Her Gün Anlaşma İçin Çalışacağız, Vatandaşlar Seçim Değil Çözüm İstiyor

Vetëvendosje Hareketi (LVV) Milletvekili Ilir Kërçeli, Kosova Meclisi'nin yeni oturumunun çağrılması, anayasal süreler ve siyasi partiler arasında kapsamlı bir anlaşma sağlanması ihtimali hakkında açıklamalarda bulundu. Kërçeli, kurumların tüm pozisyonları konusunda kapsamlı bir anlaşmaya varmak amacıyla siyasi parti ve oluşumlarla yapılacak toplantıyı beklediklerini söyledi. “Yeni oturumun çağrılması konusunda, Başbakan Kurti'nin de belirttiği gibi, Kosova Cumhuriyeti kurumlarındaki tüm pozisyonlar için kapsamlı bir anlaşmaya varmak üzere partiler ve siyasi oluşumlarla yapılacak toplantıyı bekliyoruz.” dedi. Kërçeli, şu ana kadar parti liderleriyle yeni bir toplantı yapılması yönünde herhangi bir girişimden haberdar olmadığını da sözlerine ekledi.

Malişeva’ya bağlı Janiqisht köyünde dün motosiklet ile otomobilin çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında motosiklet sürücüsü hayatını kaybetti. Polis raporuna göre kaza saat 15.50 sıralarında meydana geldi. Kazanın, motosiklet sürücüsünün dikkatsizlik sonucu karşı şeride geçmesi ve otomobilin ön kısmına çarpması nedeniyle meydana geldiği değerlendiriliyor. Kazada motosiklet sürücüsü ile bir kişi daha yaralandı ve tedavi için Üniversite Klinikler Merkezi'ne sevk edildi. Polis, 11 Ağustos saat 01.50 sıralarında nöbetçi doktorun motosiklet sürücüsünün hayatını kaybettiğini doğruladığını açıkladı. Savcının talimatıyla hayatını kaybeden kişinin cenazesi otopsi yapılmak üzere Adli Tıp Enstitüsü'ne gönderildi. Kazayla ilgili soruşturma sürüyor.  

Güvenlik uzmanı Nuredin Ibishi, ülkedeki güvenlik durumunun iyileşmesinin ardından İbre Köprüsü ve Deçan Manastırı’ndaki güvenlik sorumluluklarının KFOR’dan Kosova Polisine kademeli olarak devredilmesini makul bir adım olarak değerlendirdi. Ibishi, Kosova Polisinin güvenlik durumunu kontrol altında tuttuğunu kanıtladığını belirterek, İbre Köprüsü’nün KFOR’un bu ölçekteki varlığı altında tutulması için artık bir neden bulunmadığını söyledi. Ibishi, İbre Köprüsü ve Deçan Manastırı için güvenlik sorumluluklarının devrine yönelik geçiş planının daha önce de gündemde olduğunu belirtti. Kosova Polisinin daha önce de Sırp Ortodoks Kilisesi’nin Kosova’daki dini mirasının korunmasına ilişkin görevleri büyük bir sorumluluk ve yetkiyle yerine getirdiğini ifade eden Ibishi, Deçan Manastırı’nın güvenliğinin de kısa süre içinde kademeli bir geçiş süreciyle Kosova Polisine devredilebileceğini söyledi. İbre Köprüsü’ne ilişkin değerlendirmesinde ise Ibishi, köprünün uzun süre Sırp aşırı grupları ve Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić’in politikaları açısından siyasi baskı unsuru olarak kullanıldığını savundu. Ibishi, “Artık bunun için bir neden yok. Kosova Polisi tüm yetkileriyle kamu düzenini ve güvenliğini, sınırı ve Ujman bölgesini de kontrol altında tutuyor. Yeni köprülerin açılmasıyla birlikte, bir şehrin ikiye bölünmesinin ortasında ‘Truva atı’ gibi duran böyle bir durumun devam etmesi tamamen anlamsız” dedi. Güvenlik durumunun KFOR tarafından değerlendirilmesinin ardından sorumlulukların kademeli olarak devredilmesinin zamanının geldiğini belirten Ibishi, Kosova Polisinin güvenlik kapasitesini geliştirmeye devam ettiğini ifade etti. Deçan Manastırı konusunda da benzer bir geçiş için gerekli koşulların oluştuğunu savunan Ibishi, Kosova Anayasa Mahkemesi’nin manastır çevresindeki araziyle ilgili kararının uygulanmasının ardından güvenlik sorumluluklarının devredilmemesi için bir neden kalmadığını söyledi.

Ticaret ve Sanayi Odası (DHTIK), ülkedeki kurumların oluşturulmasında yaşanan gecikmelerden endişe duyduğunu belirterek siyasi partilere krizi aşmaları ve Meclis ile hükümetin en kısa sürede kurulmasını sağlama çağrısında bulundu. DHTIK, işleyen kurumların bulunmamasının belirsizlik yarattığını ve ülke ekonomisi ile yerel işletmelere daha fazla zarar verdiğini açıkladı. Oda, yeni bir seçim sürecinin iş dünyası ve ekonomi açısından belirsizliği daha da artıracağını vurguladı. Açıklamada, Meclis'in oluşturulması ve hükümetin kurulmasının ekonomik gündem açısından da zorunlu olduğu belirtilerek, İç Ticaret, İflas, Madenler ve Mineraller, Çalışma, Doğum İzni, KDV, Kamu Mülkiyeti, Stratejik Yatırımlar ve Ticaret Şirketleri gibi alanlarda çok sayıda yasal düzenlemenin değişiklik ve güncellemeye ihtiyaç duyduğu kaydedildi. DHTIK, işletmelerin hukuki güvence, öngörülebilir politikalar ve idari ile mali yüklerin azaltılmasına ihtiyaç duyduğunu belirterek, bu konuların kurumsal eksiklik nedeniyle daha fazla ertelenmemesi gerektiğini savundu. Oda ayrıca yerli üretim ve yatırımların daha fazla desteklenmesini ve ekonomik kalkınma için daha elverişli bir ortam oluşturulmasını istedi. DHTIK, siyasi partilere ülkenin ve ekonominin çıkarlarını siyasi farklılıkların üzerinde tutma çağrısında bulunarak, kurumsallaşma sürecinin tamamlanması gereğini ortaya koydu. Oda, “Kosova'nın ihtiyacı işleyen kurumlar ve karar alma mekanizmalarıdır, yeni bir seçim döngüsü değil.” şeklinde mesajı da dile getirdi.  

Kosova Ulusal Halk Sağlığı Enstitüsü (IKShPK), vatandaşlara sıtmaya karşı dikkatli olmaları ve sivrisinek ısırıklarına karşı gerekli önlemleri almaları çağrısında bulundu. Enstitü, vatandaşların seyahat öncesinde gidecekleri bölgelerde sıtma riskini araştırmalarını, riskli bölgelerde bulundukları süre boyunca ise koruyucu önlemler almalarını ve gerektiğinde sağlık uzmanlarından tavsiye istemelerini önerdi. Öneriler arasında sivrisinek kovucu ürünlerin kullanılması, özellikle gece saatlerinde uzun kollu kıyafetler ve uzun pantolon giyilmesi ve cibinlik kullanarak uyunması yer alıyor. IKShPK, sıtma belirtilerinin seyahatten sonra da ortaya çıkabileceğine dikkat çekti. Belirtiler arasında ateş, titreme, baş ağrısı, yorgunluk ve halsizlik bulunuyor. IKShPK, vatandaşlara “Daha güvenli bir sağlık için bilgilenin, önlem alın ve zamanında harekete geçin” çağrısında bulundu.

Arnavutluk Avrupa ve Dışişleri Bakanı Ferit Hoxha, Sırbistan Dışişleri Bakanı Marko Đurić’in açıklamalarına yanıt vererek bölgede diyalog, güven ve pragmatik işbirliğine ihtiyaç olduğunu vurguladı. Hoxha, Đurić’in mesajının son bölümündeki daha sakin tonu olumlu karşıladığını belirterek bölgenin geleceğinin tehdit ve suçlamalar üzerine değil, diyalog, güven ve işbirliği temelinde kurulması gerektiğini söyledi. İbre Nehri ve su kaynaklarıyla ilgili tartışmalara değinen Hoxha, su kaynaklarının siyasi sınırları tanımadığını belirtti. “Su hayattır. Pasaport taşımaz, siyasi haritaları okumaz ve aktığı yerin sınırın hangi tarafında olduğunu sormak için durmaz” dedi. Hoxha, suyun bir cezalandırma aracı olarak kullanılmasının yalnızca başka bir ülkenin sorunu olarak görülemeyeceğini savundu. “Evet, İbre Arnavutluk’tan geçmiyor. Ancak yarın birileri Sırbistan’ı kendi topraklarından akan sudan mahrum bırakmakla tehdit etseydi, Arnavutluk yine aynı şekilde güçlü bir tepki gösterirdi” ifadelerini kullandı. Böyle bir tepkinin suyun Arnavutluk’a ulaşıp ulaşmamasıyla değil, bölgedeki barış içinde bir arada yaşama ilkesiyle ilgili olacağını belirten Hoxha, komşu ülkelerin sorumluluğuna dikkat çekti. Hoxha, “Komşuların rolü bu değil mi? Suyun musluğumuza ulaşıp ulaşmadığını hesaplamadan önce bununla ilgilenmek ve bu tür hesapların yaşadığımız bölgeyi şekillendirmesine izin vermemek” dedi. Arnavutluk Dışişleri Bakanı, tartışmaların milliyetçi söylemlerden uzaklaştırılarak işbirliğine odaklanması çağrısında bulundu. “Nehrin taşıması gereken su olmalı, tehditler değil. Sınırlar ise yetki alanlarını belirlemeli; barış konusundaki ortak sorumluluğumuzu birbirimizden ayırmamalı” ifadelerini kullandı. Hoxha, tartışmalarda yeniden gündeme gelen “Büyük” kavramlarına da değindi. “Bu tartışmada gündeme getirilen tüm ‘Büyük’ meselelerine gelince, Arnavutluk yalnızca bir tanesiyle ilgileniyor: Kosova, Sırbistan, Arnavutluk ve bölgemizin geri kalanını kapsayan daha büyük bir Avrupa Birliği” diye yazdı. Arnavutluk’un Arnavutlar ve Sırplar arasında somut işbirliği örneklerinin geliştirilmesi için çalışmaya hazır olduğunu belirten Hoxha, bölge ülkelerinin geçmiş yerine geleceğe odaklanması gerektiğini vurguladı. Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, 9 Ağustos’ta birkaç yıl önce de gündeme getirdiği İbre Nehri’nin akış yönünün değiştirilmesi ihtimaline ilişkin açıklamasını yinelemiş ve bu konuda alanında uzman kişilerle istişarelerin başladığını söylemişti.

Güney Mitroviça Belediye Başkanı Faton Peci, şehirde yeni bir köprünün inşa edilmesinin yerel seçim kampanyası sırasında verilen vaatlerden biri olduğunu söyledi. Peci, köprünün Kosova Hükümeti’nin desteğiyle hayata geçirildiğini belirterek, yakınında Mitroviça Bölge Hastanesi’nin inşa edilmesinin planlanması nedeniyle köprünün diğer köprülerden farklı bir işlev üstleneceğini ifade etti. Peci, “Yerel seçimlerde bu köprü verdiğimiz vaatlerden biriydi. Hükümetin desteğiyle bu vaat gerçeğe dönüşüyor. Bu köprünün, Mitroviça’daki diğer köprülerin ötesinde ek bir işlevi olacak. Çünkü köprünün yakınında Mitroviça Bölge Hastanesi’ni inşa edeceğiz” dedi. Belediye kurumlarının halka verilen sözleri yerine getirmeye devam edeceğini belirten Peci, “Verdiğimiz tüm sözleri birer birer hayata geçireceğiz” ifadelerini kullandı. Peci’ye göre şehirde yeni köprülerin inşa edilmesi, Mitroviça’nın merkezindeki köprünün önemini de azaltacak. Mitroviça’nın önemli bir gelişim sürecinden geçtiğini savunan Peci, seçim döneminde vatandaşlara verilen vaatlerin birer birer hayata geçirildiğini belirtti.

Kosova Meclisi’nin son oluşum oturumunun üzerinden iki gün geçmesine rağmen oturumun devamı için henüz yeni bir tarih belirlenmedi. Vetëvendosje Hareketi lideri ve görevdeki Başbakan Albin Kurti, muhalefet partileriyle siyasi bir anlaşmaya varabilmek için ek süre talep etmişti. Ancak aradan 48 saat geçmesine rağmen siyasi partiler arasında ortak bir görüşme gerçekleşmedi ve oturumun devamı için de tarih açıklanmadı. Kurti, milletvekillerinin ne zaman yeniden toplanacağına ilişkin net bir tarih vermeyerek siyasi anlaşma çağrısını yineledi. Görevdeki Başbakan Albin Kurti, “İletişim halindeyiz ve gereksiz, anlamsız seçimlere gitmemek için siyasi bir anlaşmaya varmaya çalışacağız. Çünkü bu seçimler yalnızca kendilerini tekrarlayacaktır. Bir kez daha diğer partilerin liderlerine çağrıda bulunuyorum: Oturalım, konuşalım ve anlaşalım. Çünkü Kosova Cumhuriyeti vatandaşları seçim değil, çözüm istiyor. Çözüm ise siyasi anlaşmadır” dedi. Bu arada Vetëvendosje, kurucu oturumun devamını çağırma sorumluluğunun oturum başkanı Avni Dehari’ye ait olduğunu belirtiyor. Cumhurbaşkanı vekili Albulena Haxhiu da siyasi partiler arasında diyalogun sürdürülmesi ve mevcut siyasi çıkmazın aşılması çağrısında bulundu. Haxhiu, “Görüşmeleri reddetmeyelim, halkın iradesiyle bağdaşmayan taleplerde bulunmayalım ve siyasi partilerin sahip olduğu güçle örtüşmeyen beklentilerden kaçınalım. Oturup, yeni bir tıkanmaya yol açmayacak bir anlaşma için konuşalım” ifadelerini kullandı. Meclisin oluşturulma süreci Anayasa ve Meclis İçtüzüğü tarafından düzenlenirken, süreç Anayasa Mahkemesi’nin kararlarıyla da açıklığa kavuşturulmuş durumda. Buna rağmen görevdeki Dışişleri Bakanı Glauk Konjufca, yaşanan gecikmelerin Anayasa ihlali anlamına gelmediğini savundu. Konjufca, “Anayasa’nın ihlal edildiğini düşünmüyoruz. Şubat 2025’ten bu yana yaşanan süreçler nedeniyle Anayasa yorumlanmaya ve yerleşik hale getirilmeye devam etti” dedi. Muhalefet milletvekilleri ise mevcut durumu farklı değerlendiriyor. Muhalefetten bir milletvekili, “İktidarın veya çoğunluğun bu tutumu gerçekten üzücü. Yaşananların iyi olmadığı açık. Anayasa’nın ihlali adeta bir norm, bir normal haline getirildi” ifadelerini kullandı. Vetëvendosje saflarından gelen kurucu oturum başkanı Avni Dehari ise gün içinde yaptığı paylaşımda oturumun devamını ne zaman çağıracağını açıklamadı. Dehari, siyasi bir anlaşmaya varılamaması halinde ülkenin yeniden seçime gidebileceğini belirterek diğer partilerin milletvekillerini uzlaşma istememekle suçladı. “Başta muhalefet olmak üzere, kurumların oluşturulması konusunda hiçbir siyasi anlaşma istemeyen ve oluşum oturumda fiziksel olayların yaşanmasını isteyen azımsanmayacak sayıda milletvekili var” diye yazdı. Cumartesi günü yapılan oturum, Kurti’nin siyasi bir anlaşmaya varmak için ek süre talep etmesinin ardından erken sona erdi. Bu karar diğer partilerin milletvekillerinin tepkisine yol açmış ve oturum sırasında AAK Milletvekili Time Kadrijaj’ın Kurti’ye yumurta atmasıyla gerilim tırmanmıştı.

Klina belediyesine bağlı Gllarevë’de şüpheli bir patlamamış mühimmat bulundu. Edinilen bilgilere göre, bir erkek işçi ekskavatörle çalışma yaptığı sırada patlamamış bir mühimmata rastladı. İhbar üzerine olay yerine KFOR ve Kosova Güvenlik Gücü-KGG’ye bağlı bomba imha ekipleri sevk edildi. Mühimmat, ekipler tarafından güvenli bir şekilde bulunduğu yerden kaldırıldı. Olayda herhangi bir yaralanma veya başka bir güvenlik vakası bildirilmedi.

Malişeva'da bir aile eğlencesi sırasında silahla ateş açtıkları şüphesiyle dört kişi gözaltına alındı. Kosova Polisi tarafından yapılan açıklamaya göre olay 9 Ağustos’ta meydana geldi. Olayla bağlantılı olduğu değerlendirilen dört Kosova vatandaşı erkek, 10 Ağustos’ta gözaltına alındı. Polisin müdahalesi sırasında AK-47 tipi bir tüfek, bir yarı otomatik tüfek, bir gaz tabancası, dört mermi ve dört boş kovan ele geçirildi. Gözaltına alınan şüphelilerin polis tarafından ifadeleri alındı. Savcının kararı doğrultusunda olayla ilgili işlemler olağan yasal prosedür kapsamında yürütülüyor. Olayla ilgili soruşturma, “silahların izinsiz olarak mülkiyetinde bulundurulması, kontrol edilmesi veya taşınması” ile “silah veya tehlikeli araç kullanılması” suçları kapsamında sürdürülüyor.