TÜMED “Kosova'da Türk Toplumunun Temel Hakları” Konferansını Gerçekleştirdi

Türkiye Mezunları Derneği-TÜMED dün akşam Prizren’de "Kosova'da Türk Toplumunun Temel Hakları Konferansını" düzenledi.  

Kosova Geri Dönüş ve Topluluklar Bakanlığı desteğiyle gerçekleştirilen konferans 2 saatten fazla sürdü. Konuşmacılar, hazır bulunanların sorularını da yanıtladı.  

TÜMED Başkanı Semih Bilurdagi, iki aşamadan gerçekleşen Kosova'da Türk Toplumunun Temel Hakları ve Türkçe projesi çerçevesinde elde edilen bilgilerin ve henüz devam eden anket çalışmaları verilerinin proje sonuçları 27 Ocak’ta, derneğinin kuruluşu yıldönümünde, sunulacağını bildirdi. Semih Bilurdagi, kısaca TÜMED çalışmaları ve hedeflerinden de kısaca bilgi verdi. 

Konferansta, Irak’ın kuzeyinde şehit düşen 12 Türk Silahlı Kuvvetleri mensubu saygı ve minnetle anıldı ve aile ve yakınlarına taziyeler ifade edildi. 

Furkan Fuşa moderatörlüğünde gerçekleşen konferansta ilk konuşmacı hukukçu İskender Muzbeg, 1948-2006 yılları arasında Kosova’da Türk Dili eşitliğini düzenleyen kanun ve belgelerden genişçe bilgi verdi.  

Kosova’da Türk varlığı tarihine kısa çizgilerde değinen İskender Muzbeg, Türkçenin İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Kosova’da nasıl kanunla düzenlendiğini, 1951 yılında resmileşmesini, 1974 yılında Anayasa ile garanti altına alınmasını, 1999-2000 yılında kazanılmış hakların mücadelesini ve Kosova Anayasası’nda Prizren’de Türkçenin resmi dil olarak kabul edilmesi sürecini belgelerle anlattı.  

Kosova Demokratik Türk Partisi-KDTP Milletvekili Enis Kervan, Kosova’da Türk dilinin kullanılması haklarına sahip çıkılması gereğine işaret etti. Türkçenin her alanda kullanılması ve hakların ihlalinde tepki gösterilmesi gereğine işaret eden Enis Kervan, milletvekili olarak bu yönde çabalarından örnekler verirken toplumun her ferdinin bu yönde daha duyarlı olması çağrısında bulundu. 

Anayasa ile öngörülen hakların uygulanmasında siyasi ve sivil toplum kuruluşları temsilciler olduğu gibi bireysel de daha fazla çaba harcanması gerektiğini söyleyen Kervan, dil yanı sıra semboller ve bayrağın da eşit haklı kullanılmasına önem verilmesi önemine vurgu yaptı. Kervan, bu yönde duyarlılık, bilinçlendirme ve teşvik üzerinde de durmak gerektiğini belirtti.

KDTP Genel Başkanı Fikrim Damka, Kosova’da Türk Toplumu’nun Siyasi Hakları konulu sunumunda KDTP’nin Türk Toplumu’nu siyasi alanda kuruluşundan bu yana temsil ettiğini ve etmeye devam ettiğini belirtti. KDTP’nin kuruluş amaçları ve misyonu üzerinde toplumsal değişiklikler doğrultusunda değişiklikler üzerinde durulması gereğine işaret eden Fikrim Damka, demokrasi gereği parti içinde bazen farklı görüşler ifade edilse de Türklük ve Türkçe davası sözkonusu olunca birlik içinde hareket edildiğini vurguladı. Türk ve Türkçe haklar konusunda STK’lar ve Türkiye Cumhuriyeti ile koordineli çalışılması gereğine işaret eden Bakan Damka, her bireyimizin her mevki sahibinin haklarımız konusunda daha duyarlı davranmasıyla çok daha iyi konumda olacağımızı söyledi. 

Ombudsman eski yardımcısı İbrahim Arslan, Kosova’da genel insan hakları konusunda kısaca bilgi verirken 2000 yılında kurulan Halk Avukatı kurumu çalışmalarından da kısaca konuştu. Topluluklar haklarının geniş halk tarafından bilinmediğine işaret eden Arslan, bu yönde bilgilendirme ve bilinçlendirme çalışması üzerinde yoğunlaşması gereğine işaret etti.

Topluluklar mensuplarının insan haklarını kurumsal aranması gereğine işaret eden Arslan, Ombudsman kurumuna en az başvuruda bulunan topluluğun Türkler olduğunu vurguladı. 

Türkiye Cumhuriyeti Priştine Büyükelçisi Sabri Tunç Angılı, Büyükelçiliğin Türk Toplumuna Dair 2024 Yol Haritasından daha geniş konuştu. Öncelliğin 5 Nisan’da Kosova’da yapılacak Nüfus Sayımı ve Türklerin gerçek nüfusunun belirlenmesi olduğunu söyleyen Büyükelçi Angılı, Kosova Türk Toplumunun Türklük Belgeleri’nin sayımda milliyet ifadesi doğrultusunda Türk Büyükelçiliği ve Başkonsolosluk tarafından verilmesi üzerinde durulduğunu belirtti. 

Kosova’da Türk varlığını yaşatılması için Türkçenin önemine ve bu çerçevede Türkçe eğitimin gelişmesine vurgu yapan Tunç Angılı, Türk haklarının korunması konusunda gerçekçi olmanın önemine işaret etti. Büyükelçi Sabri Tunç Angılı, her alanda olduğu gibi hakların korunmasında Türklerin birlikte hareket etmesi gereğine vurgu yaptı.

TÜMED’in gerçekleştirdiği  "Kosova'da Türk Toplumunun Temel Hakları Konferansı”nda hazır bulunanlar sunumlarla ilgili görüşlerini ifade ettikleri gibi soru sormak fırsatı da buldu.