Vučić, Mladić’in Cenazesindeki Kalabalıkla Övündü, Kosova ve Bölgeye Saldırdı; ABD ve AB eleştirilerini görmezden geldi

Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, hüküm giymiş savaş suçlusu Ratko Mladić’in cenaze töreninin ardından bir kez daha mağduriyet söylemine başvurdu. Vučić, cenazeye katılanların sayısıyla övünürken dikkatleri Kosova ve bölgedeki diğer ülkelerden gelen tepkilere çekti.

Sırbistan Radyo Televizyonu’na (RTS) yaptığı açıklamada Vučić, Belgrad’da düzenlenen Mladić’in cenazesine 120 bin ila 150 bin kişinin katıldığını iddia etti. Bu rakam, Kamu Toplantıları Arşivi’nin katılımı yaklaşık 16 bin kişi olarak hesaplayan değerlendirmesiyle büyük ölçüde çelişiyor.

Soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan müebbet hapis cezasına çarptırılan Mladić’in kamuoyu önünde yüceltilmesine yönelik eleştirilerle yüzleşmek yerine Vučić, bir kez daha bölge ülkelerini hedef aldı.

Vučić, Saraybosna, Priştine, Zagreb ve Podgoritsa’dan bir “histeri dalgası” gelmesini beklediğini belirterek, Mladić’in cenazesinin Sırbistan’a yönelik nefretin gösterilmesi için bir “bahane” olarak kullanıldığını öne sürdü.

“Cenaze töreni, bölgedeki birçok kişi için Sırbistan’dan ve onun başarılarından ne kadar nefret ettiklerini göstermek adına bir bahaneydi.” dedi.

Ancak Sırbistan Cumhurbaşkanı’nın söylemi önemli bir gerçeği göz ardı ediyor: Mladić’in cenaze törenine yönelik eleştiriler yalnızca Kosova’dan veya Sırbistan’ın komşu ülkelerinden gelmedi.

Avrupa Birliği’nin üst düzey yöneticileri Ursula von der Leyen ve António Costa, cenaze töreninden görüntüleri “şok edici” olarak nitelendirirken, üst düzey Sırp yetkililerin törene katılmasını ve törene yönelik resmî destek unsurlarını da kınadı. AB liderlerine göre bu durum, Avrupa tarihinin karanlık bir dönemiyle yüzleşme konusundaki başarısızlığı ortaya koyuyor ve Sırbistan’ın AB üyeliği yolunda dayandığı değerlerle çelişiyor.

Amerika Birleşik Devletleri de Mladić’in yüceltilmesinden duyduğu endişeyi dile getirirken, Belgrad’daki törenin ardından uluslararası tepkiler daha da arttı.

Hatta Avrupa Komisyonu’nun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos, Mladić’in yüceltilmesini gerekçe göstererek Belgrad’a yapması planlanan ziyareti iptal etti ve bu durumun Avrupa değerleriyle bağdaşmadığını belirtti.

Bu arada Bosna-Hersek, cenaze törenine tepki olarak iki Sırp diplomatını sınır dışı ederek Sırbistan’a yönelik diplomatik adım attı.

Böylece Vučić, Sırbistan’ı bir “bölgesel saldırının” mağduru olarak göstermeye çalışırken, Mladić’in cenazesine yönelik eleştiriler çok daha geniş bir boyut kazandı. Brüksel ve Washington’dan Saraybosna’ya kadar temel endişe, hüküm giymiş bir savaş suçlusunun yüceltilmesi ve Sırp devlet yetkililerinin Mladić’i milliyetçi bir sembole dönüştüren bir törene katılması oldu.

Vučić ise bu eleştirilerle yüzleşmek yerine bir kez daha dikkatleri Kosova, Hırvatistan, Bosna-Hersek ve Karadağ’a yönelterek kendisini savunmayı tercih etmiş görünüyor.