İsviçre, Kosova'nın Bağımsızlığını Tanımasından Bu Yana Sarsılmaz Bir Ortağıdır

Priştine'de Vetëvendosje Hareketi Genel Sekreterlik Ofisi'nde, Astrit Dehari'nin ölümünün 10. yıl dönümü etkinlikleri kapsamında “Astrit Dehari'nin Faaliyetlerine Ait Anılar” adlı sergi açıldı. Sergide, Dehari'nin yaşamından ve yıllar boyunca yürüttüğü faaliyetlerden kesitler sunan fotoğraflar ve çeşitli materyaller yer alıyor. Açılışa Astrit Dehari'nin aile üyeleri, Vetëvendosje Hareketi temsilcileri ve diğer davetliler katıldı.

Kosova vatandaş platformu “Özgürlüğü,n Adı Var" (Liria ka Emër), Lahey'deki Kosova Özel Mahkemesi tarafından toplam 81 yıl hapis cezasına çarptırılan UÇK'nin eski yöneticilerine yönelik yargılama süreciyle ilgili Avrupa Parlamentosu'na altı talep iletti. Platform temsilcisi Ismail Tasholli, talepler arasında yargılama sürecinde temel haklara uyulup uyulmadığının ele alınacağı özel bir parlamento oturumu düzenlenmesinin de bulunduğunu açıkladı. Platformun diğer talepleri arasında insan hakları standartlarına ilişkin bağımsız uluslararası değerlendirme yapılması, Avrupa Komisyonu'nun özel bir rapor hazırlaması, mahkemenin finansman ve denetim mekanizmalarının incelenmesi, adil yargılanma standartlarının güçlendirilmesi ve platform temsilcileriyle görüşme gerçekleştirilmesi yer alıyor. Eliza Hoxha, girişimin adalete karşı değil, adaletin korunması amacıyla yapıldığını vurguladı. Doruntina Mehaj ise uzun süreli tutukluluk, usule ilişkin kısıtlamalar ve savunma haklarına yönelik endişelerin adil yargılanma standartları açısından ciddi soru işaretleri yarattığını belirtti. Hatırlanacağı üzere, 16 Eylül'de açıklanan ilk derece kararıyla Hashim Thaçi ve Jakup Krasniqi 25'er yıl, Kadri Veseli 18 yıl, Rexhep Selimi ise 13 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı.

Klina Belediyesi, asfaltlama çalışmaları nedeniyle 6 ve 7 Kasım Cuma ve Cumartesi günlerinde “Sadik Rama” Caddesi'nin bir bölümünün araç trafiğine geçici olarak kapatılacağını duyurdu. Belediyenin Şehircilik Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamaya göre, kapatma kararı “Epopeja e UÇK-së” Caddesi ile kesişim noktasından “Haxhi Zeka” Caddesi ile kesişim noktasına kadar olan bölümü kapsayacak. Söz konusu yol kesimi her iki gün de 09.00-17.00 saatleri arasında trafiğe kapalı olacak. Belediye, vatandaşlara ve trafik katılımcılarına alternatif güzergâhları kullanmaları, trafik işaretlerine ve sahadaki görevlilerin yönlendirmelerine uymaları çağrısında bulundu.

Kosova Merkezi İş Müfettişliği, sahada gerçekleştirilen denetimlerde tespit edilen usulsüzlükler nedeniyle Prizren Belediyesi sınırları içerisindeki üç inşaat projesinde çalışmaları geçici olarak durdurduğunu açıkladı. Yapılan açıklamaya göre, çalışmaların durdurulması kararı, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulmaması nedeniyle alındı. Müfettişlik, söz konusu inşaat projelerindeki çalışmaların, tespit edilen eksiklikler giderilene ve güvenli çalışma koşulları sağlanana kadar yasaklı kalacağını bildirdi. Ayrıca kurum, tüm işverenlere yürürlükteki mevzuata uymaları, çalışanların iş sağlığını ve güvenliğini garanti altına almaları çağrısında bulundu.

İsviçre Dışişleri Bakanı Ignazio Cassis, İsviçre'nin Kosova Özel Odaları'nı (Specialized Chambers) ve uluslararası mahkemeleri desteklediğini açıkladı. Lahey'de Kosova Kurtuluş Ordusu'nun (UÇK) eski yöneticilerine yönelik yürütülen yargı süreci hakkında konuşan Cassis, İsviçre'nin mahkeme kararlarını kabul ettiğini ve bu kararlar hakkında yorum yaparak sürece müdahale etmediğini söyledi. “İsviçre, Özel Odalar'ı ve uluslararası mahkemeleri desteklemektedir. İsviçre, UÇK süreciyle ilgili mahkeme kararını kabul ediyor ve böyle bir kararı yorumlamıyor. Çünkü bu, siyasi bir karar değildir.” ifadelerini kullandı. İsviçreli bakanın bu açıklaması, ülkesinin Kosova'ya gerçekleştirdiği ziyaret sırasında ve Kosova kurumlarının temsilcileriyle yaptığı görüşmelerin ardından geldi. UÇK'nin eski yöneticilerine yönelik yargılama süreci 3 Nisan 2023 tarihinde başladı. Eylül 2026'da mahkeme heyeti ilk derece kararını açıklayarak Hashim Thaçi ve Jakup Krasniqi'yi 25'er yıl, Kadri Veseli'yi 18 yıl ve Rexhep Selimi'yi 13 yıl hapis cezasına çarptırdı. Söz konusu karar ilk derece kararı olup temyiz başvurusunda bulunulması mümkündür. İsviçre ise Kosova'yı kurumsal kalkınma, güvenlik ve uluslararası süreçler de dahil olmak üzere çeşitli alanlarda sürekli desteklemiştir.

Sanayi ve Ticaret Bakanı Mimoza Kusari-Lila, Kosova’da akaryakıt fiyatlarının yüksek seyretmesi üzerine Meclis’te açıklamalarda bulundu. Kusari-Lila, Kosova’nın yüksek ithalat oranı nedeniyle uluslararası petrol fiyatlarındaki dalgalanmalardan doğrudan etkilendiğini belirtti. Bakan, fiyatlarda önümüzdeki günlerde düşüş yaşanmaması halinde akaryakıta yeniden tavan fiyat uygulaması getirileceğini açıkladı. Tavan fiyat uygulamasının 180 gün yürürlükte kaldığını, 8 Eylül’de kaldırılmasının ardından fiyatların günlük olarak takip edildiğini belirten Kusari-Lila, mevcut kâr marjının yasal sınır olan 12 sentin üzerine çıkmadığını söyledi. Bugün 1,89 euro olarak kaydedilen litre fiyatındaki artışın uluslararası piyasalardaki yükselişten kaynaklandığını ifade eden Kusari-Lila, yarından itibaren fiyatlarda düşüş olmazsa tavan fiyat uygulamasının yeniden devreye alınacağını vurguladı.

Ekonomi Bakanı Artane Rizvanolli, 2026-2027 kış sezonunda kesintisiz elektrik arzını sağlamak amacıyla kurumlar arası bir görev gücü kurulduğunu Meclis’te açıkladı. Ekonomi Bakanlığı öncülüğünde çalışacak görev gücünde, enerji sektöründeki kurumların yanı sıra Maliye ve Sanayi, Girişimcilik ve Ticaret bakanlıkları da yer alacak. Görev gücü, elektrik arzını ve kış dönemi enerji dengesini takip ederek somut önlemler içeren bir eylem planı hazırlayacak. Bakanlığa haftalık rapor sunulacak, olası arz riskleri ise derhal bildirilecek. Rizvanolli, uluslararası enerji piyasalarındaki baskıların ve İran’daki savaşın kış aylarında arz açısından ek zorluklar yaratabileceğini belirtti. Eylül 2026'da elektrik fiyatlarının geçen yılın aynı dönemine kıyasla Macaristan'ın HUPX borsasında yüzde 75, Kosova'nın ALPEX piyasasında ise yaklaşık yüzde 50 arttığını söyledi. Yerli üretimle ilgili olarak KEK'in şu anda Kosova A'nın A3 ve A4, Kosova B'nin ise B2 üniteleriyle faaliyet gösterdiğini belirten Rizvanolli, A5 ünitesinin de yarından itibaren devreye alınmasının beklendiğini açıkladı. Bakan, KEK'in bu yıl Kosova A'nın üç ünitesini aynı anda 72 gün çalıştırdığını ifade etti.

Kosova’nın kuzeyinden Milan Radoiçiç ve Zvonko Veselinoviç’in Sırbistan’dan ayrılarak Rusya’ya kaçtıkları ve Moskova’da bulundukları öne sürüldü. Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vuçiç’e yakın isimler olarak bilinen iki kişinin, eski Cumhurbaşkanı’nın kardeşi Andrej Vuçiç gibi ülkeyi terk ettiği iddia edildi. Organize suç, kaçakçılık, yolsuzluk ve siyasi nüfuz iddialarıyla gündeme gelen Radoiçiç ve Veselinoviç, Eylül 2023’te Afrim Bunjaku’nun hayatını kaybettiği Banjska’daki silahlı saldırıyla da ilişkilendiriliyor. Radoiçiç, saldırının organizasyonundaki sorumluluğunu kamuoyu önünde kabul etmişti. Kosova tarafından hakkında terör suçlamasıyla iddianame düzenlenmişti. Her iki isim de ABD yaptırımları kapsamında bulunuyor. Sırbistan’daki iktidar çevreleriyle bağlantıları ise uzun süredir tartışma konusu. Haberde ayrıca Radoiçiç, Veselinoviç ve Andrej Vuçiç’in Alta Bankası’nın gizli sahipliği ve finansal faaliyetleriyle bağlantılı olabileceği iddialarına yer veriliyor. İsimleri, Sky platformundan elde edilen şifre çözülmüş yazışmalara ilişkin haberlerde de organize suç çevreleriyle olası bağlantılar kapsamında anılıyor.

Kosova Temel Mahkemesi’nin Gilan şubesine bağlı Viti biriminde görev yapan hakim Qëndresa Sejdiu, 4 Kasım 2026 tarihinde Viti’ye bağlı Sadovinë e Jerlive köyünde fiziksel saldırıya uğradı. Saldırının nedeni henüz bilinmiyor. Kosova Yargı Konseyi, hakim Sejdiu’ya yönelik saldırıyı sert bir dille kınayarak bu tür olayların kabul edilemez ve hiçbir şekilde hoş görülemeyeceğini vurguladı. Konsey açıklamasında, “Bu tür her türlü eylem, adalet sistemine ve doğrudan hukuk devletine yönelik bir saldırı niteliği taşımaktadır” ifadelerine yer verdi. Yargı Konseyi, hakimlerin görevlerini bağımsız, tarafsız ve profesyonel bir şekilde yerine getirmeleri konusunda güçlü desteklerini yineledi. Ayrıca yetkili kurumlara, olayın derhal soruşturulması ve hâkimlerin güvenliğinin sağlanması için gerekli tüm adımların atılması çağrısında bulundu. Kosova Polisi de olayın “Görevli kişiye saldırı” kapsamında kayda geçirildiğini ve şüphelinin gözaltına alındığını açıkladı. Polis açıklamasında, Kosovalı erkek şüphelinin Kosovalı kadın mağdura fiziksel saldırıda bulunduğundan şüphelenildiği belirtildi. Savcının talimatıyla şüpheli tutuklanarak gözaltına alındı.

Kosova Kurtuluş Ordusu’nun (UÇK) eski yöneticileri Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi ve Jakup Krasniqi’nin tutuklanmasının üzerinden altı yıl geçti. Yıl dönümü dolayısıyla başkent Priştine’de, Almanya ve Fransa büyükelçiliklerinin yanı sıra kentin farklı noktalarına eski UÇK yöneticilerine destek içeren grafitiler yazıldı. Grafitilerde, “2191 gün – Tarih hapsedilemez” ifadeleri yer aldı. Öte yandan, UÇK’nın eski yöneticileri, bu yılın eylül ayında Lahey’de, yıllar süren yargı sürecinin ardından Lahey Özel Mahkemesi tarafından mahkûm edildi.