Kadınlar Ailenin ve Toplumun Temel Direğidir

Kosova’da akaryakıt fiyatları son dönemde artış gösteriyor. Cumartesi gününe kadar akaryakıt sektöründen alınan bilgilere göre dizel fiyatları litre başına 1,23 ile 1,44 Euro arasında değişirken, benzin fiyatları ise 1,24 ile 1,34 Euro arasında seyretti. Bu artış, vatandaşların günlük yaşamını ve ekonominin çeşitli sektörlerini doğrudan etkiliyor. Fadil Berjani, Kosova Petrolcüler Derneği Başkanı olarak yaptığı açıklamada, akaryakıt piyasasının hâlâ istikrarlı olduğunu ancak küresel gelişmelerin tedarik açısından risk oluşturduğunu belirtti. Berjani, petrol fiyatlarındaki artışın nedenleri arasında İran’daki çatışmalar, artan gerilimler, üretimin kesintiye uğrama riski ve Hürmüz Boğazı’ndaki sorunların yer aldığını söyledi. “Dünyada petrolün geçiş yaptığı en önemli koridorlardan biri olan Hürmüz Boğazı’nda yaşanacak her sorun küresel piyasalara yansır ve bu durum Kosova’da da hissedilir. Daha önce bu koridordan günde yüzlerce gemi geçerken, şimdi günde en fazla 4-5 gemi geçiyor ve onlar da büyük risk altında.” dedi. Berjani ayrıca vatandaşların endişelenmesine gerek olmadığını, Kosova’da yeterli miktarda akaryakıt bulunduğunu belirterek, İran’daki kriz dönemine rağmen Kosova’da vatandaşların bölgedeki en düşük fiyatlardan biriyle akaryakıt temin ettiğini ifade etti. Öte yandan, akaryakıt ve petrol türevlerindeki fiyat artışı, Orta Doğu’da gerilimin başlamasından bu yana devam ediyor. Bu durumun birkaç gün önce Berjani tarafından da teyit edildiği belirtildi.

Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani’nin Meclis’i fesheden kararnamesi, iktidar ile muhalefet arasındaki siyasi tartışmaları da derinleştirdi. Kosova Demokratik Partisi (PDK), kararın Anayasa’ya uygun olduğunu savunarak Meclis’in belirlenen süre içinde cumhurbaşkanını seçememesi durumunda feshedilmesinin doğal bir sonuç olduğunu açıkladı. PDK’lı milletvekili Përparim Gruda, aksi yorumun Meclis’in süreci sınırsız şekilde uzatmasına yol açabileceğini söyledi. Buna karşılık hukuk uzmanları ve eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Enver Hasani, kararın Anayasa’ya aykırı olduğunu savundu. Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Flamur Hyseni ise Anayasa’ya göre cumhurbaşkanının seçilmesi için 60 günlük sürenin henüz dolmadığını belirtti. Siyasi partiler ayrıca yeni cumhurbaşkanı konusunda uzlaşma sağlanamaması nedeniyle de birbirini suçladı. Başbakan Albin Kurti, muhalefetle görüşmeler yaptığını ve bazı isimler önerdiğini, ancak destek bulamadığını söyledi. Osmani ise cumhurbaşkanının 5 Mart’a kadar seçilememesi üzerine Meclis’i feshederek erken seçim sürecini başlattı.

Meclis Başkanı Albulena Haxhiu, cumhurbaşkanı seçimi ve Meclis’in feshiyle ilgili olarak Anayasa Mahkemesi’nin vereceği karar konusunda yöneltilen sorulara cevap vermekten kaçındı. Söz konusu meselelerle ilgili gazetecilerin sorularını cevaplandırmak yerine Haxhiu, bugün gündemin 8 Mart Dünya Kadınlar Günü olması gerektiğini vurguladı. Haxhiu, “Bugün 8 Mart ve kadın hakları, onların sorunları ile karşılaştıkları zorluklar hakkında konuşmamız gerektiğini düşünüyorum. Diğer konulara, yani ülkedeki günlük siyasi gelişmelere ilişkin elbette daha sonra bir açıklama yapacağım. Bunun sözünü veriyorum; çünkü mevcut koşullar bizleri güncel durum hakkında görüş bildirmeye zorlayacaktır.” dedi.

Meclis Başkanı Albulena Haxhiu, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü dolayısıyla Vetëvendosje’li kadın milletvekilleriyle birlikte başkent Priştine’de bulunan “Kahraman Kadınlar” anıtında saygı duruşunda bulundu. Meclis Başkanı Albulena Haxhiu, Kosova’daki son savaş sırasında cinsel şiddetten sağ kurtulan kadınların dayanıklılığı ve onurunun büyük bir güç kaynağı olduğunu belirterek, Kosova’ya katkı sunan tüm kadınları andıklarını ifade etti. Saygı duruşu ardından yaptığı bir açıklamada Haxhiu, “Bugün 8 Mart’ta, Kosova Cumhuriyeti milletvekilleriyle birlikte güne, Kosova’daki son savaşta cinsel şiddetten sağ kurtulanlara adanan anıtın önünde başladık. Buradaki her madalyon kolektif hafızamızda bir hikâye taşıyor. Dünya genelinde tüm kadınlara ve kız çocuklarına adanan bu günde, cinsel şiddet mağdurlarının anısı daha da derin hissediliyor. Onların direnci ve onuru bizim gücümüzdür. Bu nedenle bugün yalnızca savaşta cinsel şiddetten sağ kurtulanların değil, aynı zamanda savaş öncesinde, savaş sırasında ve sonrasında Kosova Cumhuriyeti’ne katkı sunan tüm kadınların fedakârlıklarını da hatırlıyoruz.” dedi.

Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nü tebrik etti. NATO Parlamenter Asamblesi tarafından paylaşılan görüntülü kutlama mesajında Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani, geleceğin kadınlara da erkekler kadar ait olduğunu vurgulayarak, Kosova’nın tarihinin bunun canlı bir kanıtı olduğunu söyledi. Osmani, Kosova’nın özgürlüğe giden yolunun yalnızca erkekler tarafından değil, barışçıl direnişe öncülük eden kadınlar tarafından da yazıldığını belirtti. Cumhurbaşkanı, kadınların liderlik ettiği toplumların her zaman daha güçlü hale geldiğini ifade etti. Osmani mesajında, “Onların mirası demokratik yolculuğumuza rehberlik etmeye devam ediyor. Tarihten çıkardığımız önemli bir ders var: Kadınları dışlayan bir barış süreci gerçek anlamda başarılı olamaz. Kadınların sesinin yer almadığı bir güvenlik sistemi ayakta kalamaz. Kadınları geride bırakan bir demokratik düzen eksik kalır. Kadınlar ilerlemenin sadece gözlemcileri değil, aynı zamanda yön vericileridir. Kamu ve siyasi yaşamdan güvenlik güçlerine, diplomasiden ekonomiye ve iş dünyasına kadar her alanda bunun örneklerini görüyoruz. Deneyimlerimiz gösteriyor ki kadınlar tam anlamıyla sürece katıldığında toplumlar daha adil, daha güçlü ve daha müreffeh olur.” dedi. Dünyanın birçok yerinde kadınların hâlâ şiddet, dışlanma ve adaletsizlikle karşı karşıya kaldığını belirten Osmani, daha güçlü olur. Eşitlik gerçek olduğunda barış daha kalıcı hale gelir. Arzuladığımız gelecek, kadınların her hedefinin meşru kabul edildiği, katkılarının takdir edildiği ve liderliklerinin vazgeçilmez olduğunun anlaşıldığı bir gelecektir.”

UÇK Destanı etkinlikleri, bu akşam Prekaz’da düzenlenen geleneksel “Ateşler Gecesi” töreniyle sona erdi. Tören, Adem Jashari ve Jashari Ailesi’nin kahramanca direnişinin anıldığı en sembolik anlardan biri olarak gerçekleştirildi. Bu tarihi olayın 28. yıl dönümünde Arnavutların yaşadığı tüm bölgelerden çok sayıda vatandaş, Prekaz Anıt Kompleksi’nde bir araya gelerek efsanevi komutan Adem Jashari ve Kosova’nın özgürlüğü için hayatını kaybeden Jashari ailesinin fedakârlığını andı. Tören Prekaz’ın merkezinde düzenlendi. Kosova Ordusu mensupları, Özgürlük Kulesi yakınında meşaleyi yakarak geleneksel Ateşler Gecesi ritüelini başlattı. Kule önünde yapılan saygı duruşunun ardından askerler, ulusun şehitlerinin defnedildiği yere doğru yürüyüş gerçekleştirdi. Yürüyüşte, efsanevi komutan Adem Jashari’nin yanı sıra babası Shaban Jashari, kardeşi Hamzë Jashari, amcası Osman Jashari ve Jashari ailesinin diğer fertlerinin mezarları ziyaret edildi. Meşaleler ayrıca kahraman Nënë Shkurte Jashari’nin evinin yanında ve Adem Jashari’nin sığınağında da yakıldı. Jashari ailesinin kuleleri, Nënë Shkurte’nin evi ve Adem Jashari’nin sığınağından hareket eden Kosova ordusu mensupları, tek bir noktada buluşarak ülkenin özgürlüğü için mücadele eden güçlerin birliğini simgeledi. Sembolik yürüyüşe ayrıca Kosova Güvenlik Gücü (KGG) askerleri ile birlikte bölgeden vatandaşlar, öğrenciler ve gençler de katıldı. Katılımcılar hep birlikte ulusun şehitlerinin düştüğü noktaya doğru yürüdü. "Hamzë Jashari" İlkokulu öğrencileri de mezarlık önünde saygı duruşunda bulunarak Jashari ailesinin kahramanlarının mezarlarına tek tek çiçek bıraktı. Tören sırasında yakılan meşaleler, özgürlük ve kurtuluş mücadelesinin ateşinin Kosova’nın dört bir yanına yayılmasını simgeliyor. Bu gece yakılan en büyük ateş ise, efsanevi komutan Adem Jashari’nin tüfeğinin ateşini temsil ederek direnişin ve özgürlük için verilen fedakârlığın sembolü olarak görülüyor.

Eylemde Demokrasi (DnV) sivil toplum kuruluşu , 9 Şubat’ta gerçekleştirilen parlamento seçimlerinin sonuçlarının onaylanmasının ardından başlayan kurumsal süreci yakından takip ettiğini açıkladı. Bu sürecin, Kosova Merkez Seçim Komisyonu’nun (MSK) yeni üyelerinin belirlenmesine yönelik prosedürü de kapsadığı belirtildi. DnV’ye göre seçim mevzuatı, seçim sonuçlarının onaylanmasının ardından Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani’nin parlamentodaki siyasi partilerden MSK üyeleri için aday göstermelerini talep etmesini öngörüyor. Siyasi partilerin önerilerini sunmaları için belirli bir süre bulunurken, bu sürenin ardından Cumhurbaşkanı yeni üyelerin atamasını gerçekleştiriyor. DnV, ülkenin yeni bir seçim sürecine gidebilecek siyasi gelişmelerle karşı karşıya olduğu bu dönemde ve söz konusu prosedür için yasal son tarih olan 11 Mart yaklaşırken, MSK’nin yeni üyelerinin atanması sürecinin tamamlanmasının daha da büyük önem taşıdığını vurguladı. Ayrıca mevcut seçim mevzuatının, önceki yasada olduğu gibi seçim durumunda mevcut MSK üyelerinin görev süresinin yeni üyeler atanana kadar otomatik olarak uzatılmasını artık öngörmediğine dikkat çekildi. Bu nedenle DnV, Cumhurbaşkanı ile parlamentodaki siyasi partilere çağrıda bulunarak KQZ’nin yeni üyelerinin aday gösterilmesi ve atanması için gerekli adımların gecikmeden atılmasını istedi. Açıklamada, “Olası her seçim süreci, Kosova’yı sağlam, işlevsel ve açık bir yasal yetkiye sahip seçim kurumlarıyla karşılamalıdır. Böylece seçimlerin yönetimi konusunda meşruiyetle ilgili herhangi bir tartışma yaşanmaz.” ifadelerine yer verildi. 

Kosova Hükümeti Sözcüsü Arlind Manxhuka, Kosova Demokratik Partisi (PDK) milletvekilleri Arian Tahiri ve Përparim Gruda’nın cumhurbaşkanı seçimi konusunda parlamentodaki çoğunlukta siyasi irade eksikliği olduğu yönündeki açıklamalarına yanıt verdi. Manxhuka, Facebook’ta yaptığı paylaşımda Başbakan Albin Kurti’nin PDK Genel Başkanı Bedri Hamza’yı iki kez görüşmeye davet ettiğini ve aralarında normal ve iyi bir iletişim bulunduğunu yazdı. Hükümet sözcüsü ayrıca PDK liderinin, Glauk Konjufca’nın kişiliğiyle ilgili Başbakan Kurti’ye hiçbir zaman bir sorun dile getirmediğini belirtti. Manxhuka açıklamasında şu ifadelere yer verdi:“LVV olarak 2011 ve 2016 yıllarında o dönemde cumhurbaşkanı olan isimlerle ilgili sorunlarımız vardı. Ancak o dönemde iktidar bizimle görüşmek yerine bizi polisle takip ediyor ve baskı altına alıyordu. Başbakan Kurti, Bedri Hamza’yı iki kez görüşmeye davet etti ve aralarında normal ve iyi bir iletişim var. Hamza, Kurti’ye hiçbir zaman Glauk Konjufca’nın kişiliğiyle ilgili bir sorunu olduğunu söylemedi. LVV ise Konjufca’yı, muhalefetle olası bir anlaşma beklentisiyle cumhurbaşkanlığı adaylığı için sürenin sonuna doğru aday gösterdi.”

Kosova Demokratik Partisi’nin (PDK) Meclis Grup Başkanı Arian Tahiri ile milletvekili Përparim Gruda, bugün düzenledikleri basın toplantısında son siyasi gelişmeler hakkında açıklamalarda bulundu. Tahiri, Kosova’nın yeniden seçime gitme yolunda olduğunu belirterek bunun çözüm alternatiflerinin bulunmamasından değil, parlamentodaki çoğunluğun bu alternatifleri reddetmesinden kaynaklandığını söyledi. “Eğer gerekli oyların olmadığını biliyorsanız, siyasette anlaşma ve uzlaşı ararsınız. Ancak anlaşmayı reddedip yalnızca parti adaylarında ısrar ederseniz mesaj açıktır: Sorun Cumhurbaşkanının seçilmesi değil, devletin tüm kurumlarını kontrol etme arzusudur. Bu, diğer tüm siyasi aktörleri otoriter bir anlayışa boyun eğdirmeye ve her kurumu ele geçirmeye yönelik bir istektir.” dedi Tahiri. Tahiri ayrıca Kosova’da bugüne kadar seçilen tüm cumhurbaşkanlarının siyasi partiler arasındaki anlaşmalar sonucunda seçildiğini ve Meclisin ilk kez Cumhurbaşkanını seçmekte başarısız olduğunu ifade etti. PDK’nin bu süreç boyunca sorumlu davrandığını vurgulayan Tahiri, partinin Albin Kurti ile yapılan görüşmelere katıldığını ve bir çözüm bulunması amacıyla 28 Aralık seçimlerinin sonucunu kabul ettiğini söyledi.

Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani, bugün yaptığı açıklamada "7 Mart Öğretmenler Günü"nün, Arnavut ulusunun ruhunu temsil eden bir bayram olduğunu ve bu ruhun Arnavutça sayesinde ayakta kaldığını söyledi. Osmani, Arnavutça eğitimin tarih boyunca bir direniş eylemi olduğunu vurgulayarak, zor dönemlerde evlerde, bodrumlarda ve büyük fedakârlıklar altında sürdürüldüğünü belirtti. “Baskı ve zulüm dönemlerinde Arnavut öğretmenler asla teslim olmadı. Dilimizi, kitabı ve özgür yaşamak isteyen bir ulusun hayalini yaşatmaya devam ettiler. Okul sıralarının ilk gününden üniversitelere kadar aynı misyon sürmektedir: Dilini, vatanını ve özgürlüğünü seven nesiller yetiştirmek.” dedi Osmani. Osmani, 7 Mart’ın bilgi ve özveriyle nesilleri yetiştiren ve devletin temellerini güçlendiren tüm öğretmenlere duyulan minnettarlık ve saygı günü olduğunu ifade etti. “7 Mart Öğretmenler Günü tüm öğretmenlerimize kutlu olsun” diye sözlerini tamamladı Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani.