Zahid Öğretmen Aramızdan Ayrıldı

Emektar öğretmenlerimizden Zahid Volkan, dün 85 yaşında hayata gözlerini yumdu. 1951 yılında Kosova'da Türkçe eğitimin yeniden başlatılmasına canlı tanık olan ve emekliye ayrılana kadar öğretmenlik yapan Zaid Volkan, emekliye ayrıldıktan sonra da aktif bir şekilde toplumsal hayata katılarak eğitimci olarak tecrübesini genç nesillerle paylaştı.

Zaid Öğretmen, dün Prizren Şehir Mezarlığı'nda toprağa verildi.

Birkaç yıl önce Öğretmenler Günü'nde kendisiyle gerçekleştirdiğimiz röportajda Zait Öğretmen, hayatını ve mesleğe atılışını bizlere anlatmıştı. Gerçekleştirdiğimiz röportajı aktarırken Merhum Zaid Volkan'a Allahtan rahmet kederli ailesine başsağlığı dileriz.
 
 
Öncelikle  hayat öykünüzü anlatır mısınız?

6 Eylül 1928'de doğdum. Babam zanaatlı bir insandı ve tabak zanaatını yapardı .Babam öldüğünde 7 yaşındaydım. A'bim bu mesleği devam ettirdi. O zaman 7 yaşında Sırp dilinde okula gittim. 1935 yılında bizim okul Katolik kilisenin içindeydi, hemşerilerden biri öğretmenimiz idi. Sınıfta Prizrenliler yarısı, diğerleri Katolik idi, orda 4 yılı tamamladıktan sonra İkinci dünya savaşı araya girdi. O zaman Türk dilinde okul yoktu. 5. sınıfa kaydımı yaptırdım ve 5. sınıfına Arnavutça devam ettim. Arnavutça hiç bir kelime bilmiyordum. Tekrar zanaat okulu açıldı. Harptan sonra yine zanaatlılar okuluna gittim. Gece okulları açıldı ve gece okulunu bitirdim. Harp zamanında bir tüccarda çalıştım. Harptan sonra 45 yılında dükkanlarda çalışmak istedim ama iş yoktu. Daha sonra Grapek'te çalıştım.İnşa şirketi. İlçede memurluk yaptım. Sonra askere gittim. 1939'dan sonra Türkçe kursları açıldı. Türkçe kurslara gidildi.
Üsküp'te eğitim yılı başlamıştı, ben iki ay geç başladım. Bir dilekçe yazdık ve Üsküp'e gittim. İlk defa Türkçe dilinde ders orada dinledim. İsak Şimşek çok yardımda bulundu. Aynı zamanda arkadaşım Ali Tikveş'te geçtikleri dersleri bana yazdı. Bana çok yardımcı oldular.
1953 yılında ilk defa öğretmen oldum. Şerif Aga'nın evinde ders verdim. Sınıfımda 49 öğrencim vardı. Onlara nasıl davranacağımı bilmiyordum. Duşan Popoviç bana yardım etti. Nasıl harfleri açıklama, nasıl yazsınlar,okusunlar hepsini ondan öğrendim. Sonra Mısırlıların evine geçtik. Ondan bir yıl kaldım. Ondan sonra liseye geçtim. Lisede kalabalık yoktu. 1955-1956' dan sonra Mustafa Baki okulun adını ben önerdim ve kabul ettiler. 1957 yılında Emin Durak ilköğretim okuluna geçtim. Öğrenci sayısı az idi. 1961 yılında Mamuşa'ya gittim. Birinci sınıflara sabah ders veriyordum, öğleden sonra yüksek sınıflara ders verdim. Mamuşa'da bir de akşam dersleri verdim. Sonra dönmek zorunda kaldım. Annem rahatsızdı ve 1963 yılında vefat etti. Emin Durak okuluna döndüm orada emekli oldum.
 
Anlattıklarınız tam bir tarih, 39 yıl aradan sonra Türkçe eğitimin başlaması ve buna katılmakta büyük bir olay,bunun dışında öğretmenleri yetiştirme ve geliştirme kursuna katılmışsınız ondan da biraz bilgi verebilir misiniz?
 
 Üsküp'te Türk dili Profesörü Süreyya Yusuf çok değerli profesördü. Türkçe dilini çok iyi bilirdi. Hepimize yardımcı oldu bir de kardeşi vardı, ikisi çok yardım etti. Peki Onlar Türkiye Türkçe'sini nasıl öğrenmişler? Onlar muhtemelen kitaptan yada Türkiye'ye gitmişler oradan öğrenmişler. Burada önemli olan neden 39 yıl sonra Türkçe dilinde  eğitim verildi? 1945'te Arnavutça dilinde eğitim verdiler. 1945-51 Makedonya'da Türkçe dilinde eğitim verildi ama burada bizde yoktu neden? Onlar, burada Türkler yaşamıyor diyorlardı. Onun için Türkçe eğitim yoktur, denildi. 550 yıl bir Osmanlı devleti burada yaşamış ve nasıl Türk dili kalmamış anlamadım.

Türkçe sınıfları nasıl açıldı?
 
1951 yılında Türkçe dilinde açıldı, o zamana Yugoslavya devleti tarafından. Burada Türkler yaşıyor, onlar muhtemelen şikayet etti. Sadece Prizren'de değil. Kursa gittiğimizde tüm kentlerden Türk öğrenciler vardı. Sadece Yakova'da yoktu.

Peki 1951'de okulların açılmasıyla öğrencilerin sayısında durum nasıldı?

Öğrenci sayısı çoktu, giderek çoğaldı. Emin Durak İlköğretim okulunda iki sınıf oldu, sonra 17 Kasım okuluna naklettik. Ama şovenlerin propagandaları sayesinde 40 öğrenciden 15 öğrenci sayısına düştü. Bundan dolayı azaldı. Türkçe dilinde yüksek okul yok, fakülte yok propagandaları ile öğrenci sayısı düştü.

O dönemlerde kitap sorunu var mıydı ?

Okulun başlangıcından emekliğe kadar kitap vardı. Bizim kitaplar Üsküp'ten gelirdi. Kitapçılarda Arnavutça, Sırpça vardı. Türkçe kitabı kasten getirmiyorlardır, caysınlar diye. Buna rağmen Türkçe eğitim alan çocuklar, 1970-1990 yılları arasında en fazla eğitim görmüş çocuklardır. Anadilinde eğitim alması çok önemli bir noktadır.

Şimdi eski öğrencilerinizle karşılaştığınızda neler hissediyorsunuz?

Öğrencilerimle karşılaştığımda çok mutlu oluyorum. Aralarında doktor,öğretmen olanlar var ve bu beni çok mutlu etti. Onları ilerlemiş, kendilerini geliştirdiklerini gördükçe çok memnun oluyorum.
Öğretmenler günü için bir mesaj vermek istiyorum. HZ Ali, "öğretmen tanrının sanatkarıdır" demiştir. Öğretmenlerin bazı şartları yerine getirmesi gerekir. Birincisi Öğretmen mesleğini sevecek ve dersine hazırlanacak, eğer mesleğini sevmezse o zaman olmaz. ikincisi ise bir öğretmen sınıfta ayrımcılık yapmayacak. Bir öğretmenin karşısında öğrencilerin hepsi eşittir. Öğretmenlerin buna çok dikkat etmesi lazım.