Vatandaşların Sellerden Gördüğü Zarar Nasıl Telafi Edilecek?

Son günlerde Kosova’nın birçok belediyesinde evler, iş yerleri, avlular ve araçların sular altında kaldığı görüntüler kaydedildi. 5 Ocak’tan bu yana etkili olan yoğun yağışlar, sel baskınlarına yol açarak özel mülklere ve kamu altyapısına zarar verdi; bazı bölgelerde vatandaşlar tahliye edildi ve yollar trafiğe kapandı.

Acil Durumlar Yönetim Ajansı’na (AME) göre Kosova Ovası, Malişeva, Rahovça, Klina, Güney Mitroviça, Vıçıtırın, Drenas, Skenderaj ve Yakova selden en çok etkilenen belediyeler arasında yer alıyor.

Kosova Belediyeler Birliği (AKK) İcra Müdürü Sazan İbrahimi, Hür Avrupa Radyosu’na yaptığı açıklamada, sel nedeniyle maddi zarara uğrayan tüm vatandaşların tazminat için bağlı bulundukları belediyelere başvurması gerektiğini söyledi.

Doğal afetlerden kaynaklanan zararların değerlendirilmesine ilişkin yönetmeliğe göre maddi zarar kapsamına; konutlar, yardımcı yapılar, ekipmanlar, iş araçları, hayvanlar, mevcut tarımsal üretim, mallar, her türlü ulaşım aracı, mobilyalar, ev eşyaları ile vatandaşlar ve işletmeler tarafından kullanılan tüm araç ve gereçler giriyor.

Bazı belediyeler hasar tespiti başvurularının başladığını duyururken, bazıları henüz süreci başlatmadı. Skenderaj, İpek, Drenas, Rahovça ve Klina belediyeleri, resmi Facebook sayfaları üzerinden vatandaşları hasar tespiti için başvuru yapmaya çağırdı. Başvuru süresi belediyeye göre 8 ila 10 gün arasında değişiyor.

Skenderaj Belediyesi Sözcüsü Amir Lushtaku, Cuma günü öğle saatlerine kadar hasar tespiti için 10 başvurunun alındığını açıkladı. Öte yandan Kosova Ovası ve Obiliç belediyeleri de Cuma günü hasar tespit komisyonlarını oluşturduklarını duyurdu.

Ancak, haberin yayımlandığı ana kadar Malişeva, Güney Mitroviça, Yakova ve Vıçıtırın belediyelerinden başvuru sürecinin başlatılıp başlatılmadığına dair yanıt alamadı.

İbrahimi’ye göre belediye komisyonları hasar raporlarını hazırlıyor, bu raporlar belediye meclislerinde onaylandıktan sonra merkezi kurumlara gönderiliyor. Ardından AME, tespit edilen zararları doğruluyor, özet rapor hazırlıyor ve Kosova Hükümeti’ne sunuyor.

İbrahimi, hükümet tarafından tazminat ödemesi yapılana kadar vatandaşların geçici çözümler bulmak zorunda kaldığını belirterek, “Belediyeler yardım etmek istiyor ancak yeterli bütçeleri yok. Zararların karşılanması yasal olarak hükümetin sorumluluğundadır,” dedi.

Kosova’da 2023 yılında da benzer sel felaketleri yaşanmış; Skenderaj, Istog, Klina ve Güney Mitroviça’da ciddi maddi zararlar meydana gelmişti. O dönemde belediyelerin verilerine göre toplam zarar yaklaşık 26 milyon euro olarak hesaplanmıştı.

Kosova Hükümeti, Ekim 2023’te doğal afetlerden etkilenen ailelerin toparlanması için 9 milyon euro kaynak ayırmıştı.