Zubin Potok’ta Bulunan İnsan Kalıntıları Sonucu, Diplomatik Baskı Yeniden Gündemde

Zubin Potok’ta bulunan insan kalıntıları, Kosova’daki savaş sırasında kaybolan kişilerin akıbetine ilişkin diplomatik tartışmaları yeniden alevlendirdi. Kosova’nın devlet yöneticileri, hala kayıp olarak kayıtlarda bulunan kişilerin akıbetinin aydınlatılması için uluslararası toplumun Sırbistan üzerindeki baskısını artırması ve Sırp askeri arşivlerinin açılması çağrısını yineliyor.

Görevdeki Başbakan Albin Kurti, Zubin Potok bölgesinde dört hafta süren kazılara ilişkin Kayıp Kişiler Hükümet Komisyonu’nun raporunu sunarken, “Uluslararası aktörler kuzey komşumuz üzerindeki baskıyı artırmalı” dedi.

Kazılar sırasında 23 kişiye ait insan kalıntılarının bulunduğu bildirildi.

Kosova’daki bazı Quint ülkeleri büyükelçilikleri de arşivlerin açılması ve kayıpların akıbetinin aydınlatılması yönündeki çağrılara ilişkin açıklamalarda bulundu.

ABD Büyükelçiliği, RTK’ye yaptığı açıklamada savaş suçlarının soruşturulması ve mağdur ailelerinin adalete ulaşması yönündeki çabaları desteklemeye devam ettiğini belirtti.

Büyükelçilikten yapılan açıklamada, “Her aile, yakınlarının akıbeti hakkında cevap almayı hak ediyor” denildi.

Almanya Büyükelçiliği de benzer bir tutum sergileyerek, Kosova ile Sırbistan’ın 2023 yılında kabul ettiği Kayıp Kişiler Deklarasyonu’na dikkat çekti.

Büyükelçiliğe göre, Kosova ve Sırbistan’ın yer aldığı komisyonun görevlerinden biri, ilgili tüm yerel ve uluslararası belgelere erişimin sağlanması. Almanya, tüm taraflara kayıp kişiler ve şüpheli toplu mezarlar konusunda doğru ve güvenilir bilgilere erişim sağlama çağrısında bulundu.

İngiltere Büyükelçiliği ise savaş sırasında kaybolan kişilerin ailelerinin yanında olduklarını belirterek Zubin Potok’ta insan kalıntılarının bulunmasını memnuniyetle karşıladı.

Kalludra ve Jabuka’daki bulguların ardından Kayıp Kişiler Hükümet Komisyonu, Kosova’nın diğer bölgelerinde de yeni kazıların yapılmasının beklendiğini açıkladı.

Komisyon yetkilisi Kushtrim Gara, 2026’nın ilk sekiz ayında yaklaşık 19-20 bölgede değerlendirme amaçlı kazı çalışması için işlem başlatıldığını belirtti. Gara ayrıca, bazı bölgelerde kazı yapılabilmesi için yetkili mahkemelerden gerekli kararların alındığını söyledi.

Kayıp Kişiler ve Savaş Suçları Koordinasyon Konseyi’nden Ahmet Grajçevci ise uluslararası toplumun özellikle Sırbistan’ın askeri arşivlerini açması konusunda daha sert bir tutum sergilemesi gerektiğini savundu.

Grajçevci, arşivlerin ya gizlendiğini ya da imha edildiğini düşündüğünü belirterek, kayıp kişiler meselesinin zaman içerisinde insani bir sorundan siyasi bir meseleye dönüştüğünü söyledi.

Kosova’daki savaşın ardından 1.600’den fazla kişi hala kayıp olarak kayıtlarda bulunuyor. Kayıp yakınları için ortaya çıkarılan her toplu mezar ve ulaşılan her yeni belge, yirmi yılı aşkın süredir bekledikleri cevaplara ulaşma umudunu canlı tutuyor.