Kurti, Paris Barış Forumu Öncesinde Kosova Dostlarıyla Bir Araya Geldi

Kosova Güvenlik Çalışmaları Merkezi (QKSS), Kosova vatandaşlarının Lahey’deki Kosova Özel Daireleri’ne (Özel Mahkemeler) ve Kosova Kurtuluş Ordusu’nun (UÇK) eski liderleri hakkında verilen mahkûmiyet kararına ilişkin tutumlarını ölçmek amacıyla gerçekleştirdiği ülke çapındaki anketin sonuçlarını yayımladı. Anket sonuçlarına göre, katılımcıların yüzde 72,1’i Özel Daireler hakkında olumsuz görüşe sahip. Katılımcıların yüzde 83,5’i ise Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi ve Rexhep Selimi hakkında verilen mahkûmiyet kararını adaletsiz buluyor. Kosova’nın 38 belediyesinin tamamında 1.139 katılımcıyla gerçekleştirilen araştırma, katılımcıların yüzde 81,7’sinin mahkemenin Kosova halkı adına konuşma iddiasına karşı çıktığını da ortaya koyuyor. Öte yandan, katılımcıların yüzde 74’ü Özel Daireler’in kaldırılmasını desteklerken, yüzde 78’i mahkûmiyet kararının açıklanmasının ardından düzenlenen protestolara destek verdiğini belirtiyor. QKSS, bu mahkemeye yönelik karşıtlığın Kosova Arnavutları arasında çok daha belirgin olduğunu değerlendiriyor. Verilere göre, Arnavut katılımcıların yüzde 87,7’si mahkûmiyet kararını adaletsiz buluyor, yüzde 88,7’si mahkemenin halk adına konuşma iddiasına karşı çıkıyor, yüzde 80,2’si ise mahkemenin kaldırılmasını destekliyor. Araştırmanın bir diğer bulgusu, Arnavut katılımcıların yüzde 67’sinin incelenen dört konunun tamamında aynı anda eleştirel bir tutum sergilediğini gösteriyor. QKSS’ye göre bu durum, karşıtlığın zayıf ya da kararsız olmadığını ortaya koyuyor. QKSS, sonuçlara ilişkin analizinde memnuniyetsizliğin genel olarak adalet sistemine değil, özellikle Özel Daireler’e yönelik olduğunu vurguluyor. Kuruluşa göre, Kosova mahkemelerine güvenen Arnavut katılımcılar da yerel adalet kurumlarına güvenmeyenler kadar Özel Mahkeme’ye eleştirel yaklaşıyor. Araştırmada, UÇK savaşına ilişkin algı ile mahkeme kararı hakkındaki tutumlar arasında da bir bağlantı olduğu belirtiliyor. UÇK’nin dört eski liderinin haklı bir savaş yürüttüğüne inanan Kosova Arnavutları arasında, katılımcıların yüzde 94,7’si mahkûmiyet kararını adaletsiz buluyor. Bununla birlikte, aynı görüşü paylaşmayanlar arasında bile yüzde 59,4’ü mahkemenin halk adına konuşma iddiasına karşı çıkarken, yüzde 53,1’i mahkemenin kaldırılmasını destekliyor. Sırp katılımcılara gelince, QKSS Kosova’nın güneyinde ve kuzeyinde yaşayanlar arasında önemli farklılıklar bulunduğuna dikkat çekiyor. İbar Nehri’nin güneyindeki belediyelerde katılımcıların yüzde 83’ü mahkeme kararını adil buluyor. Buna karşılık, kuzeydeki dört belediyede yaşayanların yüzde 72,5’i kararı adaletsiz olarak değerlendiriyor. Bununla birlikte, kuzeydeki katılımcıların neredeyse tamamı, Özel Daireler kurumunun kendisine ilişkin sorularda “bilmiyorum/görüşüm yok” yanıtını tercih etmiş. QKSS, bu sonuçların Kosova Sırplarının mahkemeyi destekleyen homojen bir grup olarak gösterilemeyeceğini ortaya koyduğunu vurguluyor. QKSS, Arnavutların olumsuz tutumlarını etkileyen faktörleri açıklarken, mahkemenin Kosova’daki kamuoyunun çoğunluğunun iradesine aykırı biçimde ve büyük uluslararası baskı altında kurulmasına dikkat çekiyor. Ayrıca mahkemenin kurulmasıyla bağlantılı olarak beklenen faydaların gerçekleşmemesini de bu faktörler arasında sayıyor. Kuruluş, Özel Daireler’in Kosova kurumlarına karşı hesap verebilirlik mekanizmasının bulunmamasına ve daha önce Kosova Ombudsmanlığı ile İngiltere ve Galler Barolar Birliği İnsan Hakları Komitesi tarafından dile getirilen adil yargılanma hakkına ilişkin kaygılara da dikkat çekiyor. QKSS’ye göre bir diğer etken, UÇK’nin dört eski liderine yönelik yargı sürecinin Kosova Arnavutlarının çoğunluğu tarafından nasıl algılandığı. Hukuken bireysel cezai sorumluluk söz konusu olmasına rağmen, Kosova Arnavutlarının çoğunluğu bu süreci bizzat kurtuluş savaşının yargılanması olarak değerlendirmiş durumda. Sonuç olarak QKSS, Özel Daireler’e yönelik karşıtlığın savaş mağdurlarının yaşadığı acıların inkâr edilmesiyle karıştırılmaması gerektiğini vurguluyor. Araştırmanın özetinde şu ifadelere yer veriliyor: “Bu, kurumsal yanıt gerektiren bir meşruiyet sorunudur ve hiçbir koşulda herhangi bir savaş mağdurunun görmezden gelinmesine gerekçe oluşturacak bir duruma dönüştürülmemelidir.” QKSS, anket bulgularının hiçbirinin Arnavut, Sırp ve Roman savaş mağdurlarının yaşadığı acıları sorgulamadığının altını çiziyor. Kuruluş ayrıca, mahkeme kararında adı geçen mağdurların önemli bir bölümünün bizzat Kosova Arnavutları olduğunu hatırlatıyor.

Sırbistan’daki Öğrenci Listesi’nin (Studentska lista) adayı Fedja Dimoviç, Kosova’nın bu listenin siyasi programında önemli bir yere sahip olduğunu söyledi. Liste, Kosova’yı “Sırbistan’ın ayrılmaz bir parçası” ve “manevi ve kültürel kimliğimizin temel direği” olarak görüyor. Dimoviç, diğer beş aday ve öğrenci hareketinin temsilcileriyle birlikte hafta sonu Kosova’yı ziyaret etti. Bu, Sırbistan’daki seçim zaferlerinin ardından gerçekleştirdikleri ilk ziyaret oldu. Dimoviç, Facebook hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı: “Bu ziyaretten, ülkemizi organize suçun pençesinden kurtarmak için ihtiyaç duyacağımız güçle dönüyoruz. Kosova’daki soydaşlarımıza sevgi ve dayanışma mesajı iletiyoruz. Onları asla unutmayacağımıza dair açık bir söz veriyoruz.” Öğrenci Listesi, Kosova konusunda, Kosova’yı kendi topraklarının bir parçası olarak kabul eden Sırbistan Anayasası doğrultusunda hareket edeceğini açıkladı. Oysa Kosova 2008 yılında bağımsızlığını ilan etmiş ve çok sayıda devlet tarafından tanınmıştır. Fotoğraflardan görüldüğü üzere Dimoviç’in yanı sıra Öğrenci Listesi heyetinde, merkezi Kuzey Mitroviça’da bulunan Priştine Üniversitesi’nden Millena Petroviç, Emillija Markoviç, Jugosllav Gashiç ve Nemanja Karoviç de yer aldı. Raşka ve Prizren Piskoposluğu tarafından Pazar akşamı yapılan açıklamaya göre heyet, Kosova ziyareti sırasında yalnızca Sırp Ortodoks Kilisesi temsilcileriyle görüştü. Açıklamaya göre Öğrenci Listesi adayları, Graçanica Manastırı’nda Raşka ve Prizren Metropoliti Teodosije ile bir araya gelerek Sırp toplumunun yaşamını ve Sırp Ortodoks Kilisesi'nin Kosova'da karşı karşıya olduğu zorlukları yakından tanıdı. Açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Öğrenci Listesi temsilcileri, gelecekte kurumlarda üstlenecekleri görevler ve çalışmaları aracılığıyla Sırp toplumunun, haklarının ve kutsal Ortodoks mekânlarının korunmasına önem vermeye; Kosova’daki Sırp sakinlerle sürekli iletişim hâlinde olmaya hazır olduklarını ifade ettiler.” 7 Kasım’da Öğrenci Listesi’nin Kosovalı adayı Jugoslav Gaşiç, Sırp Listesi ile herhangi bir iş birliğinin olmayacağını yineledi. Gaşiç, Kosova’daki Sırpların konumunun kötüleşmesinden Sırp Listesi’ni sorumlu tuttu. Sırp Listesi, Kosova Sırplarının başlıca siyasi partisi konumunda. Parti, bugüne kadar Sırp İlerleme Partisi’nin ve Sırbistan’ın eski Cumhurbaşkanı Aleksandar Vuçiç’in desteğiyle faaliyet gösterdi. Sırp Listesi, Kosova Meclisi’nde Sırp toplumuna ayrılmış on sandalyeden dokuzunu elinde bulunduruyor ve ülkedeki Sırp çoğunluklu belediyelerin tamamını yönetiyor. Öğrenci Listesi’nin 25 Ekim’deki Sırbistan parlamento seçimlerini kazanmasının ardından Sırp Listesi, seçim sonuçlarını “dikkate aldığını” açıklamış ve kurumsal iş birliğinin devam etmesini umduğunu belirtmişti. Öğrenci hareketinin zaferi, Vuçiç’in 14 yıllık iktidarına son verdi. Vuçiç, sandıkların kapanmasının hemen ardından yenilgiyi kabul etmişti. Öğrenci Listesi’nin Sırbistan’ın yeni hükümetini tek başına kurması bekleniyor. Ancak henüz başbakanlık için kimi aday göstereceği bilinmiyor. Ayrıca şimdiye kadar net bir siyasi program da ortaya koymuş değil.

Kosova Kurtuluş Ordusu Savaş Gazileri Örgütü (OVL-UÇK), Kosova Özel Mahkemesi’nin 240 basın toplantısı düzenlediğine ilişkin açıklamasına tepki gösterdi. Örgüt, Facebook üzerinden yaptığı açıklamada, Kosova halkının adaleti anlamak için çok sayıda basın toplantısına değil, tarafsız yargı süreçlerine, şeffaflığa ve temel insan haklarına saygı gösterilmesine ihtiyaç duyduğunu belirtti. OVL-UÇK, Özel Mahkeme Başkanı Ekaterina Trendafilova’ya yönelik açıklamasında, “Siz ve yönettiğiniz Özel Mahkeme, uluslararası adaletin yüz karasısınız!” ifadelerini kullandı. Örgüt ayrıca mahkemenin, savunmanın iddiaları, tutukluluk koşullarına ilişkin şikâyetler ve sanıkların haklarının ihlal edildiğine yönelik itirazlar konusunda da aynı ölçüde şeffaf davranıp davranmadığını sorguladı. OVL-UÇK, şeffaf iletişimin yargı süreçlerinde yaşanabilecek olası ihlalleri örtbas etmek için kullanılamayacağını savundu.  

Kosova Ulusal Halk Sağlığı Enstitüsü (IKShPK), ülkede kızamık vakalarının artmaya devam ettiğini belirterek çocukların MMR aşısıyla aşılanması çağrısında bulundu. Enstitünün verilerine göre, 16 Nisan-8 Kasım 2026 tarihleri arasında toplam 299 kızamık vakası doğrulandı. Vakaların 30’u yalnızca son bir haftada kaydedildi. Kızamık vakaları Kosova’nın 23 belediyesinde görülürken, hastaların büyük bölümünü çocuklar oluşturuyor. Enstitüye göre, enfekte olanların yüzde 95’inden fazlası kızamık, kabakulak ve kızamığa karşı koruma sağlayan MMR aşısını yaptırmamış kişilerden oluşuyor. Bu yıl yürütülen ek aşılama çalışmaları kapsamında, eksik dozları bulunan 2-5 yaş arasındaki 4 bin 69’dan fazla çocuğa aşı yapıldı. IKShPK, ebeveynlere çocuklarının aşı durumunu kontrol etmeleri ve eksik dozlar için sağlık ekiplerine başvurmaları çağrısında bulundu. Enstitü, zamanında aşılamanın kızamığın önlenmesinde ve yayılmasının engellenmesinde en önemli yöntem olduğunu vurguladı.

Arnavutluk’un Durrës Limanı’nın yönetiminde değişikliğe gidildi. Liman Müdürü Liburn Aliu görevinden ayrılırken, yerine Andrea Shllaku atandı. Bugüne kadar liman müdür yardımcılığı görevini yürüten Shllaku’nun, kurumun yeni yöneticisi olarak görevlendirildiği bildirildi. Arnavutluk basınında yer alan haberlere göre, Kosova’nın eski Altyapı Bakanı Liburn Aliu’nun görevinden ayrılmasına yol açan nedenler ise henüz açıklanmadı.

Kosova Cumhurbaşkanı’nın ofisinden, ülkenin tarihi eski Cumhurbaşkanı Dr. İbrahim Rugova’nın fotografının kaldırıldığı yönünde bugün çeşitli haberler yayımlandı. Ancak RTKlive’ın edindiği bilgilere göre, söz konusu fotograf kaldırılmadı. Fotografın yalnızca bulunduğu yerin değiştirildiği, daha önce odanın arka kısmında bulunan fotografın Cumhurbaşkanlığı makamının merkezine taşındığı öğrenildi.

ABD’nin Priştine Büyükelçiliği, Maslahatgüzar Anu Prattipati ile Kosova Savunma Bakanı Ejup Maqedonci arasında bir görüşme gerçekleştirildiğini duyurdu. Büyükelçilik tarafından yapılan açıklamada, görüşmenin ana gündemini iki ülke arasındaki güçlü savunma ortaklığının oluşturduğu belirtildi. Açıklamada, savunma alanındaki iş birliğinin sürdürülmesinin yanı sıra Kosova Güvenlik Gücü-KGG’nin kapasitesinin geliştirilmesine destek verilmesinin hedeflendiği ifade edildi. Büyükelçilik, görüşmeye ilişkin paylaşımında, “Maslahatgüzar Anu Prattipati ile Savunma Bakanı Ejup Maqedonci arasındaki bugünkü görüşmenin merkezinde güçlü savunma ortaklığımız yer aldı” ifadelerine yer verdi. ABD Büyükelçiliği, Kosova Güvenlik Gücü’nün kapasitesinin daha da geliştirilmesi için iş birliğini sürdürmeye hazır olduklarını yineledi.

Kosova Meclisi eski milletvekili Donika Kadaj Bujupi’nin oğlu, Ekonomi Bakanlığı’ndaki görevi sırasında silahla tehdit edildi. Basının kaynaklarına dayandırdığı habere göre olay bugün meydana geldi. Bujupi’nin, bakanlık görevlisi Sami Shaqiri tarafından silahla tehdit edildiği öne sürüldü. İddiaya göre tartışma, Shaqiri’nin de yer aldığı disiplin komisyonuyla ilgili bir anlaşmazlık nedeniyle başladı. Bujupi, Shaqiri’nin amiri olduğu gerekçesiyle komisyonda yer almayı reddetti. Olay öncesinde Shaqiri’nin e-posta yoluyla Bujupi’den bir formu doldurmasını istediği, Bujupi’nin ise formu kendisinin doldurup imzaya getirmesini söylediği belirtildi. İddialara göre Shaqiri daha sonra Bujupi’yi bakanlığın tuvaletine kadar takip ederek silahla tehdit etti. Olayın ardından Sami Shaqiri’nin gözaltına alındığı bildirildi.

Fotograf sanatçısı Arben Llapashtica, Kosova Cumhurbaşkanı Justina Shiroka Pula’nın resmi fotoğrafını çektiğini duyurdu. Llapashtica, Facebook hesabından yaptığı paylaşımda, “Kosova Cumhurbaşkanı Justina Shiroka Pula’nın resmi fotoğrafını çekmek benim için bir onurdu” ifadelerini kullandı. Fotoğrafçı, resmi fotoğraf çekimi için kendisine duyduğu güvenden dolayı Cumhurbaşkanı Pula’ya teşekkür etti. Llapashtica ayrıca çekim sürecindeki iş birliği dolayısıyla Cumhurbaşkanlığı ekibine, kurulum ve ışıklandırma desteği için ise Enes Sahiti’ye teşekkürlerini iletti.    

2025 yılında toplam 171 Arnavut sağlık çalışanı, Kosova’da görev yapmak üzere lisans aldı. Geri dönen sağlık çalışanlarının büyük bölümünün Kosova’dan, diğerlerinin ise Arnavut nüfusun yaşadığı farklı bölgelerden olduğu belirtildi. Kosova Sağlık Bakanı Arben Vitia’nın medya danışmanı Durim Elshani, Yabancı Sağlık Profesyonellerini Lisanslama Kurulu verilerine dayanarak konuya ilişkin açıklama yaptı. Elshani, lisans alan 171 sağlık çalışanından 12’sinin Kosova vatandaşlığına sahip olduğunu ve Avrupa ülkelerinde uzmanlık eğitimlerini tamamladıktan sonra ülkelerine dönerek burada çalışmaya başladıklarını bildirdi. Diğer 159 sağlık çalışanının ise yabancı ülke vatandaşı veya çifte vatandaşlığa sahip Arnavut sağlık profesyonellerinden oluştuğunu ve Kosova’da mesleklerini icra edebilmek için gerekli lisansları aldıklarını belirtti. Elshani ayrıca, Kosova Tabipler Odası verilerine göre 2025 yılında toplam 95 sağlık çalışanının Avrupa ülkelerinde iş başvurusu yapabilmek için gerekli belgeleri talep ettiğini açıkladı. Bu sayının son yılların en düşük seviyesi olduğu kaydedildi. Karşılaştırma yapmak gerekirse, 2022 yılında aynı belgeleri talep eden sağlık çalışanlarının sayısı 211 olarak kayıtlara geçmişti. Elshani, yurt dışında iş başvurusu yapmak amacıyla gerekli belgelerin alınmasının, sağlık çalışanlarının mutlaka Avrupa ülkelerinde çalışma lisansı aldığı veya Kosova’dan ayrıldığı anlamına gelmediğinin altını çizdi. Bazı sağlık çalışanlarının ücretsiz izin alarak Avrupa ülkelerinde kısa süreli çalıştığını, ardından Kosova’ya dönerek görevlerine devam ettiğini de sözlerine ekledi.