Kurti, Sırp Vatandaşlara Kolaylıklar Sağladı; AB’den Övgü, Muhalefetten Suçlamalar

Kosova Demokratik Türk Partisi (KDTP) Prizren Şubesi’nin Ramazan etkinlikleri kapsamında dün akşam (14 Mart 2026) Prizren merkezinde Karagöz ve Hacivat gösterisi düzenlendi. Ünlü hayalî sanatçısı İlhan İnan tarafından sahnelenen Karagöz ve Hacivat oyunu, Şadırvan Meydanı’nda Akderdere kıyısında açık havada gerçekleştirildi. Gösteriyi, yüzlerce çocuk ve velileri yanı sıra akşam gezintisine çıkan çok sayıda vatandaş da izleme fırsatı buldu. İlhan İnan, çocuklarla kurduğu güçlü iletişim sayesinde onları oyuna dâhil etmeyi ve dikkatlerini canlı tutmayı başardı. Gösteri boyunca sık sık kahkahalar yükselirken, çocuklar eğlenceli ve keyifli anlar yaşadı.. Karagöz ve Hacivat sösterisinin tekrarı bu akşam saat 20.30’da yine Şadırvan Meydanı’nda Sinan Paşa Camii önünde düzenlenecektir.

Kosova Geleceği İçin İttifak (AAK) Milletvekili Besnik Tahiri, Başbakan Albin Kurti’nin Yabancılar Yasası ve  Avrupa Birliği arabuluculuğunda yürütülen  Sırbistan ile diyalog konusundaki kararını eleştirdi. Tahiri, bu kararın nedenlerini sorgulayarak bunun ani bir adım mı yoksa hükümetin daha önce verdiği bir sözün parçası mı olduğunu sordu. Ona göre bu tavizle başbakan bir kez daha geri adım atarken, asıl kazanan taraf Sırbistan oldu. Tahiri’ye göre aynı model tekrar ediyor: önce diyaloga karşı sert bir söylem, ardından uluslararası ortaklardan gelen eleştiriler ve sonunda Kosova için giderek artan tavizler. Eleştirisini şu sözlerle özetledi:“Kurti memnun, AB memnun, Sırbistan kazanıyor; Kosova ise hiçbir şey elde etmiyor!”   

Kosova Demokratik Birliği (LDK) Milletvekili Avdullah Hoti, Başbakan Albin Kurti’nin Yabancılar Yasası için bir çözüm bulunması konusunda Avrupa Birliği ile uzlaşmaya varmasına ilişkin son gelişmelere tepki gösterdi. Hoti, hükümeti eleştirerek Kurti’nin birkaç yıl boyunca Avrupa Birliği ve uluslararası müttefiklerden gelen yaptırım ve eleştirilerin ardından şimdi paralel yapıların işleyişini normalleştirmekle uğraşmak zorunda kaldığını söyledi. Ona göre Kurti, 2021 yılında görevinin başında karşılıklı tanıma ve Sırbistan ile hukuken bağlayıcı kapsamlı bir nihai anlaşma için yürütülen diyalogu terk etmişti. Bu dönemde uluslararası müttefiklerle diyalogun yalnızca böyle bir nihai anlaşmaya odaklanması konusunda geniş bir mutabakat olduğunu belirtti. Hoti, söz konusu nihai anlaşmada teknik diyalogda kalan tüm meselelerin, devletler arası ilişkilerin normalleşmesine yönelik uluslararası norm ve standartlar temel alınarak ele alınmasının öngörüldüğünü ifade etti. “Kosova elbette kuzey komşusu Sırbistan ile diyaloga hazır olmalıdır ve bu her zaman müttefiklerin arabuluculuğuyla yapılmalıdır. Ancak teknik gibi görünse bile paralel yapıların işleyişini normalleştiren çözümleri kabul etmeye kimsenin hakkı yoktur. Bir ‘statüko’nun yerleşmesine izin verilmemelidir.” dedi Hoti.

Sırp vatandaşlarının yaklaşık iki saat süren protestosu sona erdi. Protestocular sakin bir şekilde dağıldı ve herhangi bir olay bildirilmedi. Ablukanın ardından bu geçiş noktasında araç trafiği yeniden normal şekilde işlemeye başladı. Jarinje sınır noktasında trafik akışının normale döndüğü, protestonun Sırbistan tarafında sona ermesinin ardından Ulusal Sınır Yönetimi Merkezi tarafından duyuruldu. Ulusal Sınır Yönetimi Merkezi’nin açıklamasına göre protestonun bitmesinden sonra Kosova ile Sırbistan arasındaki bu sınır kapısında araç ve yolcu geçişleri normal şekilde devam ediyor.

Kosova Demokratik Partisi (PDK), Başbakan Albin Kurti’nin Avrupa Birliği’nin diyalog temsilcisi Peter Sorensen ile yaptığı görüşme ve Yabancılar Yasası’nın uygulanması ile ek tedbirler hakkındaki açıklamalarının ardından bugün tepki gösterdi. PDK, basına yaptığı açıklamada, Başbakan Kurti’nin son tavizleri konusunda derin endişe duyduğunu belirterek, bu tavizlerin Kosova Cumhuriyeti’nin egemenliğini doğrudan zedelediğini söyledi. Parti ayrıca, ironik bir şekilde Kurti’nin sadece birkaç hafta önce Davos’ta dünyaya Kosova’da artık paralel yapıların bulunmadığını söylediğini hatırlattı: “Şimdi ise yaptığı siyasi uzlaşmayla onlara yeni bir meşruiyet kazandırıyor. Bu tavizler, Kurti tarafından şeffaflık ve kurumsal tartışma olmadan kabul edilen Brüksel Anlaşması ve Ohri ekinin tehlikeli mantığının devamıdır. Bu anlaşmalar artık sahada, Kosova’nın devlet çıkarlarına zarar veren somut sonuçlar üretmektedir. Kosova Cumhuriyeti’nin yasaları herkes için tam ve eşit şekilde uygulanmalıdır. Devlet sistemi dışında faaliyet gösteren her yasa dışı yapı kapatılmalıdır.”  Kosova Demokratik Partisi, Kurti hükümetine “kurumsal karmaşa yaratan ve Sırbistan’ın Kosova’ya yönelik söylemini güçlendiren zararlı politikaları derhal durdurma” çağrısında bulundu. “Son kararlarıyla Kurti iki ciddi taviz vermiştir: Kosova toprakları içinde Sırbistan’ın yasa dışı kurumlarının faaliyet göstermesine izin vermiş ve Sırbistan’ın Kosova vatandaşları için yasa dışı biçimde verdiği belgeleri meşrulaştırmıştır. Bunları kabul ederek Sırbistan’ın yasa dışı yapılarını Kosova devletinin yasalarının uygulanmasında ortak haline getirmiştir. Bu kararlar, Başbakan Kurti’nin kamuoyunun dikkatinden uzakta, tamamen şeffaflıktan yoksun bir şekilde müzakereler yürüttüğünü ve bunun, kendisi ile iktidardaki partisinin Kosova Cumhuriyeti’nin işleyişine zarar verdiği yeni bir kurumsal kriz ortamında gerçekleştiğini göstermektedir. Kurti yıllarca Kosova’da Sırbistan’ın paralel yapılarının artık bulunmadığını söylüyordu. Ancak şimdi aldığı kararlarla onların varlığını kamuoyu önünde kabul ediyor ve faaliyetlerini sürdürmeleri için koşullar yaratıyor,” ifadeleri PDK’nın açıklamasında yer aldı. 

KFOR Komutanı Tümgeneral Özkan Ulutaş, NATO üyesi devletlerin 2023 yılında Banjska ve Zveçan’da yaşanan şiddet olayları nedeniyle hâlâ endişeli olduğunu söyledi ve NATO Genel Sekreteri’nin çağrısını yineleyerek Sırp yetkililerden bu meselede “kendi rollerini oynamalarını” beklediklerini ifade etti. Sırp medyasına konuşan Ulutaş, Kosova’daki güvenlik durumunun sakin ve istikrarlı olduğunu belirtti ve 2023 yılından, yani Banjska’daki olay ile kuzeydeki Sırpların şiddetli protestolarından bu yana önemli bir değişiklik olmadığını vurguladı. “Belirgin bir değişiklik fark etmedim, ancak durum hâlâ hassas; bu da çözülmemiş sorunların sonucudur.” dedi Ulutaş. Ona göre durumun hassas olduğunun söylenmesi, ortamın güvenli olduğu anlamına gelir; ancak siyasi gerilimlerin tamamen ortadan kalkmadığını gösterir. Kosova, Hırvatistan ve Arnavutluk arasındaki askeri iş birliğine ilişkin olarak Ulutaş, Kosova Güvenlik Gücü’nün dönüşüm sürecinin 2014 yılında başladığını ve bunun birçok ülke tarafından desteklendiğini söyledi. “NATO üyeliği, ittifak üyelerinin iş birliği kapsamında ek anlaşmalar uygulamasını engellemez; buna askeri tatbikatlar da dahildir.” diye vurguladı KFOR Komutanı Tümgeneral Özkan Ulutaş.

Sırbistan Hükümeti’ndeki "Kosova Ofisi"nin Direktörü Petar Petković, Avrupa Birliği ile Kosova Hükümeti arasında Yabancılar Yasası konusunda varılan anlaşmanın, Kosova’daki Sırp sağlık ve eğitim kurumlarının normal ve kesintisiz şekilde faaliyet göstermesini sağlayacağını söyledi. “Bu olağanüstü basın toplantısını, Kosova’daki Sırp sağlık ve eğitim kurumlarının normal ve sorunsuz şekilde çalışmasını sağlayacak bir çözüme ulaştığımızı duyurmak için çağırdım. Bu çözüm üzerinde günler ve haftalar boyunca Avrupa Birliği ile çalıştık.” diyen Petković, AB’nin diyalogdan sorumlu Özel Temsilcisi Peter Sorensen’in çabalarını da övdü. Ayrıca sahadaki Sırplarla ve Sırp kurumlarında çalışanlarla, rektörler, dekanlar, hastane müdürleri ve Sırp Ortodoks Kilisesi temsilcileriyle sürekli temas halinde olduğunu belirtti: “Çünkü bu mesele yalnızca idari veya teknik bir konu değil, her şeyden önce Kosova’daki Sırpların hayatta kalma meselesidir.” “En kötü senaryo olan Kosova’daki Sırp kurumlarının kapatılmasını önledik. Çünkü Albin Kurti’nin 13 yıl sonra uygulamaya karar verdiği Yabancılar Yasası’nın uygulanmasının temel amacı buydu. Kurumlarımızın kapatılmasını engelledik ki halkımız okumaya, eğitim almaya, sağlık hizmeti almaya ve işe gitmeye devam edebilsin. Mitrovica’daki Klinik Merkezi, Graçanica ve Pasjan’daki sağlık merkezleri, tüm sağlık merkezleri, eğitim kurumları, on fakülteli bir üniversite ve bir akademiyi kurtardık.” dedi Petković. Bunun Kosova’daki Sırplar için çok iyi ve önemli bir haber olduğunu vurguladı. “Sırplar artık rahat nefes alabilir. Pazartesi günü normal bir iş günü olacak.” diye ekledi. Petković ayrıca çözüm kapsamında 10 Sırp belediye başkanının, üniversite ve öğrenciler dahil tüm eğitim ve sağlık kurumlarında çalışanların bir listesini hazırlayacağını açıkladı. Bu listelere dayanarak söz konusu kurumlarda çalışan Sırplara çalışma ve oturma izinleri verilecek. Kosova Başbakanı Albin Kurti’nin açıkladığı üzere, bu kategoriler için geçici izinler ilk etapta 12 aylık bir süre için verilecek. Petković, bu listelerde yalnızca kişisel bilgilerin yer alacağını ve Kosova Polisi’nin zaten bu bilgilere sahip olması nedeniyle Sırpların güvenliği açısından hiçbir risk bulunmadığını da sözlerine ekledi.

Ekonomi profesörü Shkumbin Misini, Kosova İstatistik Ajansı’nın (ASK) Şubat ayı enflasyonunu geçen yıla göre %6 olarak açıklamasının, ülkedeki gerçek fiyat artışlarını yansıtmadığını söyledi. ASK verilerine göre fiyat artışını özellikle gıda ürünleri, hizmetler ve bazı ulaşım kategorilerindeki zamlar etkiledi. Ancak Misini’ye göre, ASK’nın kullandığı metodoloji Kosova’nın ekonomik durumuna uygun değil. “Enflasyon daha yüksek çünkü ASK’nın yöntemi, çoğunlukla uçak biletleri gibi değişkenleri de kapsayan, dünya genelinde daha gelişmiş ülkelerde kullanılan metodolojiye dayanıyor. Biz Avrupa’nın en yoksul ülkesiyiz ve enerji eksikliğimiz var. Gelişmiş ülkelerle aynı metodolojiyi kullanmak gerçek duruma uymuyor.” dedi Misini. Misini, enflasyon hesaplamalarının ülkenin sosyoekonomik özelliklerine göre yapılması gerektiğini vurguladı. Kosova için temel ürünler baz alınmalı. Örneğin 2020-2026 döneminde şeker, yağ ve un gibi üç temel ürünün fiyatları %65’ten fazla arttı. Profesöre göre Kosova, gelişmiş ülkelerle kıyaslanamaz; onlar için seyahat ve tatil normal iken, Kosova’da bu bir lüks. 2026’nın ekonomik açıdan zorlu bir yıl olmasını beklediğini belirten Misini, son yıllardaki fiyat artışlarının sebeplerini Ukrayna savaşı, Batı’nın Rusya’ya uyguladığı yaptırımlar, enerji maliyetlerindeki artış ve asgari ücret zammı olarak sıraladı. Misini, özellikle asgari ücret artışlarının üretkenlikle orantılı olması gerektiğini vurgulayarak, aksi takdirde enflasyonu artıracağını belirtti. Profesör Misini ayrıca enerji fiyatlarındaki artışın diğer ürünleri de zincirleme şekilde etkilediğine dikkat çekti.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Kosova’da sivil kayıt ve Yabancılar Yasası konusunda varılan anlaşmaları memnuniyetle karşıladı. Kallas, bu anlaşmaları “Kosova’daki tüm vatandaşların yararı için ileriye doğru atılmış önemli bir adım” olarak nitelendirdi. AB Diplomasi Şefi ayrıca kamu hizmetlerinin kesintisiz şekilde sunulmasının sağlanmasının büyük önem taşıdığını vurguladı. Kallas, söz konusu anlaşmaların Belgrad–Priştine Diyalogu için yeni bir momentum oluşturduğunu belirterek, yakında üst düzey bir toplantı düzenlemeye hazır olduklarını ifade etti. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kallas, anlaşmaların sağlanmasına yapıcı şekilde katkı sunan herkese teşekkür ederken, diyalog çerçevesinde daha önce varılan anlaşmaların uygulanmasının da hayati önem taşıdığını söyledi.

1 Mart'ta başlayan ve bir ay sürecek olan bu süreçte, yaklaşık 10.000 kamu görevlisinin mal varlığını Yolsuzlukla Mücadele Ajansı'na (APK) bildirmesi gerekiyor. APK Müdürü Yll Buleshkaj, şu ana kadar bu yükümlülüğü yerine getiren yaklaşık 780 görevli olduğunu söyledi. Bu yıl beyanlar yeni bir elektronik sistem üzerinden yapılacak. Süreye uymayan yetkililere ise Nisan ayının ilk 15 gününde maaşlarının %30’u oranında para cezası uygulanacak. Geçen yıl geç bildirim yapan yetkililere 135’ten fazla ceza kesilmişti.