Türkiye ve Arnavutluk, Kosova ile En Sağlıklı İlişkilere Sahip ve En Büyük Yatırımcılar

 
Kosova Araştırmalar ve Geliştirme Politikaları Kurumu-KIPRED tarafından yayımlanan ‘Kosova ile Bölge Ülkeleri Arasında İlişkilerin Yoğunluğu' konulu raporun tanıtımında Kosova'nın Türkiye ve Arnavutluk'la en yoğun işbirliği sürdürdüğü açıklanmaktadır. Raporda, tanımama nedeniyle Sırbistan ile işbirliğin en düşük olduğu kaydediliyor.

KIPRED bağımsızlığın ilan edildiği 2008 yılının Şubat ayından günümüze kadar Kosova'nın bölgedeki 11 ülke ile ikili siyasi ilişkilerinin görüşüldüğü "Kosova Bölgesel Anlamda: İkili Siyasi İlişkiler" konulu raporu yayımladı.

Yapılan araştırmalar şu sonuçları ortaya çıkardı:
Türkiye, Kosova ile ilişkiler açısından bölge ülkeleri arasında ilk sırada yer alıyor ve ikili ilişkilerin kalitesi açısından bu ülke ile Kosova'nın en iyi ikili ilişkileri mevcut. Türkiye'nin ardından ikinci yerde Arnavutluk yer alıyor.

Coğrafya büyüklüğü, durumu ve etkisi göz önünde bulundurulduğunda  Kosova'ya yardım sunma, tanınmasındaki lobicilik ve uluslararası özneliğinin güçlendirilmesinde  Türkiye çok büyük etkiye sahipti. Arnavutluk ile mukayese edildiğinde Türkiye aynıca Kosova'da çok güçlü bir yatırımcıyı da teşkil ediyor.

Diğer yandan Arnavutluk, Kosova'nın çok yoğun ilişkilere sahip olduğu bölgenin tek ülkesini teşkil etmektedir ve bu iki ülke arasında ikili ilişkilerin yoğunluğu açısından ilk yerde yer almaktadır.

Ülkemizi tanımayan bölge ülkeleri ile ilişkiler/temaslar tümüyle zayıftır. Yunanistan ve Romanya, Eşgüdüm Ofisleri ile ‘diplomatik' varlığını sürdürürken tanımayan ülkeler arasında yalnız Sırbistan kendi Eşgüdüm Yetkilisi ile ‘diplomatik' varlığını sürdürmekle beraber aynı seviyede Belgrat'ta da Kosova'nın temsilciliğine müsaade etmiş tek ülkeyi teşkil ediyor.

Kosova'nın aktif ilişkileri olmadığı bağımsızlığımızı kabul etmeyen diğer ülkelere kıyasen Sırbistan, Kosova ile aktif işkililer/temasları çok yönlü esaslarca korumuş oldu,  iyi ama bu tür ikili ilişkiler mevcut değil. Karşılıklı ticaret alışverişi ise Kosova ile Sırbistan arasında ilişkilerin yoğunluğuna katkı sunan bir olguyu teşkil etmektedir. Kosova ile Sırbistan arasında ticaret alış verişinin hacmi,  Makedonya hariç, bölgenin tüm diğer ülkeleriyle en yüksek seviyededir.

Bölge ülkelerinden Kosova'yı tanıyan AB üyeleri sözkonusu olunca Slovenya, Kosova ile sağlıklı ilişkilere sahip ilk sırada yer alıyor. Slovenya, Kosova ile en sağlıklı ilişkilere sahip birinci yerde olan Türkiye ve ikinci yerde olan Arnavutluk'tan hemen sonra üçüncü yerde bulunuyor.

Bölge ülkelerinden Türkiye,  Arnavutluk ve Sırbistan yanısıra Karadağ ile Makedonya'nın da Kosova vatandaşlarının bu ülkelere girmelerine herhangi bir engel yaratmaması (vizeler uygulamamaları) Kosova ile sağlıklı ilişkiler sürdürmesine katkı sunmaktadır.

Kosova'nın uluslararası özneliğini en çok destekleyen bölge ülkeleri arasında Türkiye, Arnavutluk ve Slovenya yine ilk sıralarda yer alıyorlar. Hırvatistan ve Bulgaristan gibi diğer ülkeler de bu yönde destek sunduysalar da ancak bu üç ülke kadar katkıda bulunamadılar. Makedonya ve Karadağ,  uluslararası özneliğin güçlendirilmesinde nötr kalan Kosova'yı tanımış tek bölge ülkelerini teşkil ediyor. Ancak Sırbistan ile yakın ilişkilere sahip olan Makedonya ve Karadağ'ın Kosova'yı tanıması Sırbistan'a verilen ağır bir darbe olarak nitelendiriliyor.