Üreticiler Uygun Kredilere Erişimde Zorlanıyor: Kalkınma Bankası Beklentisi Sürüyor

Kosova’da üretim sektöründeki işletmeler, yüksek kredi faizleri ve kısa geri ödeme süreleri nedeniyle yatırımlarını genişletmekte zorlanıyor. İşletmeler, yatırımlarından gelir elde etmeye başlamadan kredi taksitlerini ödemek zorunda kalıyor.

Suha Reka’da faaliyet gösteren ayakkabı şirketi “Solid Shoes”un Genel Müdürü Shpejtim Kuçi, makine alımı, üretimin başlatılması ve ürünlerin satışa sunulmasının zaman aldığını, ancak kredi taksitlerinin daha ilk aylarda ödenmeye başlandığını belirtti. Kuçi, yüksek faizlerle birlikte bu durumun birçok işletme için karşılanamaz hale geldiğini söyledi.

Kuçi’ye göre, daha düşük faizli, uzun vadeli ve ödemesiz dönem imkânı sunan bir Kalkınma Bankası, üreticilerin yatırım yapmasını kolaylaştırabilir.

Vetëvendosje Hareketi’nin uzun süredir gündeminde olan Kalkınma Bankası ise hükümetin ilk döneminin başlamasından altı yıl geçmesine rağmen henüz kurulmadı. Kuruluş maliyeti, finansman modeli ve işletmelere sunulacak kredi koşulları da henüz netleşmedi.

Ekonomi uzmanları, bankanın yerli üretimi ve yatırımları destekleyebileceğini, ancak başarısının profesyonel yönetim ve siyasi müdahalelerden bağımsız olmasına bağlı olduğunu vurguluyor.

Kredilerin büyük bölümü ticaret sektörüne gidiyor

Kosova Merkez Bankası (BQK) verilerine göre, bu yılın ağustos ayında vatandaşların ve işletmelerin toplam kredi borcu 7 milyar euroyu aştı. Bunun 4 milyar eurodan fazlası işletmelere ait.

Ticaret sektörü: 1,6 milyar euronun üzerinde kredi.

Üretim sektörü: Yaklaşık 800 milyon euro kredi.

İşletmelerin ortalama kredi faizi: Yaklaşık yüzde 7.

Bazı kredi kategorilerinde faiz: Yüzde 7,8'e kadar.

Üreticiler, Kalkınma Bankası’nın düşük faiz ve uzun vadeli ödeme seçeneklerinin yanı sıra, kredi anapara ödemesinin belirli bir süre ertelenmesini sağlayan ödemesiz dönem (grace period) uygulamasını da sunmasını istiyor.

Hükümet, Kalkınma Bankası'nı yerel üretimi, yatırımı ve ihracatı teşvik edecek bir araç olarak sundu.

Başbakan Albin Kurti, 13 Eylül'de Parlamento'da yeni hükümet programını sunarken, "Üretim, ekonomik kalkınmamızın temelidir" dedi.

Ona göre, üretime yatırım yapan ve istihdam yaratan işletmeler, krediye daha kolay erişebilecek ve finansman maliyetleri düşecektir. Ona göre, Kalkınma Bankası stratejik projeleri doğrudan finanse edecek, bankalar aracılığıyla küçük ve orta ölçekli işletmeleri destekleyecek ve üreticilere ve ihracatçılara ödeme garantisi sunacaktır.

Ancak, başlangıç ​​sermayesi, yararlanıcı kriterleri ve sunacağı faiz oranları da dahil olmak üzere, işleyişine ilişkin ayrıntılar henüz açıklanmadı.