Türkiye’nin Kosova’ya Milyonluk Yatırımları

Türkiye Kosova’da en fazla yatırımlar yapan ülkeler arasında bulunuyor. Aynı zamanda Kosova’yı Şubat 2008 bağımsızlık ilanından sonra ilk tanıyan ülkeler arasında oldu.

2008 yılında kurulan Kosova-Türkiye Ticaret Odası’ndan bu yana Türkiye’nin Kosova’ya yatırımlarının 327 milyon Avro olduğunu belirten İcra Müdürü Arben Fetahu, ekonomiye etkisiyle Türkiye ilk sırada bulunduğunu söyledi.

“Türkiye Kosova’ya direkt yatırımlar sözkonusu olunca geçen yıl ikinci sırada yer aldı.  İlk sırada her zaman Almanya veya İsviçre bulunuyor. Fakat Almanya, İsviçre veya Büyük Britanya gibi Kosova diasporasının yoğun bulunduğu ülkelerden en fazla yatırım taşınmazlara, arsa ve ev veya apartmanlara yapılıyor. Oysa Türkiye’den ekonomiye yatırım yapılıyor, bu yatırımlar istihdam ve ekonomiye ivme getiriyor.” dedi Fetahu.

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı verilerine göre bu yılın Ocak-Ağustos döneminde Kosova’ya toplam 201 milyon Avo yatırımdan 19 milyonu Türkiye’den yapıldı. Türkiye yatırım miktarı ile Almanya, İsviçre, Avusturya ve Büyük Britanya’dan sonra beşinci sırada bulunuyor.

Türk yatırımları en fazla bankacılık, eğitim, sağlık, üretim, enerji, inşaat, ticaret, otelcilik ve ulaşım gibi alanlarda gözleniyor.

Kosova’a toplam 800 kadar Türk işletmesi kayıtlı olduğunu söyleyen Kosova-Türkiye Ticaret Odası İcra Müdürü Arben Fetahu, bunlardan 200 kadarının faal olduğunu belirtti.

Dışişleri Bakanlığı Ekonomi Diplomasi Bölümü Müdürü Güner Ureya, Balkanlar’a Türkiye yatırımlarını gerekli bulduğunu ifade etti.

Özgür Avrupa Radyosu’na Güner Ureya şöyle konuştu:
“Balkanlar, tabii ki bağlar, potansiyel Türk yatırımcıların Avrupa Birliği ve Balkan ülkeleri ile olan iletişimini göz önünde bulundurarak Türk yatırımları alanını teşkil ediyor. Kosova da Türk yatırımı ile Kosova menşeli ürünlerin Avrupa Birliği’ne pazarlarına satılması için üs olabilir.”

Kosova Cumhuriyeti İstanbul Başkonsolosluğu’ndan Evren Fusha, Türk yatırımcıların Kosova’ya ilgisinin sürdüğünü belirtiyor. Vekaletten başkonsolos görevini yapan Evren Fusha, haftada dört veya beş kez Kosova’da yatırım şartları ile Türkiyeli işadamları ile bilgilendirme toplantıları yaptığını bildirdi. Evren, Türk yatırımcılarının farklı alanlara ilgi gösterdiğini, bazılarının tarıma, altyapıya veya sermayeli yatırımlara ilgi gösterdiğini belirtti.

Türkiye’nin direkt yatırımları dışında Kosova’da en önemli projeler Türk şirketlerinin de ortaklığı bulunan konsorsiyumlarına verildi.

Bechtel-Enka Amerikan-Türk Konsorsiyumu, Kosova’yı Arnavutluk ile bağlayan otoyolu 1 milyar Avro’ya yaparken Priştine-Üsküp otoyolunu ise 600 milyon Avro içi inşa ediyor.

Limak-Aeroport de Lyon Türk-Fransız Konsorsiyumu, 2010 yılında Priştine Uluslararası “Adem Jashari” Havaalanı’nı 100 milyon Avro yatırım şartıyla 20 yıl işletecek.

2012 yılında ise Limak-Çalık Konsorsiyumu, özelleştirilen Kosova elektrik dağıtım ve tedarik ağını26.3 milyon Avro’ya satın aldı.

Kosova ile Türkiye arasında 2013 yılında imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması Türkiye tarafından hemen onaylanırken Kosova Meclisi tarafından hala onanmadı.

Ekonomi uzmanlarına göre Türkiye'nin Kosova ile karşılaştırıldığında sahip olduğu büyük ekonomik ve ticari gücü göz önüne alındığında iki ülke arasındaki ticaret dengesizliği Türkiye ile Serbest Ticaret Anlaşması’nın imzalanmasını soru işaretine getiriyor.

Geçtiğimiz yıl Kosova'ya Türkiye’nin ithalatı 288 milyon avro iken Kosova'nın Türkiye'ye olan ihracatı yaklaşık 8 milyon avro idi.