Anasayfa
Sizden Gelenler
Villefranche 1943–2026: Nazilere karşı ayaklanan Boşnaklar anıldı

Villefranche 1943–2026: Nazilere karşı ayaklanan Boşnaklar anıldı

18 Eylül 2026, 14:59

0 dk

Bosna Hersek İslam Birliği (Riyaset) heyeti, 17 Eylül 2026’da Fransa’nın Villefranche-de-Rouergue kentinde, İkinci Dünya Savaşı sırasında 1943 yılında Nazi komutasına karşı gerçekleştirilen ayaklanmanın 83. yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen anma programına katıldı.

Dış İlişkiler ve Diaspora İdaresi Uluslararası İşbirliği ve Boşnak Diasporası Bölümü Başkanı Dr. Dževada Garić başkanlığındaki heyette, Bosna Hersek Silahlı Kuvvetleri Başimamı Haris-ef. Hadžić, Tugay İmamı Sabid Jusić ve Tabur İmamı Halid Fočo da yer aldı.

Anmaya Fransa’daki Boşnak İslam Birliği temsilcileri, özellikle Lyon ve Strazburg cemaatlerinden temsilciler, Bosna Hersek’in Paris Büyükelçiliği Konsolosu Muaz Dedajić, Hırvatistan’ın diplomatik temsilcileri ve silahlı kuvvetlerinden yetkililer, Fransız Silahlı Kuvvetleri, gaziler dernekleri ve Fransız vatandaşları katıldı.

1943’te Nazi komutasına karşı ayaklanma

Villefranche-de-Rouergue, İkinci Dünya Savaşı tarihinin yanı sıra Boşnakların tarihî hafızasında da özel bir yere sahip.

16’yı 17 Eylül 1943’e bağlayan gece, bölgede eğitim gören 13. SS Dağ Tümeni mensupları Nazi Alman komutasına karşı ayaklandı. Ayaklanmanın örgütlenmesinde ve yönetilmesinde öne çıkan isimlerden biri, Bihaç doğumlu Boşnak subay Ferid Džanić oldu. Ayaklanmayla bağlantılı diğer önemli Boşnak isimler arasında birliğin imamı Halim-ef. Malkoč ve Lutfija Dizdarević de bulunuyordu.

Fransız tarihçi Xavier Bougarel’in araştırmalarında da Džanić ve diğer Boşnakların ayaklanmadaki önemli rolüne ve Fransız Direniş Hareketi ile temaslarına dikkat çekiliyor.

Ayaklanmacılar kısa süreliğine şehrin bazı bölümlerinin kontrolünü ele geçirse de hareket Nazi güçleri tarafından bastırıldı. Ayaklanmaya katılanların önemli bir bölümü hayatını kaybetti.

“Askerî onur, adaletsiz emre körü körüne itaat etmek değildir”

Anma programında konuşan Bosna Hersek Silahlı Kuvvetleri Başimamı Haris-ef. Hadžić, Villefranche olayının askerî onur ve adalet açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.

Hadžić, tarihin askerî onurun adaletsiz emirlere körü körüne uymakla değil, insanlık tarihinin en karanlık dönemlerinde hak ve adaletin yanında durabilme cesaretiyle ortaya konulduğunu gösterdiğini belirtti.

Hadžić, 1943’te Villefranche’da Ferid Džanić’in öncülüğünde ayaklanan Boşnaklar için, “Vatanlarından, ailelerinden ve doğdukları topraklardan uzakta, zorla başkalarının üniformalarını giymelerine rağmen insanın sahip olduğu en değerli şeyi, vicdanlarının temizliğini ve askerî onurlarını korudular.” ifadelerini kullandı.

Boşnak isimleri Avrupa’nın hafızasında yeniden görünür oluyor

Villefranche ayaklanması, geçen 83 yıl boyunca farklı siyasi ve tarihî yorumlara konu oldu.

Yugoslavya döneminde olay ağırlıklı olarak Yugoslav antifaşist anlatısı içerisinde ele alınırken, Hırvat diasporasında uzun süre Hırvat katılımcıların rolü ön plana çıkarıldı. Bu tarihî hafızanın izleri, şehirdeki Avenue des Croates (Hırvatlar Caddesi) gibi isimlendirmelerde de görülüyor.

Sonraki tarih araştırmaları ise ayaklanmaya katılan kişilerin kimlikleri ve rollerinin daha ayrıntılı incelenmesine imkân sağladı. Bu araştırmalar kapsamında Ferid Džanić, Halim Malkoč ve Lutfija Dizdarević gibi Boşnakların isimleri daha görünür hâle geldi.

Bosna Hersek ve İslam Birliği temsilcilerinin anma törenine katılması, Boşnakların İkinci Dünya Savaşı tarihindeki rolünün Avrupa’nın ortak hafızasında korunmasına yönelik bir adım olarak değerlendiriliyor.

Bihaç ile Villefranche arasında kardeş şehir bağı

Villefranche-de-Rouergue ile Bosna Hersek arasındaki tarihî bağ zaman içerisinde kurumsal bir nitelik de kazandı.

Ferid Džanić’in doğum yeri olan Bihaç, 2010 yılında Villefranche-de-Rouergue ile kardeş şehir oldu.

Villefranche-de-Rouergue Belediye Başkanı Jean-Sébastien Orcibal, 2027 yılında kardeş şehir Bihaç’ı ve Saraybosna’yı ziyaret etmeyi planladığını açıkladı.

Böylece 1943’te savaş ve direniş üzerinden oluşan bağın, bugün dostluk, şehirler arası işbirliği ve ortak tarihî hafızanın korunması üzerinden devam ettirilmesi hedefleniyor.

83 yıl sonra

Villefranche’deki anma, 1943’te Nazi komutasına karşı ayaklananların hatırasını yaşatmanın yanı sıra, Ferid Džanić, Halim-ef. Malkoč ve Lutfija Dizdarević gibi Boşnakların Avrupa’nın İkinci Dünya Savaşı hafızasındaki yerini yeniden gündeme taşıdı.

Villefranche ile Bihaç arasında kurulan kardeş şehir ilişkisi ise Bosna Hersek ile Fransa arasındaki bu tarihî bağın günümüzde de yaşatılmasına katkı sağlıyor.

Mufassal haber: M.Tevfik Yücesoy

Yorumlar (0)

Yorum kurallar'ını okudum ve Onaylıyorum

Yorum Kuralları

Kullanıcıların birbirlerine karşı saygılı olması zorunludur.
Üyelerin birbirlerine yaptığı ırkçı, cinsiyetçi, homofobik ve küfürlü yorumlara müsamaha gösterilmeyecektir. Böyle durumda yorumlara müdahale edilecektir.
Kullanıcılar tarafından gelen, insanların dini inancına, ırkına, etnik kökenine, yaşına, sosyal durumuna, siyasi görüşüne, cinsel yönelimine, fiziksel durumuna göre kişilere veya belirli gruplara karşı nefrete teşvik edici, şiddet içeren, provokatif, aşağılayıcı içerik ve yorumları yayınlamama hakkını Kosova Haber saklı tutmaktadır.
Birey, kurum, kültür veya toplumları küçük düşürücü, küfür, aşağılama veya argo ifadelere izin verilmemektedir
Daha sağlıklı bir tartışma ortamının olması için yapılan yorumlarda kullanıcılar, diğer kullanıcıların inançlarına ve görüşlerine saygı göstermeleri zorunludur.
Yorumlarda büyük harf kullanılmamalıdır.
Site içerisindeki yorumlar Türkçe olmalıdır.
Herhangi bir ticari amaç ya da telif hakkı içeren yorumlara izin verilmeyecektir.
İnsanları kışkırtan, saldırgan bir kullanıcı adı seçilemez.
Spam mesajlar göndermek yasaktır. Aynı ve benzer mesajlar birden fazla kere gönderildiğinde de müdahale edilecektir.

Anket

Kosova'da eğitim sisteminin mevcut durumunu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Ciddi sorunlar var, kapsamlı bir reform gerekiyor. Bazı sorunlar var ancak sistem genel olarak işliyor. Öğrenci sayısındaki düşüş ve PISA sonuçları endişe verici. Eğitim sisteminin durumu hakkında kararsızım.

Geçerlilik: 23.09.2026 17:14

Son Haberler

Tüm Haberler

Siyaset

Jashari: Kosova, Avrupa ve ABD Karşısında Olgun Bir Devlet Gibi Hareket Etmeli

23 dakika önce

Diğer

Özel Mahkeme, UÇK’nın Bağımsızlığı Elde Etme Yöntemlerinin Büyük Ölçüde Suç Teşkil Ettiğini Açıkladı

27 dakika önce

Siyaset

Fransa’nın Villefranche-de-Rouergue kentinde, 1943 yılında Nazi komutasına karşı gerçekleştirilen ayaklanmanın 83. yıl dönümü dolayısıyla anma töreni düzenlendi. Törende, ayaklanmanın önde gelen isimlerinden Bihaçlı Boşnak subay Ferid Džanić ile Halim Malkoč ve Lutfija Dizdarević başta olmak üzere Boşnakların rolü de hatırlatıldı.
 
Bosna Hersek İslam Birliği (Riyaset) heyeti, 17 Eylül 2026’da Fransa’nın Villefranche-de-Rouergue kentinde, İkinci Dünya Savaşı sırasında 1943 yılında Nazi komutasına karşı gerçekleştirilen ayaklanmanın 83. yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen anma programına katıldı.
 
Dış İlişkiler ve Diaspora İdaresi Uluslararası İşbirliği ve Boşnak Diasporası Bölümü Başkanı Dr. Dževada Garić başkanlığındaki heyette, Bosna Hersek Silahlı Kuvvetleri Başimamı Haris-ef. Hadžić, Tugay İmamı Sabid Jusić ve Tabur İmamı Halid Fočo da yer aldı.
 
Anmaya Fransa’daki Boşnak İslam Birliği temsilcileri, özellikle Lyon ve Strazburg cemaatlerinden temsilciler, Bosna Hersek’in Paris Büyükelçiliği Konsolosu Muaz Dedajić, Hırvatistan’ın diplomatik temsilcileri ve silahlı kuvvetlerinden yetkililer, Fransız Silahlı Kuvvetleri, gaziler dernekleri ve Fransız vatandaşları katıldı.
 
1943’te Nazi komutasına karşı ayaklanma
 
Villefranche-de-Rouergue, İkinci Dünya Savaşı tarihinin yanı sıra Boşnakların tarihî hafızasında da özel bir yere sahip.
 
16’yı 17 Eylül 1943’e bağlayan gece, bölgede eğitim gören 13. SS Dağ Tümeni mensupları Nazi Alman komutasına karşı ayaklandı. Ayaklanmanın örgütlenmesinde ve yönetilmesinde öne çıkan isimlerden biri, Bihaç doğumlu Boşnak subay Ferid Džanić oldu. Ayaklanmayla bağlantılı diğer önemli Boşnak isimler arasında birliğin imamı Halim-ef. Malkoč ve Lutfija Dizdarević de bulunuyordu.
 
Fransız tarihçi Xavier Bougarel’in araştırmalarında da Džanić ve diğer Boşnakların ayaklanmadaki önemli rolüne ve Fransız Direniş Hareketi ile temaslarına dikkat çekiliyor.
 
Ayaklanmacılar kısa süreliğine şehrin bazı bölümlerinin kontrolünü ele geçirse de hareket Nazi güçleri tarafından bastırıldı. Ayaklanmaya katılanların önemli bir bölümü hayatını kaybetti.
 
“Askerî onur, adaletsiz emre körü körüne itaat etmek değildir”
 
Anma programında konuşan Bosna Hersek Silahlı Kuvvetleri Başimamı Haris-ef. Hadžić, Villefranche olayının askerî onur ve adalet açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.
 
Hadžić, tarihin askerî onurun adaletsiz emirlere körü körüne uymakla değil, insanlık tarihinin en karanlık dönemlerinde hak ve adaletin yanında durabilme cesaretiyle ortaya konulduğunu gösterdiğini belirtti.
 
Hadžić, 1943’te Villefranche’da Ferid Džanić’in öncülüğünde ayaklanan Boşnaklar için, “Vatanlarından, ailelerinden ve doğdukları topraklardan uzakta, zorla başkalarının üniformalarını giymelerine rağmen insanın sahip olduğu en değerli şeyi, vicdanlarının temizliğini ve askerî onurlarını korudular.” ifadelerini kullandı.
 
Boşnak isimleri Avrupa’nın hafızasında yeniden görünür oluyor
 
Villefranche ayaklanması, geçen 83 yıl boyunca farklı siyasi ve tarihî yorumlara konu oldu.
 
Yugoslavya döneminde olay ağırlıklı olarak Yugoslav antifaşist anlatısı içerisinde ele alınırken, Hırvat diasporasında uzun süre Hırvat katılımcıların rolü ön plana çıkarıldı. Bu tarihî hafızanın izleri, şehirdeki Avenue des Croates (Hırvatlar Caddesi) gibi isimlendirmelerde de görülüyor.
 
Sonraki tarih araştırmaları ise ayaklanmaya katılan kişilerin kimlikleri ve rollerinin daha ayrıntılı incelenmesine imkân sağladı. Bu araştırmalar kapsamında Ferid Džanić, Halim Malkoč ve Lutfija Dizdarević gibi Boşnakların isimleri daha görünür hâle geldi.
 
Bosna Hersek ve İslam Birliği temsilcilerinin anma törenine katılması, Boşnakların İkinci Dünya Savaşı tarihindeki rolünün Avrupa’nın ortak hafızasında korunmasına yönelik bir adım olarak değerlendiriliyor.
 
Bihaç ile Villefranche arasında kardeş şehir bağı
 
Villefranche-de-Rouergue ile Bosna Hersek arasındaki tarihî bağ zaman içerisinde kurumsal bir nitelik de kazandı.
 
Ferid Džanić’in doğum yeri olan Bihaç, 2010 yılında Villefranche-de-Rouergue ile kardeş şehir oldu.
 
Villefranche-de-Rouergue Belediye Başkanı Jean-Sébastien Orcibal, 2027 yılında kardeş şehir Bihaç’ı ve Saraybosna’yı ziyaret etmeyi planladığını açıkladı.
 
Böylece 1943’te savaş ve direniş üzerinden oluşan bağın, bugün dostluk, şehirler arası işbirliği ve ortak tarihî hafızanın korunması üzerinden devam ettirilmesi hedefleniyor.
 
83 yıl sonra
 
Villefranche’deki anma, 1943’te Nazi komutasına karşı ayaklananların hatırasını yaşatmanın yanı sıra, Ferid Džanić, Halim-ef. Malkoč ve Lutfija Dizdarević gibi Boşnakların Avrupa’nın İkinci Dünya Savaşı hafızasındaki yerini yeniden gündeme taşıdı.
 
Villefranche ile Bihaç arasında kurulan kardeş şehir ilişkisi ise Bosna Hersek ile Fransa arasındaki bu tarihî bağın günümüzde de yaşatılmasına katkı sağlıyor.
 
Mufassal haber: M.Tevfik Yücesoy

Villefranche 1943–2026: Nazilere karşı ayaklanan Boşnaklar anıldı

Yorumlar (0)

Yorum Kuralları

Anket

Kosova'da eğitim sisteminin mevcut durumunu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Son Haberler

Jashari: Kosova, Avrupa ve ABD Karşısında Olgun Bir Devlet Gibi Hareket Etmeli

Özel Mahkeme, UÇK’nın Bağımsızlığı Elde Etme Yöntemlerinin Büyük Ölçüde Suç Teşkil Ettiğini Açıkladı

LDK Milletvekili Ymeri’den Protestolarla İlgili İtidal Çağrısı

Kosova’da UÇK Yöneticilerinin Mahkûmiyetine Yönelik Tepki Engellenmek İsteniyor

Ülkemizde İlk Ölümün Ardından Batı Nil Virüsü İçin Dezenfeksiyon Çağrısı