Kosova’ya Yönelik Tüm Mali Yaptırımlar Kaldırıldı

Albin Kurti, Tijana Veljkoviç’i Kültür ve Turizm Bakanlığı’nda bakan yardımcısı görevine atadı. Atama, Veljkoviç’in hükümet kabinesi kapsamında bu kurumda sorumluluk üstleneceğinin belirtildiği resmi bir açıklamayla duyuruldu. Başbakan Kurti, bu vesileyle Veljkoviç’i yeni görevi için tebrik ederek, yeni görevinde yükümlülüklerini yerine getirirken başarılar diledi.

Kosova’daki Sırp muhalefet partileri ve vatandaş girişimleri, Leposaviç, Kuzey Mitroviça, Zubin Potok ve Ranillug belediye meclislerinde danışman bulunduruyor. 15 Mart’ta, “Koreni” ve “Sever za Sve” sivil vatandaş girişimleri ile Sırp Halk Hareketi partisi arasında iş birliği anlaşması imzalandı. Anlaşmayı imzalayanlardan ve “Koreni” girişiminin lideri olan Ivan Vuçkoviç, iş birliğinin önümüzdeki seçimlerde bu üç siyasi aktörün ortak hareket etme imkânını da kapsadığını belirtti. Amaç, Sırp topluluğunun Kosova’daki konumunu güçlendirmek ve siyasi koşulları farklı bir perspektifle ele almak olarak açıklandı. Kuzey Mitroviça merkezli sivil toplum örgütü “Aktiv”ten Zoran Saviç, Sırp muhalefet partileri arasındaki her türlü iş birliğinin faydalı olduğunu, ancak bunun ortak bir amaç ve stratejiye dayanması gerektiğini vurguladı. Saviç, anlaşmanın pratiğe yansımasının ve ciddi bir siyasi alternatif oluşturup oluşturmayacağının henüz görülemediğini söyledi. Belgradlı siyaset bilimci Ognjen Gogiç, Sırp muhalefetinin bir kısmının iş birliğini, yeni seçim çağrısına hazırlık olarak yaptığını belirtiyor. Ancak Gogiç, eğer seçimler yapılırsa, bu partilerin tek bir listeyle çıkıp çıkmayacağı konusunda şüpheci. Gogiç, geçen yılın Aralık ayında yapılan seçimler öncesinde muhalefet partilerinin veya vatandaş girişimlerin ortak bir liste oluşturmadığını hatırlattı, fakat yeni siyasi hamleler için hâlâ alan olduğunu ekledi: “Seçimler, seçmenlerin bir kısmının ‘üçüncü yol’ için oy verebileceğini gösterdi.” Geçen yıl 28 Aralık seçimlerinde ise, Belgrad tarafından desteklenen Sırp Listesi, Sırp topluluğu için Meclis’te ayrılmış 10 sandalyeden 9’unu kazandı. Kalan bir sandalye ise, Başbakan Albin Kurti hükümetiyle iyi ilişkileri olan ve halen Topluluklar ve Geri Dönüş Bakanı görevini yürüten Nenad Raşiç’in ‘Partija za Slobodu, Pravdu I Opstanak’-ının oldu.

Milletvekili Haxhi Avdyli, Vetvendosje (VV) partisinin grup toplantılarına katılımıyla ilgili spekülasyonlara yanıt verdi. Avdyli, kabul görmediği bir durumda hiçbir etkinliğe katılmayacağını net bir şekilde belirterek, bu konudaki duruşunu meslektaşlarına bildirdi. Avdyli, davetsiz bir şekilde toplantılara girmeye çalışmayı düşünmediğini de ekledi: “Bunun olacağını sanmıyorum, ama olabileceğini varsayarsak, yine de davetsiz bir şekilde içeri girmeye çalışmayacağım.” Son olarak Avdyli, ayrılmalar ve zorluklara rağmen, Guxo hareketinin politik projesinin yaşamaya devam edeceğini vurguladı.

Vetvendosje Hareketi (LVV) milletvekili grubu başkanı Arbërie Nagavci, Başbakan Albin Kurti’nin muhalefete yönelik görüşme çağrılarının, erken seçimleri önlemek amacıyla çözüm arayışı çerçevesinde yapıldığını söyledi. Özel bir televizyona konuşan Nagavci, Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani’nin Meclis’in feshiyle ilgili kararının anayasaya aykırı olduğunu belirtti: “Yeni bir seçim gereksiz ve yapılmamalı. Görüşme çağrıları da bu çerçevede, ancak Anayasa Mahkemesi’nin kararını bekliyoruz. Bu, kararımızın Mahkeme’ye taşınmasının doğru olduğu inancımızı gösteriyor; zira cumhurbaşkanı kararı Anayasa’yı ihlal etmiş ve Meclis’in yetkilerine müdahale edilmiştir. Bu yaklaşım aynı zamanda çözüm sunma ve çalışmaların devamını sağlama kararlılığımızı da yansıtıyor.” Nagavci, LVV’nin Anayasa Mahkemesi’nin Kurti ve parti grubunun sunduğu gerekçeler üzerine vereceği kararı beklediğini, ancak herhangi bir kararın saygıyla karşılanacağını vurguladı: “Gerekçelerimizin haklı olduğuna inanıyoruz. Bu, anayasa uzmanları ve hukukçuların neredeyse tamamının, Meclis’in feshi kararının anayasaya aykırı olduğu görüşünde olduğu nadir durumlardan biridir. Mahkemenin, argümanlara dayalı ve profesyonel bütünlükle bir karar vermesini bekliyoruz. LVV her zaman mahkemelerin ve kurumların kararlarına saygı göstermiştir; kamuoyuna açıklamalar yapmış, siyasi eylemler organize etmiş ve görüşlerimizi ifade etmiş olsak da, kurumlarımızın kararlarına her zaman saygı gösterdik.”

Kosova’da Yabancılar Yasası ve Araçlar Yasası sıkı bir şekilde uygulanmaya başladı. Bu yasalar, ülkede yabancıların kalış süreleri ve yabancı plakalı araçların kullanımıyla ilgili yeni kurallar getiriyor. Mitroviça’nın kuzeyinde, Kosova Polisi, bu yasaları ihmal eden kişiler hakkında şimdiden 40 uyarı cezası verdi. Kosova İçişleri Bakanlığı bünyesindeki Vatandaşlık, Sığınma ve Göç Departmanı henüz kaç kişinin oturma izni başvurusunda bulunduğuna dair veri paylaşmadı. Departmanın hukuk müdürü Qëndrim Bytyqi, yaptığı açıklamada, Yabancılar Yasası’nın ülkede üç farklı kalış türünü düzenlediğini belirtti: Kısa süreli kalış: Çalışma hakkı olmadan 180 gün içinde 90 gün, vize ile veya vizesiz, turistik veya ziyaret amaçlı. Geçici oturma izni: Çalışma izni dahil olmak üzere belirli amaçlarla alınabiliyor. Süresiz oturma izni: Uzun süre geçici oturma izni ile kalan yabancılar, süresiz oturma izni alabiliyor. Araçlarla ilgili olarak Bytyqi, yasaya göre Kosova dışında yaşayan ve araçları yabancı ülkede kayıtlı olan Kosova vatandaşlarının, Kosova’da kesintisiz üç aya kadar araç kullanabileceğini belirtti. Ancak bu, daha sık ziyaretlerde araçla Kosova’ya tekrar girmelerini engellemiyor. Uygulamanın başlamasının ardından, Mitroviça kuzey bölgesi Polis Yardımcısı Veton Elshani yaptığı açıklamada, ilk uyarıların verildiğini doğruladı: “Şimdiden 40 uyarı cezası verdik. Artık Kosova vatandaşlarının yabancı plakalı araç kullanması, örneğin Sırbistan plakalı araçlar uygun izin olmadan mümkün değil.” Ayrıca, Kosova İçişleri Bakanlığı, Kosova’ya giriş yapan yabancılar için adres bildirim uygulamasını başlattı. Bu uygulama, yabancıların ikamet adreslerini beyan etmelerini sağlıyor.  

Almanya Dışişleri Bakanlığı Batı Balkanlar Müdürü Michael Reiffenstuel, Danimarkalı Özel Temsilci Sorensen’i tebrik ederek, Kosova’da kamu hizmetlerinin kesintisiz şekilde sürdürülmesi için yapıcı şekilde çaba gösteren herkese teşekkür etti. Reiffenstuel, sosyal medya platformu X’te yaptığı paylaşımda, “Brüksel/Ohri anlaşmalarının tam olarak uygulanması için Diyalog sürecindeki yeni momentumdan faydalanma çabalarını memnuniyetle karşılıyor ve tam destekliyoruz” ifadelerini kullandı. Bu açıklama, Kosova’da Yabancılar ve Araçlar Yasası’nın uygulanmaya başlanmasının ardından geldi.

Sanayi Girişimcilik Ticaret ve İnovasyon Bakanı Mimoza Kusari-Lila, Kosova’da akaryakıt fiyatlarındaki artışın kaçınılmaz olduğunu belirtti. Kusari-Lila ülkenin ithalatçı konumunda olduğunu ve fiyatların özellikle Orta Doğu’daki gelişmelerden doğrudan etkilendiğini söyledi. Bakan Kusari-Lila, Piyasa Denetleme Kurumu’nun, Bakanlık tarafından belirlenen kâr marjına uymayan iki şirketi tespit ettiğini açıkladı: “İki şirket, kararımızı ihlal etti. Piyasa Denetleme Kurumu bana bu iki şirket hakkında bilgi verdi. İlk önlem olarak para cezası uygulandı, ikinci önlem olarak lisanslarının iptali öngörülüyordu. Henüz ikinci önlem uygulanmadı; yani şirketler sadece ilk yaptırım ile sınırlı kaldı.” dedi Kusari-Lila Bakan, önümüzdeki aylarda, özellikle yaz döneminde fiyatların istikrarlı hale gelmesinin beklendiğini ifade etti. Kusari-Lila ayrıca akaryakıt rezervleriyle ilgili olarak, durumun stabil ve yönetilebilir olduğunu da sözlerine ekledi.

Priştine Temel Mahkemesi'nde bugün, savaş suçlarıyla suçlanan Momir Pantiç ve Zharko Zariç hakkındaki duruşma ikinci gün üst üste iptal edildi. Bugün yapılması planlanan duruşma, sanık Pantiç’in sağlık durumu nedeniyle ertelendi. Yargılama heyeti başkanı Donikë Shala-Avdyli’nin ofisinden yapılan açıklamada, Dyz Yüksek Güvenlikli Cezaevi’nden alınan bilgilere göre Pantiç’in sağlık durumunun değişmediği ve bu nedenle bugün de duruşmaya katılamadığı belirtildi. 16 Mart 2026 tarihli duruşmanın da aynı gerekçeyle iptal edildiği ifade edildi. Kosova Cumhuriyeti Özel Savcılığı tarafından 1 Eylül 2024’te hazırlanan iddianameye göre, İstog eski polis karakolu amiri Momir Pantiç ile eski polis Zharko Zariç, birlikte hareket ederek “sivil halka karşı savaş suçu” işlemekle suçlanıyor. İddianameye göre, 19 Mayıs 1999’da Dubrava Köyü’ndeki Dubrava Hapishanesi’nde, NATO bombardımanı sonrası üç Arnavut tutuklunun öldüğü olayların ardından Pantiç, Sırp polis güçleriyle birlikte kontrolü sağlamak üzere bölgeye gitti. Bombardıman sona erdikten sonra gardiyanlarla birlikte tutukluların koğuşlarına girerek, yalnızca Arnavut oldukları gerekçesiyle sistematik şiddet uyguladıkları, onları acımasız ve insanlık dışı şekilde dövdükleri öne sürülüyor. İddianamede, NATO bombardımanlarının 21 Mayıs’ta da sürdüğü, bu sırada 18 Arnavut tutuklunun öldüğü ve onlarcasının yaralandığı belirtiliyor. Ertesi sabah ise gardiyanlar, silahlı Sırplar, polis güçleri ve İstog Polis Karakolu komutası altındaki özel birliklerin Arnavut tutukluları spor sahasında topladığı, ardından farklı türde ateşli silahlarla ateş açtığı ve hapishane duvarının arkasından el bombaları attığı ifade ediliyor. Ayrıca iddianameye göre, İstog Polis Karakolu’na bağlı Sırp polis güçleri, Pantiç’in liderliğinde “A1” kod adlı bir Arnavut sivili kaçırarak cinsel saldırıda bulundu. Bunun yanı sıra “B1” kod adlı başka bir mağdurun da cinsel saldırıya uğradığı belirtiliyor. İki sanık ayrıca İstog Belediyesi’nde bazı ailelerin öldürülmesiyle de suçlanıyor.  

Kosova Gümrüğü, ünlü moda markalarına ait olduğu belirtilen 2.070 adet güneş gözlüğünü ele geçirdi. Gümrük yetkilileri, gözlüklerin ticari bir sevkiyatın kontrolü sırasında tespit edildiğini açıkladı. Kosova Gümrüğü’nden yapılan açıklamada, “Priştine Gümrük Ofisi aracılığıyla gerçekleştirilen detaylı bir denetim sırasında, ‘Gucci’, ‘Porsche’ ve ‘Miu Miu’ markalı ve fikri mülkiyet haklarını ihlal ettiği şüphesi bulunan 2.070 adet güneş gözlüğü bulundu. Mallara el konuldu ve dava mevcut yasal prosedürlere uygun şekilde işleme alındı” denildi.

Guxo Partisi’nin eş başkanı sıfatıyla Donika Gërvalla’nın, bir gün önce tüm parti görevlerinden istifa eden Haxhi Avdyli için “dürtüsel davarnıyor” dediği açıklamaya Avdyli’den yanıt geldi. Facebook’ta yaptığı paylaşımda Avdyli, Gërvalla-Schwarz’ın istifa metnini doğru okumadığını söyledi. “Guxo’daki görevlerimden istifama ilişkin metni hâlâ doğru okuyamayan Donika Gërvalla-Schwarz için… Bu istifa, görev süresi sonuna kadar Vetevendosje parlamento grubunun bir parçası olmama engel değildir.” diye yazdı. Devamında Avdyli, Kosova Meclisi’nde VV–Guxo–Alternativa şeklinde bir grup olmadığını, yalnızca Vetëvendosje parlamento grubunun bulunduğunu ifade etti. “Guxo’nun 7 milletvekilinden sadece ikimiz parti görevlerine ve parti organlarına üyeydik; diğerleri hiçbir parti organına üye değil, ancak bu onların VV parlamento grubunda milletvekili olmalarına engel değil. VV parlamento grubunda, bildiğim en az 3 milletvekili var ki hiçbir zaman VV ya da Guxo parti üyelik kartına sahip olmadılar ve milletvekili seçildikten sonra da herhangi bir partiye üye olduklarını duymadım.” diye yazdı Avdyli.