Sonuçlar Onaylandıktan Sonra Cumhurbaşkanlığı İçin Partilerle Görüşmeler Başlayacak

Cumhurbaşkanlığı görevini vekâleten yürüten Albulena Haxhiu, Amerikan doğal gazının Kosova tarafından kabul edilip edilmemesi konusunun basit bir “evet” veya “hayır” yanıtıyla değerlendirilemeyeceğini belirterek, konunun ilgili kurumlar ve uzmanlar tarafından kapsamlı şekilde ele alınması gerektiğini söyledi. Haxhiu, bu tür stratejik konularda karar alınmadan önce ekonomik faydaların, maliyetlerin ve vatandaşlara olası etkilerin detaylı biçimde değerlendirilmesinin önem taşıdığını vurguladı. “Kosova'nın gazı kabul edip etmeyeceği meselesi sadece ‘evet’ ya da ‘hayır’ cevabıyla açıklanabilecek bir konu değildir. İlgili kurumlar ve uzmanlar düzeyinde görüşmeler yapılmalı, vatandaşlar açısından sağlayacağı faydalar ve maliyetler değerlendirilmelidir. Kosova hiçbir zaman kamu yararına ve ülkenin çıkarına olan projelere karşı çıkmamıştır. Ancak bu tür konuların ciddi şekilde tartışılması gerekir.” dedi Haxhiu. Kosova'nın doğal gaz konusundaki görüşmelere kapıyı kapatmadığını ifade eden Haxhiu, Enerji Bakanı Artane Rizvanolli'nin de konu üzerinde çalıştığını ve ilgili kurumların nihai değerlendirmelerini yapmalarına fırsat verilmesi gerektiğini söyledi. Haxhiu, Kosova'nın enerji alanında farklı bir çözümün ülke için daha uygun olduğuna karar vermesi halinde bunun “Amerikan karşıtlığı” olarak yorumlanmaması gerektiğini belirtti. “Kosova'nın daha iyi bir çözüm gördüğü durumlarda bunun tercih edilmesi nedeniyle hükümetin ya da devlet kurumlarının anti-Amerikancı olarak nitelendirilmesi doğru değildir. Kosova kurumları vatandaşların çıkarları doğrultusunda hareket eder ve ülkenin yararına olan projeleri destekler. Ancak bu konuların anti-Amerikan bir yaklaşım olarak değerlendirilmesi ne Kosova'ya ne de ortaklık ilişkilerine katkı sağlar” ifadelerini kullandı Albulena Haxhiu.

Uluslararası piyasalarda petrol fiyatları, İran ile yaşanan gerilim öncesindeki seviyelere gerilerken, Kosova'da akaryakıt fiyatlarındaki düşüşün daha yavaş gerçekleştiği görülüyor. Küresel ölçekte petrol taşımacılığı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'ndaki trafiğin yeniden normale dönmeye başlaması ve piyasalardaki gerginliğin azalmasıyla birlikte ham petrol fiyatları son haftalarda önemli ölçüde geriledi. Buna rağmen Kosova'da akaryakıt fiyatları, savaş öncesi seviyelerin hâlâ üzerinde seyrediyor. Ticaret Bakanlığı'nın belirlediği azami satış fiyatlarına göre Kosova'da bir litre dizel yakıtın fiyatı şu anda en fazla 1,36 Euro seviyesinde bulunuyor. Oysa savaşın ilk günlerinde, 2 Mart'ta, litre fiyatı yaklaşık 1,27 Euro olarak kaydedilmişti. Bu da mevcut fiyatların hâlâ yaklaşık 9 ila 15 sent daha yüksek olduğu anlamına geliyor. Uluslararası piyasalarda ise küresel referans olarak kabul edilen Brent petrolün varil fiyatı 72,48 Dolar'ın altına gerileyerek, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarından önceki seviyelere döndü. Enerji piyasalarında yaşanan sert dalgalanmalar, İran'ın saldırılara karşılık olarak Hürmüz Boğazı'ndaki geçişleri fiilen kısıtlamasıyla başlamıştı. Dünya petrol ve doğal gaz ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği boğazdaki belirsizlik, fiyatların hızla yükselmesine neden olmuştu. Ancak 17 Haziran'da ABD ile İran arasında imzalanan ve nükleer program ile bölgesel gerilimin azaltılmasına yönelik müzakereleri öngören mutabakatın ardından petrol fiyatlarında belirgin bir düşüş yaşandı. Denizcilik istihbarat şirketi Kpler'in verilerine göre, Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemi sayısı da anlaşmanın ardından önemli ölçüde arttı. Kosova'da ise fiyat artışlarının başlamasının ardından Sanayi Girişimcilik Ticaret ve İnovasyon Bakanlığı, akaryakıt satıcılarının kâr marjlarına sınırlama getirmişti. Hatırlanacağı üzere ülkede akaryakıt fiyatları Nisan ayında litre başına 1,91 Euro'ya kadar yükselmiş, son haftalarda ise uluslararası piyasalardaki düşüşe paralel olarak gerilemeye başlamıştı. Ancak mevcut fiyatlar hâlen kriz öncesindeki seviyelere ulaşmış değil.

Cumhurbaşkanlığı görevini vekâleten yürüten Albulena Haxhiu, Bilgi ve Mahremiyet Ajansı'nın (AIP) kuruluşunun beşinci yılı dolayısıyla düzenlenen etkinlikte, kurumsal şeffaflığın ve kişisel verilerin korunmasının demokratik devletin temel unsurları olduğunu vurguladı. Etkinlikte konuşan Haxhiu, Bilgi ve Mahremiyet Ajansı'nın nispeten yeni bir kurum olmasına rağmen vatandaşların bilgi edinme hakkı ile özel hayatın korunması gibi demokrasinin temel değerlerini güvence altına alan önemli bir görev üstlendiğini söyledi. “Bilgi edinme hakkı kurumları vatandaşlara açarken, mahremiyet hakkı ise vatandaşları kişisel verilerinin dikkatsiz veya gereksiz kullanımına karşı korur.” diyen Haxhiu, şeffaflık ve mahremiyetin demokratik bir devlette birbirini tamamlayan iki temel güvence olduğunu belirtti. Ajansın son beş yıldaki çalışmalarını değerlendiren Haxhiu, yalnızca 2025 yılı içerisinde binin üzerinde şikâyetin değerlendirildiğini, yüzlerce denetimin gerçekleştirildiğini ve çeşitli sektörlerden yüzlerce kişinin eğitim programlarına katıldığını ifade etti. Bu verilerin, vatandaşların haklarını daha fazla kullandığını ve kamu kurumlarının giderek artan şeffaflık ve hesap verebilirlik talepleriyle karşı karşıya olduğunu gösterdiğini söyleyen Haxhiu, dijitalleşmenin hız kazandığı günümüzde kişisel verilerin korunmasının daha da önem kazandığını vurguladı. Haxhiu, kişisel veri toplayan her kurumun açık bir yasal dayanağa sahip olması ve bu verilerin korunmasından sorumlu tutulması gerektiğini belirterek, yeni teknolojiler ve yapay zekâ uygulamalarının Bilgi ve Mahremiyet Ajansı'nın rolünü daha da önemli hale getirdiğini kaydetti. Kosova'nın bu alanda Avrupa standartlarıyla uyum çalışmalarını sürdürmesi gerektiğini ifade eden Haxhiu, konuşmasının sonunda kurumun kuruluş yıl dönümünü kutlayarak kamu kurumlarına daha fazla şeffaflık, kişisel verilerin korunmasına yönelik daha yüksek hassasiyet ve dijitalleşme süreçlerinde daha güçlü sorumluluk çağrısında bulundu. “Bilgi sahibi olan ve hakları korunan vatandaş, demokratik bir cumhuriyetin temelidir” ifadelerini kullandı Haxhiu.

Vetëvendosje Başkanlık Kurulu Üyesi Arbëria Nagavci, cumhurbaşkanlığı makamı için siyasi partilere mensup olmayan ve toplumun farklı kesimlerini birleştirebilecek uzlaşı adaylarını tercih ettiklerini söyledi. Rexhep Qosja'nın doğumunun 90. yılı dolayısıyla düzenlenen etkinlikte konuşan Nagavci, Kosova'nın yeni bir siyasi krizden kaçınması ve kurumların bir an önce işlevsel hale getirilmesi gerektiğini belirtti. Nagavci, cumhurbaşkanlığı için belirli isimler hakkında konuşmak istemediğini ifade ederek, "Partili olmayan, görevini yetkinlik ve sorumlulukla yerine getirebilecek, aynı zamanda birleştirici rol üstlenecek bir adayın ortaya çıkmasını bekliyoruz." dedi. Muhalefet partilerinin daha önce kendi adaylarını önermeleri yönünde çağrıda bulunduklarını hatırlatan Nagavci, Vetëvendosje'nin bu adayların resmen aday gösterilebilmesi için gerekli imzaları vermeye hazır olduğunu söyledi. Kurumların oluşturulmasının ve siyasi tıkanıklığın aşılmasının öncelikleri olduğunu vurguladı. Nagavci, son seçimlerin ardından Vetëvendosje'nin ülkenin en büyük siyasi gücü olma konumunu koruduğunu belirterek, milletvekillerinin seçmen iradesine saygı göstereceğine inandığını dile getirdi. Ülkenin kaybedecek zamanı olmadığını ifade eden Nagavci, bekleyen uluslararası anlaşmalar ve projeler bulunduğunu hatırlattı. Gazetecilerin, Ramush Haradinaj'ın cumhurbaşkanlığı adaylığına Vetëvendosje'nin destek verip vermeyeceği yönündeki sorusuna ise Nagavci doğrudan yanıt vermedi. Ancak, geçmişte "ölçüsüz açıklamalar yapan" kişilerin bugün destek talep etmelerinin kendisine göre "biraz absürt" olduğunu söyledi. İsimler üzerinden tartışmak istemediğini yineleyen Nagavci, Kosova'nın kişisel ve siyasi hesaplardan ziyade kurumların işleyişine odaklanması gerektiğini belirterek, "Kosova'da cumhurbaşkanlığı görevini başarıyla yerine getirebilecek, toplumda saygınlığı olan çok sayıda isim bulunuyor. Önemli olan siyasi krizin aşılması ve kurumların oluşturulmasıdır." ifadelerini kullandı.

Kosova Piyasa Gözetimi Merkez Müfettişliği (IQMT), Kosova Polisi ve Merkezi Çalışma Müfettişliği ile iş birliği içinde son günlerde ülke genelindeki masaj salonları ve müzikli eğlence mekanlarında kapsamlı denetimler gerçekleştirdi. Sanayi Girişimcilik Ticaret ve İnovasyon Bakanlığı'nın açıklamasına göre, yapılan ortak denetimlerde toplam 98 işletme kontrol edildi. Denetimler sonucunda, gerekli belgelerin bulunmaması ve çalışma saatlerine ilişkin kurallara uyulmaması nedeniyle üç masaj salonunun faaliyetleri durduruldu. Kapatılan işletmelerden ikisinin Yakova'da, birinin ise Rahovça'da bulunduğu belirtildi. Ayrıca denetim sürecinde talep edilen belgeleri ibraz etmeyen işletmelere yönelik beş idari para cezası uygulandı. Yetkililer, gerçekleştirilen denetimlerin ekonomik faaliyetlerin yasal çerçevede yürütülmesini sağlamak ve yürürlükteki mevzuatın uygulanmasını denetlemek amacı taşıdığını ifade etti. Piyasa Gözetimi Merkez Müfettişliği, ilgili kurumlarla koordinasyon içinde ülke genelinde benzer ortak denetimlerin devam edeceğini ve kamu yararının korunması ile yasal düzenlemelerin uygulanmasına yönelik çalışmaların sürdürüleceğini bildirdi.

Kosova’daki savaş sırasında zorla kaybedilen yaklaşık 1.560 kişinin akıbetinin aydınlatılabilmesi için Sırbistan’a ait devlet, askeri ve polis arşivlerinin açılmasının hayati önem taşıdığı ifade edildi. Bu değerlendirme, “Gerçeğin Ortaya Çıkarılması: Mono-etnik Gazetecilikle Mücadele ve Kosova’daki Kayıp Kişiler İçin Savunuculuk” projesinin kapanış etkinliğinde yapıldı. Etkinlikte konuşan Avrupa Birliği Kosova Ofisi Başbakan Yardımcısı Vekili Eva Palatova, geçiş dönemi adaleti ve uzlaşının desteklenmesinin Avrupa Birliği’nin Kosova ve bölgedeki uzun vadeli taahhüdünün bir parçası olduğunu söyledi. Palatova, “Avrupa Birliği, Batı Balkanlar genelinde, Kosova dahil olmak üzere, geçiş dönemi adaleti ve uzlaşmayı uzun süredir desteklemektedir. Yaklaşımımız, bu süreçlerin yerel sahiplenmeye dayanması, kapsayıcı olması ve uluslararası hukuka uygun yürütülmesi gerektiği ilkesine dayanmaktadır… Sivil toplum bu yükü tek başına taşıyamaz. Sürdürülebilir ilerleme için daha güçlü kurumsal bağlılık ve daha yakın iş birliği gereklidir. Geçmişle yüzleşmek sadece geriye bakmak değildir; daha barışçıl, kapsayıcı ve demokratik bir gelecek inşa etmektir. Mağdurlar için adalet, faillerin hesap vermesi ve kayıp kişilerin ailelerine yanıt verilmesi opsiyonel değil, kalıcı uzlaşının temelidir. Bu nedenle geçiş dönemi adaleti, Kosova’nın Avrupa yolculuğunun ve tüm Batı Balkanlar’ın Avrupa geleceğinin önemli bir unsurudur” ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanlığı görevini vekâleten yürüten Albulena Haxhiu, devlet kurumlarının oluşturulma sürecine ilişkin açıklamalarda bulundu. Haxhiu, öncelikle Meclis’in oluşturulması ve hükümetin kurulması gerektiğini, ardından Cumhurbaşkanı seçimine geçilmesi gerektiğini söyledi. Haxhiu, “Önce Meclis’i oluşturalım, hükümeti seçelim ve hemen ardından, Meclis’in kurulmasından sonra yeni Meclis Başkanı ya da kim olursa olsun anayasal olarak başbakan adayını görevlendirme yetkisine sahip olacak” ifadelerini kullandı. Medya mensuplarına konuşan Haxhiu, siyasi partiler arasında bir “uzlaşma” sağlanması temennisinde bulundu. “Önce seçim sonuçlarının sertifikasyonunu bekleyelim. Ardından siyasi partilerle görüşmeler yapılacak. Umuyorum ki beş yıllık görev süresi için Kosova Cumhuriyeti Meclisi’nde hükümetin seçilmesini sağlayacak bir uzlaşma bulunur ve vatandaşlara karşı olan görev ve sorumluluklarımız devam eder” dedi. Haxhiu ayrıca Cumhurbaşkanlığı adaylığı iddialarını da net bir şekilde reddetti. “Hayır, Cumhurbaşkanı adayı olmayacağım” ifadelerini kullandı.

Kosova Başbakanı Albin Kurti, seçim sonuçlarının sertifikasyonunun ardından herhangi bir adım atıp atmayacağına ilişkin soruları yanıtsız bıraktı. Basının aktardığına göre, gazetecilerin konuya ilişkin sorularını yanıtlayan Kurti, yoğun programını gerekçe göstererek açıklama yapmaktan kaçındı. Kurti, “Diğer toplantılarıma geç kaldığım için acelem var” ifadelerini kullanarak soruyu yanıtsız bıraktı.

2026 Dünya Kupası'nda grup aşamasının son maçları henüz tamamlanmamış olmasına rağmen, yedi milli takımın turnuvaya devam etme şansı matematiksel olarak sona erdi. 48 takımın mücadele ettiği turnuvada, grup aşamasının ardından 16 ekip elenecek. Şu ana kadar ilk iki maçını kaybeden beş takım turnuvaya veda ederken, gruplarında aldıkları sonuçların ardından Katar ve Çekya da elenen takımlar arasına katıldı. 2026 Dünya Kupası'nın yeni formatına göre, gruplarını son sırada tamamlayan tüm takımlar doğrudan elenirken, üçüncü sırada yer alan ekipler arasından en kötü performansa sahip dört takım da turnuvadan ayrılıyor. Turnuvada elenmesi kesinleşen takımlar şunlar: Haiti Türkiye Tunus Ürdün Panama Katar Çekya Böylece söz konusu yedi takım, grup aşamasının tamamlanmasını beklemeden 2026 Dünya Kupası'na veda eden ilk ekipler oldu.

Görev süresini tamamlayan EULEX Misyon Şefi Giovanni Pietro Barbano, Çarşamba günü bir veda resepsiyonu düzenledi. Etkinliğe Cumhurbaşkanlığı görevini vekâleten yürüten Albulena Haxhiu, eski Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani-Sadriu, eski Cumhurbaşkanı Fatmir Sejdiu, görevdeki bakanlar, uluslararası kuruluşların temsilcileri, büyükelçiler, siyasi parti temsilcileri, sivil toplum kuruluşları ve çok sayıda davetli katıldı. EULEX tarafından yapılan açıklamaya göre, resepsiyon sırasında Haxhiu, Barbano'ya görev süresi boyunca yürüttüğü hizmetler ve iş birliği için teşekkür etti. Haxhiu, Kosova'nın Barbano'nun profesyonelliğini, kurumsal ciddiyetini ve saygılı yaklaşımını takdir ettiğini belirterek, ülkedeki kurumların kapasite, profesyonellik ve hesap verebilirlik açısından güçlendiğini, anayasal ve demokratik görevlerini yerine getirmeyi sürdürdüğünü ifade etti. Açıklamada ayrıca Barbano'nun, “EULEX'in çalışmalarının merkezinde her zaman Kosova vatandaşları yer aldı” sözlerine yer verildi. Barbano, misyonun Kosova'nın istikrarına ve hukukun üstünlüğünün güçlendirilmesine yönelik güvenilir ve yapıcı çalışmalarını vurgulayarak, hesap verebilirlik, şeffaflık ve insan haklarına saygının desteklenmesi yönündeki katkıların önemine dikkat çekti.