Kurti, AB'nin Kosova Yeni Temsilcisi Schuebel ile Görüştü

Kosova Demokratik Partisi (PDK), 13 Eylül’de Meclis’te oylanan yeni hükümetin seçimine ilişkin itirazını Anayasa Mahkemesi’ne taşıdı. PDK Meclis Grup Başkanı Arian Tahiri, partinin hükümetin seçimine ilişkin oylamanın incelenmesi talebiyle Anayasa Mahkemesi’ne başvurduğunu duyurdu. Başvurunun ardından açıklama yapan Tahiri, PDK’nin değerlendirmesine göre mevcut Meclis’in usulüne uygun şekilde oluşturulmadığını ve tam meşruiyete sahip olmadığını savundu. Tahiri, Anayasa Mahkemesi’nin müdahale ederek hukukun üstünlüğünü ve anayasal düzenin yeniden tesis edilmesini sağlaması gerektiğini belirtti. PDK’nin yalnızca hükümetin seçimine ilişkin oylamaya değil, mevcut Meclis’ten çıkabilecek diğer kararlara da itiraz edeceğini anlatan Tahiri, “Bu oluşturulmamış Meclis’ten çıkan her kararı Anayasa Mahkemesi’ne taşıyacağız ve hukuka uygunluğunun incelenmesini isteyeceğiz.” dedi. Tahiri, 13 Eylül’de seçilen hükümet için bugün başvuruda bulunduklarını belirterek, Meclis tarafından alınacak diğer karar ve hukuki işlemlerin de PDK tarafından Anayasa Mahkemesi’nde sorgulanacağını ve ülkenin yeniden anayasal düzene döndürülmesinin amaçlandığını ifade etti.  

Lahey’de Kosova Kurtuluş Ordusu’nun (UÇK) eski yöneticileri Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi ve Jakup Krasniqi hakkında yürütülen davada kararın yarın açıklanması bekleniyor. Duruşma öncesinde açıklamalarda bulunan avukatlar, dört sanığın beraat edebileceği yönünde iyimser olduklarını ifade etti. Avukatlar Ardian Bajraktari ve Asdren Bytyqi, yarınki duruşmada verilecek karar ve davanın olası sonucuna ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Bajraktari, karar duruşmasının yaklaşık 2-3 saat sürmesini beklediğini belirterek, mahkemenin yalnızca hükmü açıklamakla kalmayacağını, kararın temel gerekçelerine ilişkin bazı noktaları da paylaşacağını söyledi. Ayrıntılı gerekçeli kararın ise daha sonra hazırlanacağını bildirdi. Bajraktari, yargılama sürecinde savcılığın iddianamedeki bazı temel suçlamaları yeterince kanıtlayamadığını savundu. Bajraktari, özellikle organ kaçakçılığı iddiasının yanı sıra davanın temel unsurlarından biri olan “ortak suç girişimi” suçlamasının da yeterince ortaya konulamadığını belirterek, mevcut tabloya göre dört eski UÇK yöneticisinin beraat etmesini beklediğini söyledi. Avukat Bytyqi ise mahkemenin delilleri hangi standartta değerlendireceğinin belirleyici olacağını vurguladı. Savunmanın, savcılığın tezini bütünüyle çürüten ve kendi sunduğu olay anlatımını daha inandırıcı hale getiren deliller ortaya koyması halinde mahkemenin savunmaya itibar etmesi gerektiğini ifade etti. Bytyqi ayrıca, davanın belirleyici unsurları konusunda makul şüphelerin bulunması halinde kararın sanıkların lehine, yani beraat yönünde olması gereğini dile getirdi.

Kosova’da 1999 yılında gerçekleştirilen Meja Katliamı’na ilişkin davada 53 sanığın gıyaben yargılanmasına bugün Priştine Asliye Mahkemesi’nde başlanacak. Duruşma saat 09.00’da başlayacak. 27 Nisan 1999’da Yakova’ya bağlı Meja köyünde 376 Arnavut sivil öldürülmüştü. Olay, 1998-1999 Kosova Savaşı sırasında gerçekleştirilen en büyük katliamlardan biri olarak biliniyor. Katliam öncesinde bölgede yolların kapatıldığı ve yalnızca Meja yönündeki iki güzergâhın açık bırakıldığı belirtiliyor. Sabahın erken saatlerinde 15 ila 60 yaş arasındaki erkekler gruplar halinde toplanarak gözaltına alındı. Katliamın, Yakova çevresindeki 15 köyü etkileyen planlı bir operasyon kapsamında gerçekleştirildiği ve çok sayıda Arnavut erkek ile gencin ev ev toplanarak infaz edildiği ifade ediliyor. Sırp ordusu ve polis birlikleri, Kızıl Bereliler, paramiliter gruplar ve maskeli kişiler tarafından oluşturulan kuşatma sırasında 376 Arnavut erkek öldürüldü. O gün Meja’da gözaltına alınanlardan hiçbirinin canlı çıkamadığı belirtilirken, savaşın ardından kurbanların cesetlerinin bir bölümü Kosova’daki toplu mezarlarda bulundu, bazı kurbanların akıbeti ise hâlâ bilinmiyor.

Vetëvendosje Hareketi (LVV), Profesör Bekim Sejdiu’nun cumhurbaşkanlığı adaylığından çekilmesi nedeniyle üzüntü duyduğunu açıkladı. LVV tarafından yapılan açıklamada, Sejdiu’nun LVV ile Kosova Demokratik Birliği (LDK) arasında varılan siyasi anlaşma kapsamında ortak aday olarak belirlendiği ve amacın cumhurbaşkanlığı seçimini Meclis’te tamamlayarak ülkenin yeniden siyasi belirsizliğe sürüklenmesini önlemek olduğu belirtildi. Açıklamada, LVV’nin anlaşmaya ve ortak adaya sonuna kadar bağlı kaldığı ifade edilirken, anlaşmanın ardından LDK milletvekillerinin bir bölümünün kendi partileri tarafından da onaylanan adaylığa karşı çıktığı kaydedildi. Kosova Demokratik Partisi (PDK) ve İttifak’ın ise cumhurbaşkanı seçimi sürecine katılmayacaklarını açıklamasıyla birlikte Meclis’te gerekli şartların oluşmadığı öne sürülmektedir. LVV’ye göre, yaşanan gelişmelerin cumhurbaşkanının Meclis’te seçilmesini imkânsız hale getirdi. Açıklamada, “Aylar boyunca diyalog, uzlaşma ve anlaşma arandı. Diyalog kuruldu, uzlaşma sağlandı, anlaşmaya varıldı ve ortak aday belirlendi. Anlaşmanın Meclis’te oylanması zamanı geldiğinde ise engelleme başladı.” ifadelerine yer verildi. LVV ayrıca, siyasi farklılıkların Meclis’te oy kullanılarak ortaya konulması gerektiğini belirterek, sürece katılmamanın oylamayı engellemek amacıyla kullanılması halinde bunun artık adayla ilgili siyasi bir görüş ayrılığı değil, anayasal sürecin engellenmesi anlamına geleceğini savundu. Vetëvendosje, Bekim Sejdiu’ya Cumhuriyet’e hizmet etme isteği ve süreç boyunca gösterdiği “duruş ve onur” nedeniyle teşekkür etmektedir. Açıklamanın sonunda LVV, Kosova’nın cumhurbaşkanlığı konusunda bir anlaşmaya ve ortak adaya sahip olduğunu, ancak bu fırsatın Meclis’te değerlendirilmediğini vurgulayarak, meselenin yine bloke edildiğne dikkat çekmektedir.  

ABD Temsilciler Meclisi Dışişleri Komitesi Avrupa Alt Komitesi, yarın “ABD Politikası ve Batı Balkanlar’daki Bölgesel Güvenlik Sorunları” başlıklı oturum düzenleyecek. Oturumda ABD Dışişleri Bakanlığı Avrupa ve Avrasya İşleri Bürosu Bakan Yardımcısı Daniel J. Lawton ifade verecek. Oturum, ABD Kongresi’nin Batı Balkanlar’daki gelişmelere yönelik ilgisinin arttığı bir dönemde gerçekleştirilecek. Görüşmelerde, Kosova’yı ve bölgedeki Arnavut topluluklarını doğrudan ilgilendiren konuların da ele alınması bekleniyor. Son bir yılda “Albanians for America” (AFA) kuruluşunun, bölgedeki Arnavutların gündeminin Washington’daki politika yapıcılar tarafından daha fazla duyulması ve anlaşılması amacıyla çalışmalar yürüttüğü belirtildi. Mayıs ayında Cumhuriyetçi Keith Self (R-TX) ve Demokrat Suhas Subramanyam (D-VA), Kongre’nin iki partili heyeti kapsamında Kosova ve Preşova Vadisi’ni ziyaret etti. Heyet, siyasi ve toplum temsilcileriyle görüşerek bölgesel güvenlik meseleleri ile Preşova, Bujanovaç ve Medveđa’daki Arnavutların karşı karşıya olduğu sorunlar hakkında bilgi aldı. Kongre’nin bölgeye yönelik ilgisi, bazı yasama girişimlerine de yansıdı. Kongre üyesi Self tarafından sunulan “Preşova Valley Discrimination Assessment Act” adlı yasa tasarısı, ABD hükümetinin Sırbistan’daki etnik azınlıklara yönelik muameleyi değerlendirmesini öngörüyor. Yarınki oturumun, Arnavutları ilgilendiren gelişmeler ile Batı Balkanlar’ın geleceğinin ABD Kongresi’nde gündeme taşınması açısından önemli bir fırsat oluşturması bekleniyor. AFA’nın ise her iki partiden Kongre üyeleriyle çalışmalarını sürdürerek Kosova, bölgedeki Arnavutların hakları, bölgesel güvenlik ve Avrupa-Atlantik entegrasyonu konularının ABD dış politika gündeminde yer almasına katkı sağlamaya devam edeceği ifade edildi.

Kosova Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani, Bekim Sejdiu'nun Kosova Cumhurbaşkanlığı adaylığından çekilmesinin ardından açıklama yaptı. Osmani, Sejdiu'nun ülkesine hizmet etme konusundaki istekliliğini takdir etti. Sejdiu'nun, kendisinin ifadesiyle “kişisel çıkarların çoğu zaman kurumsal çıkarların önüne konulduğu” bir süreci vakar içinde yürüttüğünü belirtti. Osmani, Facebook hesabından yaptığı açıklamada, “Belki de en büyük kaybımız tam da burada yatıyor: Sadece Cumhurbaşkanı seçmeyi başaramamakla kalmadık, aynı zamanda Kosova'da bilgi, dürüstlük ve vakara sahip insanlar etrafında uzlaşı inşa edebileceğimizi gösterme fırsatını da bir kez daha kaybettik” ifadelerini kullandı. Siyasi süreçlerin sona erdiğini, ancak insanların zor zamanlarda nasıl davrandığının kalıcı olduğunu vurgulayan Osmani, “Siyaset geçer. Kampanyalar sona erer. Seçimler tekrarlanır. Ancak bir insanın sınandığı zaman nasıl davrandığı kalır” dedi. Osmani, Sejdiu'ya Cumhuriyet'e hizmet etmeye hazır olduğu ve süreç boyunca sergilediği tutum nedeniyle teşekkür etti. Cumhurbaşkanı Osmani, açıklamasını “Bu nedenle Bekim, Cumhuriyet'e hizmet etmeye hazır olduğun ve sonuna kadar gösterdiğin vakar için teşekkür ederim” sözleriyle tamamladı.

Kosova’da hava taşımacılığında uçuş ve yolcu sayısı, Temmuz 2026’da geçen yılın aynı dönemine göre artış gösterdi. Kosova İstatistik Ajansı’nın (ASK) yayımladığı verilere göre, Temmuz ayında toplam 3 bin 254 uçuş gerçekleştirildi. Bu sayı, Temmuz 2025’e göre yüzde 4,5’lik artışa işaret etti. Yolcu sayısında da artış kaydedildi. Temmuz ayında toplam 475 bin 269 yolcu kayıtlara geçerken, bu rakam geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,8 arttı. Demiryolu taşımacılığında düşüş Demiryolu taşımacılığında ise farklı bir tablo ortaya çıktı. Temmuz 2026’da trenle 7 bin 126 kişi seyahat etti. Bu sayı, Temmuz 2025’e göre yüzde 5,9 azaldı. ASK verilerine göre, Temmuz ayında demiryolu üzerinden herhangi bir yük taşımacılığı gerçekleştirilmedi. Sabit ve mobil telefon kullanımında artış Veriler, sabit telefon kullanımında da artış yaşandığını gösterdi. Temmuz ayında sabit telefon şebekesinin 70 bin 104 kullanıcısı bulunurken, bu sayı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 3,2 arttı. Sabit telefon üzerinden gerçekleştirilen görüşmelerin toplam süresi ise 2 milyon 318 bin 571 dakika olarak kaydedildi. Trafik, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9,7 arttı. Mobil telefon kullanımında da artış görüldü. Temmuz ayında ön ödemeli (Prepaid) hat kullanıcılarının sayısı 1 milyon 679 bin 450’ye ulaştı. Bu rakam, Temmuz 2025’e göre yüzde 3,55’lik artış anlamına geliyor. Faturalı (Postpaid) hat kullanıcılarının sayısı ise 323 bin 728 olarak kaydedildi ve yıllık bazda yüzde 1,37 arttı. Veriler, Kosova İstatistik Ajansı’nın Temmuz 2026 Ulaştırma ve Telekomünikasyon İstatistikleri başlıklı aylık yayımladığı çalışmadan elde edildi.

ABD Kongre Üyesi Joe Wilson, Rusya ile Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vuçiç'in kontrolündeki güvenlik yapılanmasının 25 Ekim'de yapılacak seçimleri manipüle etmeye çalıştığını öne sürdü. Wilson, X hesabından yaptığı paylaşımda, Rusya ve Vuçiç'in kontrolündeki devlet güvenlik aygıtının sahte hesaplar ve kimlikler oluşturduğunu, propaganda yaydığını ve devlet kaynaklarını yasa dışı şekilde kullandığını iddia etti. Wilson ayrıca, ülkedeki medyanın devlet kontrolü altında toplandığını savunarak, seçim sürecini yakından takip ettiklerini belirtti. ABD'li kongre üyesi, Sırp halkının özgür ve adil seçimleri hak ettiğini ifade etti.

Başbakan Albin Kurti, 2026/2027 eğitim-öğretim yılı kapsamında Preşova, Bujanovaç ve Medveđa’daki Arnavutça eğitim veren 15 ilkokulda öğrenim gören 3 bin 686 öğrenciye Arnavutça ve yabancı dillerde toplam 37 bin 429 kitabın dağıtıldığını açıkladı. Kurti, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, kitapların Arnavut Ulusal Konseyi aracılığıyla öğrencilere ulaştırıldığını belirtti. Dağıtımın birinci sınıftan sekizinci sınıfa kadar olan öğrencileri kapsadığı kaydedildi. Kurti, Sırbistan’ın bu yıl ocak ve nisan aylarında Kosova hükümetinin Preşova Vadisi’ndeki Arnavutlara yönelik ayırdığı kaynakları engellediğini ve reddettiğini öne sürdü. Kosova hükümetinin 2022’den bu yana Preşova, Bujanovaç ve Medveđa’daki Arnavut öğrencilere ücretsiz kitap desteği sağladığını belirten Kurti, desteğin bu yıl da sürdürüldüğünü ifade etti. Kurti, eğitim alanındaki desteğin devam edeceğini belirterek, Preşova Vadisi’ndeki Arnavutların yalnız olmadığını kaydetti.

Kosova ile Kuzey Makedonya arasındaki sınır ötesi iş birliği kapsamında 6 yeni projeye toplam 3,24 milyon Euro kaynak ayrılacak. Avrupa Birliği tarafından IPA III 2021-2027 Programı kapsamında finanse edilen projelerin uygulanmasına başlandığı bildirildi. Yerel Yönetim İdaresi Bakanı Elbert Krasniqi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, projelerin iki ülkedeki belediyelerin ve toplulukların kalkınmasını hedeflediğini belirtti. Projeler kapsamında çevrenin korunması, iklim değişikliğine uyum, risk yönetimi, turizmin geliştirilmesi, sosyal içerme ve rekabet gücünün artırılmasına yönelik çalışmalar yürütülecek. Kosova'daki faaliyetler Şar Dağları Milli Parkı ile Ferizovik, Klokot, Mamuşa, Rahovça ve Ranilug belediyelerinde gerçekleştirilecek. Kuzey Makedonya'da ise Şar Dağları ve Mavrovo milli parklarının yanı sıra çeşitli belediyelerde çalışmalar yapılacak. Krasniqi, Bakanlığın sınır ötesi iş birliğini ve belediyelerin kalkınmasına ve vatandaşların yaşam kalitesinin iyileştirilmesine katkı sağlayan projeleri desteklemeye devam edeceğini ifade etti.