Kurti, AB Komisyonunun Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos ile Görüştü

Meclis bugün saat 10:00'da başlayacak genel kurulda toplanacak. Resmi açıklamaya göre, oturum, önceki oturumun tutanaklarının görüşülmesi ve onaylanmasıyla başlayacak, ardından gündem dışı açıklamalar ve parlamento sorularıyla devam edecek. Görüşülecek maddelerden biri, Kosova Radyo Televizyonu (RTK) Yönetim Kurulu'nun dört üyesi için adayların seçimi amacıyla kurulacak Geçici Komisyonun (ad hoc) oluşturulmasıdır. Bu komisyon, Arnavut topluluğundan iki, Sırp topluluğundan bir ve diğer çoğunluk olmayan topluluklardan bir üye için adaylar seçiminden sorumlu olacaktır. Oturum gündeminde ayrıca, Sırp Listesi Parlamento Grubu'nun parlamento komisyonlarına milletvekillerin atanması teklifinin oylaması da yer almaktadır.

Başbakan Albin Kurti, Karadağ'ın Budva şehrine bağlı Miloçer'de düzenlenen Berlin Süreci Liderler Zirvesine bugün katılacak. Zirve, Karadağ'ın bu sürecin başkanlığını sona erdirmesi çerçevesinde, bölgesel işbirliği ve Batı Balkan ülkelerinin Avrupa Birliği'ne doğru ilerlemesi konularına odaklanarak gerçekleştiriliyor. Zirveye, bölge ülkeleri liderlerinin, Avrupa Birliği temsilcilerinin ve uluslararası kuruluşların temsilcilerinin katılması bekleniyor. Katılımcılar arasında Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Kuzey Makedonya Başbakanı Hristijan Mickoski ve Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenkoviç de bulunuyor. Avrupa Birliği Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos da zirveye katılacak ve Karadağ'daki ziyareti sırasında ülkenin kurumlarının temsilcileri ve siyasi liderleriyle görüşmelerde bulunacak. Kurti'nin bu zirveye katılımı, Kosova'nın AB entegrasyon sürecini ilerletmek için Avrupa kurumlarından somut adımlar beklediği bir döneme denk geliyor; bu adımlar arasında aday ülke statüsü elde etme ve katılım müzakerelerinin başlatılması için destek de yer alıyor. Zirveden bir gün önce Kurti, Karadağ'ın Sveti Stefan kentinde Komiser Marta Kos ile bir araya geldi. Bu vesileyle Kurti ve Kos reformları, Kosova'nın Avrupa entegrasyonunu ve ülkemizin demokratik ilerlemesinin Avrupa Birliği tarafından alınacak somut kararlara yansıtılması gerekliliğini görüştüler.

Kosova Demokrasi Enstitüsü (KDI) araştırmacısı Eugen Cakolli, Cumhurbaşkanı Justina Shiroka-Pula’nın Özel Mahkemeler Yasası’nı yeniden değerlendirilmek üzere Meclise geri gönderme ihtimaline ilişkin anayasal ve parlamenter prosedürleri açıkladı. Cakolli, yasanın onaylanması veya yeniden görüşülmek üzere Meclise iade edilmesi için tanınan sürenin 23 Ekim Cuma günü sona ereceğini belirtti. Cakolli’ye göre cumhurbaşkanı, “askıya alıcı veto” olarak bilinen mekanizma aracılığıyla bir yasayı yeniden değerlendirilmek üzere Meclise geri gönderme hakkına sahip. Ancak bu yetkinin, Kosova’nın veya toplulukların meşru çıkarlarının olası ihlaline ilişkin somut itirazlara dayanması gerekiyor. Cakolli, “Cumhurbaşkanı, yasanın yayımlanmasını geçici olarak durduran ve askıya alıcı veto olarak bilinen mekanizma aracılığıyla bir yasayı yeniden değerlendirilmek üzere Meclise geri gönderebilir.” açıklamasında bulundu. Bu hakkın, yasanın cumhurbaşkanına ulaşmasından itibaren sekiz gün içinde kullanılması gerektiğini vurgulayan Cakolli, cumhurbaşkanının bu süre içerisinde karar vermemesi durumunda yasanın cumhurbaşkanlığı kararnamesi olmaksızın da yayımlanmış sayılacağını ve Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından yürürlüğe gireceğini ifade etti. Cumhurbaşkanı Shiroka-Pula’nın Özel Mahkeme Yasası’nı Meclise geri göndermesi halinde, milletvekillerinin yasayı tüm milletvekillerinin çoğunluğuyla yeniden kabul edebileceğini belirten Cakolli, bunun için en az 61 oy gerektiğini kaydetti. Cakolli, “Yasanın geri gönderilmesi durumunda Meclis, bu kez tüm milletvekillerinin çoğunluğunu, yani en az 61 kabul oyunu sağlayarak yasayı yeniden onaylayabilir ve vetoyu aşabilir.” dedi. Cakolli’ye göre bu oylamanın ardından yasa yayımlanmış sayılacak ve cumhurbaşkanının aynı yasayı ikinci kez geri gönderme yetkisi bulunmayacak. Bununla birlikte Cakolli, cumhurbaşkanının itiraz ettiği maddelerin Meclis tarafından değiştirilmek istenmesi halinde ortaya çıkabilecek usul belirsizliklerine de dikkat çekti. Önceki Meclis İçtüzüğü’nün cumhurbaşkanının dile getirdiği itirazların düzeltilmesine açıkça imkân tanıdığını belirten Cakolli, mevcut içtüzüğün ise yalnızca veto kararının aşılmasına ilişkin prosedürü düzenlediğini, maddelerin nasıl değiştirileceğini ayrıntılı biçimde açıklamadığını söyledi. Cakolli’ye göre Meclisin itiraz edilen maddeleri düzeltme imkânına sahip olması gerekiyor. Çünkü yasanın geri gönderilmesinin temel amacı, yeniden değerlendirme yapılması ve cumhurbaşkanının itirazlarının ele alınmasıdır. Cakolli, “Özel Mahkeme Yasası geri gönderilirse Mevzuat Komisyonunun, raporu genel kurul oturumu için hazırlamak üzere yasayı teslim aldığı tarihten itibaren dört haftası bulunuyor. Komisyon, incelemesini daha erken de tamamlayabilir.” ifadelerini kullandı. Cakolli ayrıca Mevzuat Komisyonunun içtüzüğü yorumlamasının, yasanın yeniden genel kurul gündemine alınmasından önce olası değişikliklerin önerilmesi ve oylanmasına ilişkin prosedürün açıklığa kavuşturulmasına yardımcı olabileceğini belirtti. Geçmiş uygulamalara da değinen Cakolli, Kosova cumhurbaşkanlarının bugüne kadar en az sekiz yasayı yeniden değerlendirilmek üzere Meclise geri gönderdiğini hatırlattı. Bu vakaların dördünün eski Cumhurbaşkanı Atifete Jahjaga’nın, ikisinin eski Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi’nin, diğer ikisinin ise eski Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani’nin görev döneminde yaşandığını belirtti. Jahjaga döneminde, Kosova Güvenlik Gücü (KGG) mensuplarının emeklilik haklarıyla ilgili yasanın geri gönderilmesi üzerine yaşanan bir uyuşmazlığın Anayasa Mahkemesi'ne taşındığını hatırlatan Cakolli, mahkemenin cumhurbaşkanının yasaları geri gönderme yetkisinin sınırlarını açıklığa kavuşturduğunu ifade etti. Cakolli’nin değerlendirmesine göre, cumhurbaşkanı Justina Shiroka-Pula’nın Özel Mahkeme Yasası’nı onaylayıp yayımlayacağı mı, yoksa anayasal yetkisini kullanarak yeniden değerlendirilmek üzere Meclise mi göndereceği cuma gününe kadar netlik kazanacak.

Kosova Demokratik Birliği (LDK) Milletvekili Hykmete Bajrami, Kosova Özelleştirme Ajansı’nın (AKP) bazı taşınmazları metrekare başına yalnızca 4 Euro bedelle sattığına ilişkin haberlerin ardından açıklama yaparak Vetëvendosje Hareketi’ni (LVV) eleştirdi. Bajrami, LVV’nin iktidara gelmeden önce Özelleştirme Ajansı’nın işleyişi konusunda verdiği sözleri hatırlatarak iktidar partisini bu vaatleri yerine getirmemekle suçladı. LDK’li milletvekili, ihale uygulamalarını da eleştirerek ihale süreçlerinin devre dışı bırakıldığını ve doğrudan müzakere yönteminin tercih edildiğini öne sürdü. Bajrami, “Değerli vatandaşlar, yaptıklarına bir bakın. İktidara hangi vaatlerle geldiklerini hatırlıyor musunuz? Kosova Özelleştirme Ajansı hakkında neler söylediklerini biliyor musunuz? Bunlar ihaleyi bile kaldırdı, doğrudan müzakereye geçtiler.” ifadelerini kullandı. Bajrami, LVV’nin geçmişte kullandığı “Yoksul değiliz, soyuluyoruz” sloganını da hatırlatarak partinin yönetim anlayışını eleştirdi. “‘Yoksul değiliz, soyuluyoruz’ diyorlardı. LVV’nin altı yıllık iktidarının ardından şimdi hem yoksuluz hem de soyuluyoruz.” dedi. Eleştirilerini ülkeden göç eden vatandaşların sayısına da bağlayan Bajrami, Kosova’daki mevcut koşullar nedeniyle her yıl yaklaşık 45 bin kişinin ülkeyi terk ettiğini öne sürdü. Bajrami, açıklamasını “Vatandaşların her yıl ülkeyi terk etmesinin nedenleri bunlar. Sorumluluk alınmalı” sözleriyle tamamladı.

Skenderaj Belediye Başkanı Sami Lushtaku, Bedri Hamza’nın Kosova Demokratik Partisi (PDK) Genel Başkanlığı görevinden istifa etmesinin ardından, partinin başına geçme gibi bir hedefinin olmadığını açıkladı. Lushtaku, Skenderaj Belediye Başkanlığı görevine odaklandığını ve PDK’nin liderliğini üstlenmek gibi bir iddiasının bulunmadığını söyledi. Lushtaku, böyle bir hedefinin geçmişte de olmadığını, bugün de bulunmadığını vurguladı. “Hayır. Hiçbir zaman böyle bir hedefim olmadı, şimdi de yok.” diyen Lushtaku, kendi adına konuşan ve kendisini PDK Genel Başkanlığı iddialarıyla ilişkilendiren kişilerin yanıldığını ifade etti.

Kosova Polisi, kendisini Kosova İstihbarat Ajansı (AKI) çalışanı olarak tanıtarak bu kurumda işe yerleştirme vaadiyle farklı miktarlarda para talep ettiği şüphesiyle bir kişiyi Priştine’de tutukladı. Polis açıklamasına göre, D.N. baş harfleriyle kimliği belirtilen şüphelinin söz konusu faaliyetleri 2025 yılının başından aynı yılın Ekim ayına kadar sürdürdüğü ve olayın bu dönemde yetkililere bildirildiği belirtildi. Şüpheli, 21 Ekim Çarşamba günü Priştine’deki Genel Soruşturma Birimi ekipleri tarafından, Kosova İstihbarat Ajansı ve Priştine Temel Savcılığı ile koordinasyon içinde düzenlenen operasyonla gözaltına alındı. Polis açıklamasında şu ifadelere yer verildi: “Gerekli soruşturma işlemlerinin yürütülmesi, delil ve ifadelerin toplanmasının ardından bugün, 2025 yılının başından olayın bildirilmesine kadar kendisini Kosova İstihbarat Ajansı çalışanı olarak tanıttığı ve bu kurumda işe yerleştirme karşılığında farklı miktarlarda para talep ettiği şüphesi bulunan D.N. isimli kişi tutuklanmıştır.” Devlet savcısının kararıyla şüpheli hakkında 48 saatlik gözaltı tedbiri uygulanırken, adli sürecin devam etmesi bekleniyor. Kosova Polisi, vatandaşlara kamu kurumlarında işe yerleştirme karşılığında para talep eden kişilere karşı dikkatli olmaları ve bu tür olayları güvenlik birimlerine bildirmeleri çağrısında bulundu.

Kosova Meclisi eski başkanı Jakup Krasniqi, Lahey’deki doktorların muayenesini reddederek bundan böyle oradaki kurumların sunduğu sağlık hizmetlerini kabul etmeyeceğini açıkladı. Krasniqi’nin kızı Gresa Krasniqi, babasıyla yaptığı telefon görüşmesinin ardından sağlık durumuna ilişkin endişelerini dile getirdi. Gresa, babasının bu kararının, Lahey’de kendisine uygulandığını düşündüğü muameleye duyduğu tepkiyle bağlantılı olduğunu belirtti. Kosova Meclisi eski başkanı Jakup Krasniqi’nin kızı Gresa Krasniqi, Kosova Özel Mahkemesi tarafından Lahey’de 25 yıl hapis cezasına çarptırılan babasıyla yaptığı telefon görüşmesinin ardından duyduğu endişeyi kamuoyuyla paylaştı. Sosyal medya hesabından açıklama yapan Gresa Krasniqi, telefon görüşmesi sırasında babasının bazı doktorlar tarafından muayene edilmeyi reddettiğini söylediğini aktardı. Krasniqi’nin, tutulduğu kurumdaki muameleden memnun olmadığı belirtildi. Gresa’nın aktardığına göre Jakup Krasniqi, kendisine haksız davranıldığını ve haklarından mahrum bırakıldığını düşündüğü için ilgili kurumların sunduğu sağlık hizmetlerini bundan böyle kabul etmeyeceğini ifade etti. Gresa Krasniqi, babasının yaşı ve sağlık hizmetlerine duyduğu ihtiyaç nedeniyle bu tutumun kendisini özellikle endişelendirdiğini belirtti. Babasını, güvenini kaybettiği bir sistemden tıbbi yardım almaya nasıl ikna edebileceği konusunda yaşadığı ikilemi de dile getiren Gresa, şu ifadeleri kullandı: “Beni koruması gereken adalet sisteminin kendisi tarafından ihanete uğradığını hisseden birinden, o kurumların bakımını kabul etmesini nasıl isteyebilirim?” Açıklamasında ailesinin içinde bulunduğu durum karşısında hissettiği çaresizliği de dile getiren Gresa Krasniqi, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bu kadar adaletsiz bir uluslararası güç karşısında kendimi son derece çaresiz hissettim. Biz buradayız, babacığım. Seni güçlü ve sağlıklı görmek istiyoruz. Seni seviyoruz.” Gresa Krasniqi, paylaşımının sonunda babasına verilen mahkûmiyet kararına da tepki gösterdi. Kararı düzeltilebilecek bir hata olarak değil, bir adaletsizlik olarak nitelendiren Gresa, şu ifadeleri kullandı: “Babama verilen ceza, düzeltilmeyi bekleyen bir hata değil. Bu bir adaletsizliktir.”

Kosova Üniversite Klinik Merkezi (QKUK) Onkoloji Kliniği Müdürü Dr. Ilir Kurtishi, “Renesansa” Derneğinin, meme kanseri hastasının klinikte ilaç bulunmaması nedeniyle yaklaşık dört ay boyunca Palbociclib tedavisinden mahrum kaldığı yönündeki iddialarını reddetti. Metastatik kanserin düzenli tedavi sırasında da ilerleyebileceğini belirten Kurtishi, hastanın tıbbi geçmişine ilişkin ayrıntıların gizlilik ilkesi gözetilerek açıklanacağını bildirdi. Renesansa Derneği ise tedavide yaşanan ilaç eksikliğine ilişkin endişelerini dile getirerek sağlık kurumlarından hesap verilmesini istedi. “Renesansa” Derneğinin, meme kanseriyle mücadele eden bir hastanın yaklaşık dört ay boyunca Palbociclib tedavisi alamadığını, ardından hastalığının ilerleyerek beyninde yeni metastazlar oluştuğunu ve hastanın hayatını kaybettiğini açıklamasının ardından, QKUK Onkoloji Kliniği Müdürü Dr. Ilir Kurtishi konuya ilişkin değerlendirmede bulundu. Kurtishi, hastaların klinikte ilaç bulunmaması nedeniyle dört ay boyunca söz konusu tedaviden mahrum kaldığı yönündeki iddiaları reddetti. Metastatik kanserin, düzenli tedavi uygulanmasına rağmen ilerleyebileceğini vurguladı. Kurtishi, “Palbociclib de dahil olmak üzere yeni nesil ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatmayı amaçlayan destekleyici tedavilerdir. Ancak tıp bilimi, ne yazık ki her hastada hastalığın tamamen durdurulacağını garanti edememektedir.” dedi. Hastanın tıbbi geçmişine ilişkin ayrıntıların, hasta mahremiyeti ve gizlilik ilkelerine riayet edilerek kamuoyuyla paylaşılacağını da belirten Kurtishi, Renesansa Derneğiyle doğrudan iletişim kurulduğunu ifade etti. Kurtishi açıklamasının devamında, “Renesansa Derneği, açıklamasının ardından QKUK tarafından doğrudan bilgilendirilmiştir. Bu görüşme sırasında dernek temsilcileri, hastanın ileri evredeki hastalıkla ikinci kez mücadele ettiğini ve metastazlar nedeniyle tedavi altında bulunduğunu doğrulamıştır.” ifadelerini kullandı.

Trepça, FIBA Avrupa Kupası’nda (FIBA Europe Cup) üst üste ikinci galibiyetini alarak Çekya temsilcisi Opava’yı Mitroviça’da oynanan karşılaşmada 89-80 mağlup etti. Mitroviça temsilcisi maça iyi başladı ve ilk çeyreği 17-16 önde tamamladı. İkinci çeyrekte toparlanan Opava, bu bölümü 23-21 kazanarak karşılaşmadaki dengeleri korudu. İkinci yarıda daha etkili bir oyun ortaya koyan Trepça, maçın kontrolünü ele geçirdi. Ev sahibi ekip üçüncü çeyreği 27-22, son çeyreği ise 22-19 kazanarak sahadan dokuz sayı farkla galip ayrıldı. Trepça’da Jacori Payne ve Shawn Jones, 19’ar sayıyla galibiyetin mimarları oldu. James Graham da 14 sayıyla takımına önemli katkı sağladı. Graham, üç sayı çizgisinin gerisinden kullandığı beş atışın dördünü isabetli kullandı. Konuk ekip Opava’da ise Jakub Slavik, 15 sayıyla takımının en skorer oyuncusu oldu. Bu sonuçla Trepça, grup aşamasında oynadığı üç maçta iki galibiyet ve bir mağlubiyete ulaştı. Altı takımın yer aldığı grupta Mitrovica temsilcisi şimdilik üçüncü sırada bulunuyor. Trepça, FIBA Avrupa Kupası’ndaki bir sonraki maçında Gürcistan temsilcisi Batumi’ye konuk olacak. “Madenciler”, bu karşılaşmada da galip gelerek çıkışını sürdürmeyi ve gruptaki konumunu yükseltmeyi hedefliyor. Bashkimi, Kalev karşısında istediğini alamadı Prizren temsilcisi Bashkimi ise FIBA Avrupa Kupası kapsamında Estonya ekibi Bigbank Kalev’e 88-84 mağlup oldu. Büyük çekişmeye sahne olan karşılaşma, son dakikalara kadar heyecanını korudu. Ancak Estonya temsilcisi, skor üstünlüğünü daha iyi değerlendirerek galibiyete ulaştı. Kalev ilk çeyreği 20-19 önde tamamlarken Bashkimi ikinci çeyrekte 21-19’luk üstünlük kurdu ve devre arasına bir sayı önde girdi. Üçüncü çeyrekte 28-24’lük skorla üstünlük sağlayan Kalev, maçın kontrolünü yeniden ele aldı. Son çeyrekte geri dönmeye çalışan Bashkimi, bu bölümü de 21-20 kaybedince parkeden dört sayı farkla mağlup ayrıldı. Bashkimi’de Lejson Zeqiri 23 sayıyla takımının en skorer ismi oldu. Divine Myles 20, Shannon Shorter 15 sayı kaydederken Adrio Bailey de 10 sayıyla mücadele etti. Estonya ekibinde Hugo Toom 22 sayıyla maçın en etkili isimlerinden biri olurken Damian Forrest ve Kevaughn Allen 15’er sayı üretti. Bu mağlubiyetin ardından Bashkimi, FIBA Avrupa Kupası’nda bir galibiyet ve bir mağlubiyetle yoluna devam ediyor. Prizren ekibinin ertelenen Manchester Basketball karşılaşmasını da henüz oynaması gerekiyor. Bashkimi, gelecek hafta Fransız ekibi Élan Chalon’u kendi sahasında ağırlayacak. Prizren temsilcisi, taraftarının desteğini arkasına alarak Avrupa arenasında yeniden galibiyetle buluşmayı amaçlıyor.

Kosova ile Macaristan, ortak projeler, sanatsal değişim programları ve Kosova’nın arkeolojik mirasının tanıtılması yoluyla kültür ve kültürel miras alanlarındaki iş birliğini geliştirmeyi hedefliyor. Bu konular, Kosova Kültür ve Turizm Bakanlığı Genel Sekreteri Bislim Bislimi ile Macaristan Dışişleri ve Ticaret Bakanlığı Kültürel Diplomasi Devlet Sekreter Yardımcısı Gábor Csaba arasındaki görüşmede ele alındı. Görüşmeye Kosova’nın Macaristan Büyükelçisi Delfin Pllana ile Kültür ve Turizm Bakanlığı Avrupa Entegrasyonu ve Politika Koordinasyonu Dairesi Direktörü Brikena Mulliqi de katıldı. Bakanlık tarafından yapılan açıklamaya göre taraflar, kültür ve kültürel miras alanlarındaki sektörel anlaşmaların uygulanmasının kolaylaştırılması ve ortak bir kültür takviminin hazırlanması konularını görüştü. Görüşmede ayrıca yayınların, konferansların ve kültürel-sanatsal tanıtım etkinliklerinin desteklenmesi, burs programlarının söz konusu alanlardaki mesleki ihtiyaçlara göre uyarlanması ve Kosova’nın arkeolojik mirasının Macaristan’da tanıtılması konuları üzerinde duruldu. Macaristanlı temsilciler, kültür ve kültürel miras alanlarında Avrupa Birliği’ne entegrasyon süreçleri kapsamında Kosova’ya destek vermeye hazır olduklarını ifade etti. Bakanlığa göre görüşme, iki ülkenin kurumları ve kültür çevreleri arasında yeni iş birliği fırsatları oluşturmayı amaçlıyor.