Boşnak Ulusal Konseyi’nin yeni üyelerini belirleyecek seçimlerde 114 bin 80 seçmen oy kullanabilecek. Dört listenin yarışacağı seçimler, Sandžak’taki Boşnak siyasi hareketliliğinin ve mevcut partilere yönelik seçmen desteğinin ölçülmesi açısından önem taşıyor.
Boşnak Ulusal Konseyi (BNV) nedir?
Boşnak Ulusal Konseyi (Bošnjačko nacionalno vijeće – BNV), Sırbistan’da yaşayan Boşnakların ulusal azınlık haklarını temsil eden en üst düzey seçilmiş temsil organıdır. Özellikle Sandžak bölgesinde yaşayan Boşnakların kimliklerini, dillerini, kültürlerini ve eğitim haklarını koruma ve geliştirme bakımından önemli bir kurumsal role sahiptir.
BNV, bir belediye yönetimi veya siyasi parti değildir. Sırbistan’ın ulusal azınlıkların haklarına ilişkin mevzuatı çerçevesinde faaliyet gösteren bir ulusal azınlık konseyidir. Bununla birlikte, seçimlerin siyasi partiler ve farklı Boşnak siyasi hareketleri arasında rekabete sahne olması, konseye siyasi açıdan da önem kazandırmaktadır.
Konseyin başlıca çalışma alanları şunlardır:
-
Eğitim: Boşnakça eğitimin geliştirilmesi, ders materyallerinin hazırlanması ve Boşnak kimliğinin eğitim yoluyla yaşatılması.
-
Dil ve resmî kullanım: Boşnakçanın korunması ve mevzuatın izin verdiği alanlarda kullanımının geliştirilmesi.
-
Kültür: Boşnakların tarihî mirasının, kültürel değerlerinin, geleneklerinin ve sanatının korunması.
-
Bilgilendirme ve medya: Boşnakça yayıncılığın ve Boşnak toplumuna yönelik bilgilendirme faaliyetlerinin desteklenmesi.
-
Ulusal kimlik ve temsil: Boşnakların Sırbistan’daki anayasal ve yasal haklarının korunmasına katkı sağlanması.
Bu alanlarda konseyin yetkileri ilgili mevzuatla belirlenmiştir. BNV, devletin bütün yetkilerine sahip bir yönetim organı olmadığı gibi, Boşnak toplumunun bütün siyasi meselelerinde tek karar mercii de değildir.
8 Kasım seçimlerinde 114 bin 80 Boşnak oy kullanabilecek
Sırbistan’da Boşnak Ulusal Konseyinin yeni dönem üyelerini belirlemek üzere yapılacak seçimler, 8 Kasım 2026’da gerçekleştirilecek. Radio Sto Plus ve Sandžak merkezli haber kaynaklarının aktardığı bilgilere göre, özel seçmen kütüğüne kayıtlı 114 bin 80 Boşnak seçmen oy kullanma hakkına sahip.
Seçmenlerin bölgelere göre dağılımı şöyle:
Şehir veya bölge Seçmen sayısı
Yeni Pazar (Novi Pazar) 62.733
Tutin 19.489
Sjenica 12.004
Prijepolje 11.384
Priboj 4.201
Nova Varoš 796
Sandžak dışındaki yerleşimler Yaklaşık 3.500
Seçmenlerin yarısından fazlasının Yeni Pazar’da kayıtlı olması, bu şehri seçimlerin en önemli merkezi hâline getiriyor. Tutin, Sjenica ve Prijepolje de sonuçlar üzerinde belirleyici olabilecek diğer merkezler arasında bulunuyor.
Özel seçmen kütüğüne henüz kayıt yaptırmamış Boşnakların, seçimlerde oy kullanabilmek için 4 Kasım 2026 gece yarısına kadar başvurularını tamamlamaları gerekiyor.
Dört liste yarışacak
8 Kasım seçimlerinde BNV üyelikleri için dört liste yarışacak:
-
Sandžačka demokratska partija – Elmir Habibović
Sandžak Demokrat Partisi
Yeni Pazar merkezli siyasi yapının desteklediği liste. Partinin bölgedeki örgütlü siyasi tabanı, seçim yarışının önemli unsurlarından biri.
-
Čuvari Sandžaka
Sandžak(Sancak)’ın Koruyucuları
Listenin ilk sırasında, mevcut BNV Başkanı Fuad Baćićanin bulunuyor. Liste, Boşnakların ulusal haklarının ve kimliğinin korunmasını öne çıkarıyor.
-
Usame Zukorlić – Pokret za ujedinjenje Bošnjaka
Boşnakların Birliği Hareketi
Usame Zukorlić’in öncülük ettiği siyasi çizgiyi temsil eden liste. Boşnak toplumunun siyasi birliği ve toplumsal temsili, yarışın temel başlıkları arasında.
-
Ujedinjeni Bošnjaci – Samir Tandir
Birleşik Boşnaklar
Samir Tandir’in öncülük ettiği liste, 23 Ekim’de Sırbistan Cumhuriyet Seçim Komisyonu tarafından ilan edilen dördüncü liste oldu.
2022 seçimleri ne göstermişti?
BNV seçimlerinde siyasi rekabetin geçmişi, bu yılki yarışın değerlendirilmesi açısından önem taşıyor.
13 Kasım 2022’de yapılan önceki seçimlerde Sandžak Demokrat Partisi (SDP) ile Adalet ve Uzlaşma Partisi (SPP) listeleri 12’şer üyelik kazanmıştı. Sandžak Demokratik Eylem Partisi (SDA Sandžaka) 10 üyelik elde ederken, Sandžak ve İyi Boşnaklar İttifakı bir üyelik kazanmıştı. Böylece dört liste de konseyde temsil edilmişti.
Önceki seçimlerde özel seçmen kütüğünde yaklaşık 113 bin 849 kişi kayıtlıydı. Bunların 47 bin 549’u sandığa gitmiş, katılım yaklaşık yüzde 42 düzeyinde kalmıştı.
Bu tablo, 2026 seçimlerinde yalnızca hangi listenin birinci olacağının değil, seçime katılım oranının da önemli bir gösterge olacağını ortaya koyuyor.
Seçimlerin siyasi anlamı: Boşnak toplumunda temsil ve birlik arayışı
8 Kasım’da yapılacak seçimler, yalnızca ulusal azınlık konseyinin yeni üyelerinin belirlenmesinden ibaret değil. Sonuçlar, Sandžak’taki Boşnak siyasi aktörlerinin toplumsal karşılığını ve farklı siyasi çizgilerin seçmen desteğini de gösterecek.
Seçimlerin önemini üç başlıkta değerlendirmek mümkün:
-
Siyasi temsil: Yeni konseyin oluşumu, Boşnak toplumunun eğitim, kültür, dil ve bilgilendirme alanlarındaki önceliklerinin hangi kadrolar tarafından savunulacağını belirleyecek.
-
Partiler arasındaki güç dengesi: SDP, SDA Sandžaka ve SPP çevresinde şekillenen siyasi rekabetin yanı sıra diğer listelerin elde edeceği sonuçlar da dikkate değer olacak.
-
Toplumsal birlik: Sandžak dışındaki Boşnakların da katılımıyla yeni konseyin ne ölçüde kapsayıcı bir temsil oluşturacağı, seçim sonrasındaki dönemin önemli meselelerinden biri olacak.
Bununla birlikte, BNV seçim sonuçları doğrudan Sırbistan parlamento seçimlerinin sonucu veya genel siyasi tercihlerin kesin bir göstergesi olarak yorumlanmamalı. Ulusal konsey seçimleri, belirli bir azınlığın temsil organına yönelik tercihleri ölçüyor; seçmenlerin bu seçimlerdeki tutumlarıyla genel seçimlerdeki tercihleri aynı olmayabilir.
Öz olarak:
8 Kasım 2026’da yapılacak Boşnak Ulusal Konseyi seçimleri, Sırbistan’daki Boşnak toplumunun önümüzdeki dört yıllık dönemdeki kurumsal temsilini belirleyecek. Yeni Pazar başta olmak üzere Tutin, Sjenica ve Prijepolje’deki oy dağılımı, yarışın sonucunu şekillendirecek temel unsurlar arasında yer alıyor.
Seçimlerin ardından asıl önemli mesele, hangi listenin daha fazla üyelik kazandığının ötesinde, yeni konseyin Boşnakçanın, eğitimin, kültürel mirasın ve ulusal azınlık haklarının geliştirilmesi konusunda nasıl bir çalışma ortaya koyacağı olacak.
Kaynaklar: Radio Sto Plus; Sandžak merkezli yerel haber kaynakları; Sırbistan Cumhuriyet Seçim Komisyonunun liste ilanlarına ilişkin haberler.
(Mufassal haber:M.Tevfik Yücesoy)