Oturuma Ara Verildi – Meclis’te Gerginlik, Kurti’ye Doğru Yumurta Atıldı

Kosova Demokratik Türk Partisi (KDTP) Merkez Yönetim Kurulu (MYK), Genel Başkan Fikrim Damka başkanlığında toplandı. Toplantıda Kosova’daki güncel siyasi gelişmeler ve ülkedeki siyasi süreç ele alındı. Görüşmede ayrıca Kosova Türk toplumunun mevcut durumu, öncelikleri ve önümüzdeki döneme ilişkin çalışmalar değerlendirildi. KDTP’nin önümüzdeki süreçte izleyeceği siyasi yol haritası, teşkilat çalışmaları ve gündemdeki konuların da toplantının başlıkları arasında yer aldığı belirtildi. Partiden yapılan açıklamada, KDTP’nin Türk toplumunun hak ve çıkarlarını savunmaya ve Kosova’nın demokratik ve kurumsal gelişimine katkı sunmaya devam edeceği ifade edildi.

Milletvekili Mimoza Kusari-Lila, Kosova Meclisi'nde yaşanan son siyasi gelişmeler ve gerilimin ardından açıklamalarda bulundu. Kusari-Lila, sosyal medya platformu Facebook üzerinden yaptığı paylaşımda muhalefetin tutumunu eleştirerek, siyasi eylem ile savunulan dava arasında uyum bulunmadığını ifade etti: “Siyasi eylem ile dava arasında mantıklı bir uyum olmalıdır. Ancak biri diğerine karşı çıktığında, ortada bir dava olmadığı ve siyasi eylemin öfke, duygu ve kaba bir dilin yönlendirdiği kaotik bir hale geldiği anlaşılır. Bu da kontrolsüz içgüdüyü ve net bir amacın bulunmadığını gösterir.” Kusari-Lila, bunun kendisine göre son iki gündür muhalefetin tutumunda açıkça görüldüğünü söyledi: “Dün iki muhalefet partisi, Başbakan Kurti’nin görüşme davetini birkaç kez reddetti. Diğer parti ise seçmenlerin kendisine verdiğinden çok daha fazlasını talep ederken, aynı zamanda Meclis’in oluşturulması konusunda ısrar ediyor.” ifadelerini kullandı. Kusari-Lila’ya göre gerilim, bugünkü oturum sırasında İttifak Milletvekili Time Kadrijaj’ın LVV lideri Albin Kurti’ye yumurta atmasıyla daha da tırmandı. “Bugün ise bir milletvekilinin siyasi eylemi üzerinden, duyduğumuz kadarıyla kendi parlamento grubunu dahi bilgilendirmeden, Başbakan’a yumurta atılarak fiziksel saldırı noktasına gelindi. Bu, gerginliğin siyasi eylemin kontrolünü ve mantığını aştığını gösteren gerçeküstü bir andı.” diye yazdı. Kusari-Lila, milletvekilinin eylemi hakkında ekleyecek bir şeyi olmadığını belirterek, sakinlik çağrısında bulundu ve kurumların işler hale getirilmesi için çaba gösterilmesini istedi: “Milletvekilinin eylemi hakkında ekleyecek bir şeyim yok. Sadece o olayın ardından sakinleşmesini ve parlamento grubuyla birlikte, kurumların oluşturulmasına katılarak ve oy kullanarak ülkeye bu tür eylemlerden çok daha faydalı katkı sağlayabileceklerini anlamalarını diliyorum.”  Kusari-Lila, açıklamasının sonunda siyasi liderler arasındaki diyalogun kurumsal krizin aşılması için temel yol olmaya devam ettiğini vurguladı: “Siyasi liderler arasındaki diyalog ve görüşmeler, bu durumun çözülmesi için tek ciddi mekanizma olmaya devam ediyor. Geçmişle yapılan her türlü kıyaslama, durumun gerekçelendirilmesi veya sorumluluğun başkalarına aktarılmaya çalışılması temel gerçeği değiştirmiyor: Ülkenin işleyen kurumlara ihtiyacı var. Bu da görüşmeleri reddederek, tek taraflı şartlar öne sürerek veya siyasi tartışmayı yozlaştıran eylemlerde bulunarak değil; diyalog, uzlaşma ve Meclis'teki oylarla sağlanabilir.” 

İngiltere’nin Kosova Büyükelçiliği, Kosova Meclisi’nde yaşanan son gelişmelerin ardından siyasi partilere çağrıda bulundu. Büyükelçilik, siyasilerin mevcut durumu diyalog ve müzakereler yoluyla çözmek için acilen birlikte çalışması gerektiğini belirtti. Açıklamada, parlamentonun demokrasinin kalbi olduğu vurgulanarak Meclis’in hükümeti denetlediği ve toplum ile ekonominin ilerlemesini sağlayacak yasaların çıkarılmasına imkân tanıdığı ifade edildi: “Parlamento demokrasinin kalbidir. Hükümeti sorumlu tutar ve toplum ile ekonomiyi ileriye taşıyabilecek yasaların kabul edilmesini sağlar. Kosova, son iki yılda uzun süreler boyunca tamamen işlevsel bir parlamentodan yoksun kaldı. Bu, sistemin değil, Kosova’daki siyasilerin sorumluluğudur.” Büyükelçilik, siyasi aktörlere mevcut krizi çözmek için acilen ortak hareket etme çağrısında bulunarak, “Şimdi, Kosova halkının ve uluslararası ortaklıklarının yararı için bu durumu diyalog ve barışçıl müzakereler yoluyla çözmek üzere acilen birlikte çalışmalıdırlar.” ifadelerini kullandı.

Vetëvendosje Hareketi (LVV) milletvekili Arbërie Nagavci, bugün Meclis’te yaşanan ve LVV lideri Albin Kurti’ye yumurta atılmasıyla sonuçlanan olayın ardından açıklama yaptı. Kurti’nin Meclis Başkanlığı için aday göstermemesinin ardından İttifak Milletvekili Time Kadrijaj tarafından yumurtalı saldırıya uğraması sonrası Meclis’in kurucu oturumuna ara verilmişti. Nagavci, Kadrijaj’ın eylemine ilişkin yaptığı açıklamada, yumurta atmanın ülke açısından hayati önem taşıyan davalar için gerçekleştirildiğinde siyasi bir eylem olarak değerlendirilebileceğini söyledi. Nagavci, Vetëvendosje’nin daha önce Özel Mahkeme, Sınır Anlaşması (Demarkasyon) ve Sırp Belediyeler Birliği’ne (Zajednica) karşı düzenlediği protestolarda benzer eylemlerde bulunduğunu belirtti.

İttifak Milletvekili Time Kadrijaj, bugünkü kurucu Meclis oturumunda görevdeki Başbakan Albin Kurti’nin ek süre talep etmesinin ardından Kurti’ye yumurta attı. Olayla ilgili açıklama yapan PDK Milletvekili Mërgim Lushtaku, “İnsan ne ekerse onu biçer” sözünü kullandı. Lushtaku, normal şartlarda bugün Meclis’in oluşturulmuş, Meclis Başkanı ve başkan yardımcılarının seçilmiş, komisyonların kurulmuş ve cumhurbaşkanı seçiminin gündeme alınmış olması gerektiğini söyledi. Ancak ülkede normal bir durum yaşanmadığını belirten Lushtaku, halkın güvenini kazanan çoğunluğun iktidar hesapları nedeniyle Meclis’in oluşturulmasını geciktirdiğini savundu. Yaşananları neden-sonuç ilişkisi içerisinde değerlendiren Lushtaku, benzer olayların ve gerilimlerin tekrarlanmaması temennisinde bulundu. “Bunun yaşanması elbette doğru değildi. Ancak her geçen gün daha fazla olay ve gerilim yaşanmamasını diliyorum. Anayasa ihlalini normalleştiren birinden normal davranmasını beklemek de kolay değil.” dedi. Olay, LVV lideri Albin Kurti’nin Meclis Başkanı adayını önermek için siyasi anlaşma sağlanamadığı gerekçesiyle ek süre talep etmesinin ardından yaşandı. Meclis’teki gerginliğin ardından oturum Başkanı Avni Dehari, kurucu oturumun devamını yarıda kesti.  

Türkiye Kalkınma ve Gençlik Vakfı (TGGV) bünyesinde önemli bir atama gerçekleştirildi. Vakfın Başkanı Dr. Emre Şahin’in onayıyla Kevork Arek Fındıklıyan, TGGV Dış İlişkiler Dairesi Başkan Yardımcılığı görevine atandı. TGGV tarafından yapılan açıklamada, Fındıklıyan’ın yeni görevinde vakfın amaçları doğrultusunda önemli çalışmalara imza atmasının ve dış ilişkiler alanındaki faaliyetlere katkı sağlamasının beklendiği belirtildi. Açıklamada, Fındıklıyan’a yeni görevinde başarılar dilenirken, atamanın hem kendisi hem de Türkiye Kalkınma ve Gençlik Vakfı açısından hayırlı ve faydalı olması temennisinde bulunuldu. Ankara Genel Merkezi tarafından duyurulan atamanın, vakfın dış ilişkiler alanındaki çalışmalarını güçlendirmesi bekleniyor.

Priştine’de bugün öğle saatlerinde meydana gelen ağır trafik kazasında bir kişi hayatını kaybetti, bir kişi yaralandı. Kaza, Priştine’deki “Shkupi” Caddesi’nde meydana geldi. Olayı Priştine Bölgesi Polis Sözcüsü Enis Pllana doğruladı. Pllana, kazanın saat 12.00 sıralarında ihbar edildiğini ve iki aracın karıştığı kazada bir kişinin aldığı yaralar nedeniyle hayatını kaybettiğini, bir kişinin ise yaralandığını ve tedavi altına alındığını belirtti. Priştine Trafik Birimleri’nin devlet savcısıyla koordineli şekilde kazanın koşullarını aydınlatmak amacıyla gerekli soruşturma işlemlerini yürüttüğü bildirildi.

Kosova Demokratik Enstitüsü (KDI), Meclis'in oluşturulması konusunda yaşanan mevcut durumu saçma ve kabul edilemez olarak nitelendirdi. KDI'ye göre Meclis'in oluşturulması için öngörülen zorunlu 30 günlük süre, Meclis oluşturulmadan sona erdi. Enstitü, bu süre içerisinde seçimlerin galibi Vetëvendosje Hareketi'nin (LVV) Meclis Başkanı adayını gösterme yönündeki münhasır hakkını ve sorumluluğunu kullanmadığını belirtti. KDI, sürenin sona ermesinin ardından da LVV'nin aday göstermeyi reddederek ek süre talep ettiğini ve böylece kurumsal tıkanıklığı bilinçli şekilde sürdürdüğünü savundu. Enstitüye göre süre dolduktan sonra yaşananlar artık yalnızca siyasi partiler arasındaki bir anlaşmazlık olmaktan çıktı. Meclis'in anayasal süre içerisinde oluşturulamaması, bundan sonraki sürecin hukuki geçerliliği konusunda doğrudan anayasal bir mesele ortaya çıkardı. KDI, geç sunulacak bir adaylığın, yeni bir 48 saatlik ertelemenin veya olası bir siyasi anlaşmanın, süresi içerisinde adım atılmamasının sonuçlarını kendiliğinden ortadan kaldıramayacağını vurguladı. Açıklamada, bu sonuçların hiçbir siyasi parti tarafından tek taraflı olarak belirlenemeyeceği belirtilerek, anayasanın nihai yorum mercii olan Anayasa Mahkemesi'nin devreye girmesi gerektiği ifade edildi. KDI, en az 10 milletvekilinin, sürenin sona ermesinden sonra alınan karar ve gerçekleştirilen işlemleri derhal Anayasa Mahkemesi'ne taşıması gerektiğini belirtti. Enstitü, mahkemeden özellikle şu konulara açıklık getirilmesini istedi: Süresi içerisinde aday gösterme hakkının kullanılmamasının mevcut Meclis bileşiminin kurucu süreci tamamlama yetkisini sona erdirip erdirmediği, Süre dolduktan sonra gerçekleştirilen işlemlerin hukuki geçerliliğinin ne olduğu, Yeni seçimlerin önünü açmak da dahil olmak üzere, bundan sonraki süreçte hangi anayasal prosedürün izlenmesi gerektiği. KDI, Kosova'nın siyasi olarak doğaçlama çözümler yerine anayasal bir temele dayanan kurumlara ihtiyaç duyduğunu belirterek, bundan sonraki her adımın anayasal dayanağa sahip olması ve devlet kurumlarının işleyişi açısından tehlikeli emsaller oluşturulmaması gerektiğini vurguladı.  

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Ukrayna’nın Kosova’nın bağımsızlığını tanımama konusundaki tutumunun değişmediğini açıkladı. Sırbistan’ın, Ukrayna’nın Kosova’nın ilan ettiği bağımsızlığı tanımama yönündeki tutumuna hâlâ güvenip güvenemeyeceği sorusuna yanıt veren Zelenski, Ukrayna’nın ortaklarının toprak bütünlüğüne ve uluslararası hukuka saygı gösterdiğini belirtti. Zelenski, “Bu nedenle, bahsettiğiniz konuya, yani Kosova’nın tek taraflı bağımsızlık ilanına ilişkin tutumumuz değişmeden kalmıştır.” dedi. Ukrayna’nın toprak bütünlüğüne ve egemenliğine saygı gösteren ortaklarına minnettar olduğunu belirten Zelenski, buna Kırım’ın Ukrayna’ya ait olduğu yönündeki tutumun da dahil olduğunu söyledi. Zelenski ayrıca Sırbistan’ın Ukrayna’nın toprak bütünlüğü konusundaki tutumuna da değinerek, Belgrad’ın bu konudaki yaklaşımının da değişmediğini ifade etti.