Uluslararası Kriz Grubu: Kosova, AB’nin Sabır Sınırlarını Zorluyor

Uluslararası Kriz Grubu (ICG), bugün yayımladığı son raporunda, Kosova’nın Avrupa Birliği (AB) ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile ilişkilerinde gerilim yaşandığını belirterek, ülkenin mevcut hükümet politikalarıyla AB’nin sabrını test ettiğini değerlendirdi.

Brüksel merkezli ve çatışmaların önlenmesi ile çözümüne odaklanan sivil toplum kuruluşu ICG, raporunda Başbakan Albin Kurti’nin yönetiminde iktidarın merkezileştirildiğini ve özellikle ülkenin kuzeyinde sıkı kontrol politikalarının uygulandığını ifade etti.

AB yaptırımları ve ABD’nin tepkisi

Rapor, 2023 yılında AB’nin Kosova’ya yönelik yaptırımlar uyguladığını, ABD’nin ise stratejik diyalogu askıya aldığını hatırlatarak, bunun nedenini Kurti hükümetinin “kuzeydeki Sırp nüfusa yönelik sert yaklaşımı” ve “devlet kontrolünü artırma çabaları” olarak gösterdi.

ICG’ye göre, Kurti ve partisi Vetëvendosje, Sırp topluluğuna yönelik politikalarını “devleti yeniden inşa etme projesinin” bir parçası olarak görüyor. Raporda, 2021’den bu yana hükümetin ülkenin kuzeyini tamamen kontrol altına alma çabası içinde olduğu belirtilerek, bu yaklaşımın Kosova’yı uluslararası arenada izole etme riski taşıdığı uyarısı yapıldı.

Diyalog ve öneriler
Gerilimin azaltılması için ICG, AB’ye Kosova–Sırbistan diyalogunun somut konularına odaklanma çağrısında bulundu. Bunlar arasında:

-mevcut anlaşmaların uygulanması,
-sınır yönetimi,
-diplomaların karşılıklı tanınması,
-Sırbistan’daki Arnavutlar ve Kosova’daki Sırplar için eğitim ve sağlık hizmetlerinin erişilebilirliği yer alıyor.

ICG ayrıca, Kosova’nın AB üyelik perspektifinden faydalanması gerektiğini, buna karşılık AB’nin de Sırp topluluğunun haklarını korumak ve yerel özerkliği (Sırp belediyeler birliği dahil) güvence altına almak için baskı uygulaması gerektiğini vurguladı.

Demokratik kurumlar ve finansal koşullar

Raporda, Kosova’ya yapılacak mali yardımlar ve diplomatik desteğin, demokratik kurumların güçlendirilmesi ve devlet kapasitesinin artırılması için atılacak somut adımlarla koşullandırılması gerektiği** ifade edildi. Bu kapsamda, yargı bağımsızlığı, kamu yayıncılığının özerkliği ve bağımsız denetim kurumlarının güçlendirilmesi tavsiye edildi.

ICG, hükümetin belediyelere yönelik fonları engellemesini de eleştirerek, bu politikanın 2026’da yapılması muhtemel seçimlerde hükümetin aleyhine sonuçlar doğurabileceğini kaydetti.

“AB desteği olmadan Kosova’nın geleceği belirsiz”
Raporun sonunda, Uluslararası Kriz Grubu şu değerlendirmede bulundu:

“Avrupa Birliği’nin desteği olmadan, bu genç devlet için olumlu bir gelecek tahayyül etmek zordur. Bu destek ancak Kosova hükümetinin Sırbistan’la güveni yeniden inşa etmesi, Sırp toplumu ile ilişkilerini düzeltmesi ve iyi yönetişim ilkelerine bağlı kalması durumunda yeniden kazanılabilir.”