Mekânı cennet, ilmi ve hizmetleri sadaka-i cariye olsun.
 
Mufassal biyografik haber: M.Tevfik Yücesoy

TEZKİRETNAME

Yorumlar (0)

Yorum Kuralları

Anket

Tatil için hangi ülkeyi tercih edersiniz?

Son Haberler

PDK Milletvekilleri Meclis’ten Uzaklaşmadan Basın Toplantısı Düzenlemeyi Gençlerin Toplantısına Katılmayı İstemiyor

PDK ve AAK, Meclis Oturumunun Devam Etmesini Talep Ediyor

PDK'nın Meclis Oturumunun Sürdürülmesi Talebine Cevap Vermedi

İhlalleri Anlamak İçin Hukukçu Olmaya Gerek Yok

AVONET ve 13 STK'dan Anayasa Mahkemesi'ne Meclis Çağrısı