UÇK'nin Eski Yöneticileri Hakkındaki Kararın Düzeltilmesi İçin Çalışacağız

Çevre Alan Planlama ve Altyapı Bakanı Fitore Pacolli, Avrupa Komisyonu Çevre Genel Müdürlüğü'nde Yeşil Diplomasi ve Çok Taraflılık Direktörü Monika Hencsey ile bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşme, Batı Balkanlar Yeşil Gündemi Bakanlar Konferansı kapsamında gerçekleştirildi. Görüşmede Kosova'nın çevre ve iklim mevzuatını Avrupa Birliği standartlarıyla uyumlu hâle getirme sürecindeki ilerlemesi ele alındı. Görüşmelerde özellikle 27. Fasıl üzerinde duruldu. Pacolli, toplantıda kurumların ve Çevre Müfettişliği'nin güçlendirilmesi, çevresel izleme ve verilerin geliştirilmesi ile MRVA sisteminin uygulanmasına yönelik çalışmaları sunduğunu belirtti. Pacolli ayrıca Avrupa Komisyonu'ndan; çevre, iklim, su kaynakları, atık yönetimi ve doğanın korunması alanlarında kapasitenin güçlendirilmesi ve projelerin finanse edilmesi için destek talep ettiğini söyledi. “AB ile iş birliği, çevre alanındaki reformların vatandaşlar için somut sonuçlara ve daha temiz, daha yeşil bir Kosova'ya dönüşmesi açısından büyük önem taşıyor.” diye yazdı Pacolli Facebook'ta.

Priştine’deki “İskender Bey” Meydanı’nda, eski UÇK yöneticilerine Özel Mahkeme tarafından verilen mahkûmiyet kararını protesto etmek amacıyla üst üste dördüncü gece de çok sayıda vatandaş bir araya geldi. Protestocuların ellerinde UÇK bayraklarının yanı sıra savaş döneminin önde gelen isimlerinin fotoğraflarını taşıdıkları görüldü. Eski UÇK yöneticileri hakkında Özel Mahkeme tarafından verilen mahkûmiyet kararına karşı düzenlenen protestonun yeni ayağı da başladı. Protestoya katılanlar, gösteri sırasında UÇK askerinin yeminini okudu.

PDK milletvekili Vlora Çitaku, UÇK'nin eski yöneticileri hakkında Özel Mahkeme tarafından verilen kararın tamamının, herhangi bir sansür veya redaksiyon yapılmadan yayımlanmasını talep etti. Çitaku, yaptığı paylaşımda Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi ve Jakup Krasniqi'nin mahkûm edildiği kararın eksiksiz şekilde kamuoyuna açıklanması gerektiğini söyledi. “İnsanları halk adına özgürlük savaşçısı oldukları için mahkûm edemezsin, sonra da onları hangi karara dayanarak mahkûm ettiğini tam ve hiçbir redaksiyon yapmadan yayımlamaktan kaçınamazsın. Tamamını. Noktasına, virgülüne kadar.” diye yazdı Çitaku. Çitaku, kamuoyunun Özel Mahkeme kararının hangi tüm gerçeklere ve delillere dayandığını görme hakkına sahip olduğunu belirtti: “Halk, böyle bir kararın, tesadüfen hâlâ hayatta olan dört adam hakkında hangi ‘gerçekler’ ve ‘deliller’ üzerine kurulduğunu görsün. Çünkü altın harflerden oluşan üç harfli üniformayı giydiklerinde, ölüm onlara bedenlerindeki gömlekten bile daha yakındı.”  Çitaku sözlerini, “Tamamını yayımlayın. Redaksiyon yapmadan.” ifadeleriyle sürdürdü.

İçişleri Bakanı Xhelal Sveçla, insan kalıntıları Kosova'nın kuzeyindeki farklı bölgelerde bulunan toplu mezarlarda tespit edilen üç kurbanın kimliklerinin doğrulanmasının ardından açıklama yaptı. Sveçla, yaptığı paylaşımda zorla kaybedilen kişilerin akıbetinin ortaya çıkarılmasının Kosova devletinin temel önceliklerinden biri olmaya devam ettiğini belirtti: “Zorla kaybedilen her kişinin akıbetinin ortaya çıkarılması, Kosova Cumhuriyeti'nin devlet önceliği ve insani bir yükümlülüğüdür. Bu yükümlülük, tek bir aile dahi cevap beklediği sürece devam edecektir.” Cumartesi günü daha önce Başbakan Albin Kurti, ülkenin kuzeyindeki toplu mezarlarda bulunan insan kalıntılarının çıkarılmasının ardından DNA raporlarının üç kurbanın kimliğini doğruladığını açıklamıştı. Kurti'ye göre kurbanlar, çoğunlukla Mitroviça ve Skenderay'dan olan ve 19 Nisan 1999'da Sırp güçleri tarafından kaçırılarak zorla kaybedilen kişilerden oluşan “Entelektüeller Grubu”na mensuptu. Mitroviça bölgesinden 23 Arnavuttan —aktivist, meslek sahibi ve kamuya mal olmuş kişilerden— oluşan “Entelektüeller Grubu”, 1999 savaşı sırasında Zubin Potok bölgesinde kaybolmuştu. Kosova kurumları, kayıp kişilerin akıbetinin ortaya çıkarılmasının adalet ve gerçeğin sağlanması açısından ve yirmi yılı aşkın süredir sevdikleri hakkında bilgi bekleyen ailelerin acılarının hafifletilmesi bakımından zorunlu bir süreç olduğunu bir kez daha vurguladı.

Kosova Doğa Koruma Enstitüsü, Bulgar Mağaracılık Derneği (Bulgarian Caving Society) ile iş birliği içinde, “Bjeshkët e Nemuna” Milli Parkı'nda bilimsel amaçlı bir mağaracılık araştırma seferi düzenledi. Sefer kapsamında, aralarında Drelaj Mağarası, Hajlë'deki Flamuri Mağarası veya Stërqokës Mağarası'nın 45 metre derinliğe sahip bölümleri, Bajshe'deki İkiz Mağaralar'ın 35 metre derinliğe ulaşan bölümleri ve Rrasen e Zogut'taki Mağara'nın da bulunduğu çeşitli mağaralar keşfedildi ve haritalandırıldı. Rrasen e Zogut'taki mağarada keşfedilen derinlik 200 metreye ulaşıyor. Kosova Doğa Koruma Enstitüsü'ne göre, deniz seviyesinden yaklaşık 1.900 metre yükseklikte bulunan Rrasen e Zogut Mağarası, şimdiye kadar Kosova'da keşfedilmiş en derin mağaradır. Mağaracılar şu ana kadar bu mağaranın 200 metrelik bölümünü keşfedip haritalandırdı. Mağaranın toplam derinliğinin 500 metreye kadar ulaşabileceği tahmin ediliyor. Bu mağaradaki mağaracılık araştırmalarının, yapısının ve uzanımının daha ayrıntılı şekilde belgelenmesi amacıyla gelecek yıl da devam etmesi bekleniyor.

Kosova Demokratik Partisi (PDK) Genel Başkanı Bedri Hamza, Kosova Kurtuluş Ordusu'nun (UÇK) eski yöneticileri hakkında Lahey'deki Özel Mahkeme tarafından verilen kararın ardından bugün Thaçi, Veseli ve Krasniqi ailelerini ziyaret etti. Hamza, ziyaretleri sırasında ailelere yalnız olmadıklarını ve kendilerine yönelik desteğin devam edeceğini söylediğini belirtti. “Bugün Lahey'de verilen ağır, adaletsiz ve dayanaktan yoksun kararın ardından Thaçi, Veseli ve Krasniqi ailelerini ziyaret ettim. Onlara yalnız olmadıklarını ve hiçbir zaman yalnız kalmayacaklarını söyledim” diye yazdı Hamza. PDK Genel Başkanı, ailelerin acısını Kosova halkının da paylaştığını ifade etti. “Onların acısı bizim acımızdır. Onların üzüntüsü halkımızın üzüntüsüdür” dedi. Hamza, adalet için mücadeleye ve UÇK'nin eski yöneticilerinin Kosova'ya dönmesi için çalışmaya devam edeceklerini vurguladı. “Birlikte duracağız, birlikte çalışacağız ve son özgürlük savaşçısı vatana dönene kadar adalet ve özgürlük mücadelesini birlikte sürdüreceğiz” diye yazdı Hamza.

Başbakanı Albin Kurti, Amerika Birleşik Devletleri'ne gerçekleştirdiği ziyaretinin başlangıcında, Kayıp Kişiler Hükümet Komisyonu tarafından kendisine, Kayıp Kişiler Uluslararası Komisyonu'ndan (ICMP), Zubin Potok'un Kalluder ve Jabuka bölgelerindeki toplu mezar alanlarında çıkarılan insan kalıntılarından alınan örneklere ilişkin ilk üç DNA raporunun ulaştığının bildirildiğini açıkladı. Kurti, Facebook'ta yaptığı paylaşımda, DNA analizlerinin üç kurbanın kimliğini doğruladığını ve bu kişilerin “Entelektüeller Grubu” olarak bilinen gruba mensup olduklarının tespit edildiğini belirtti. Kurti ayrıca bugün Kayıp Kişiler Hükümet Komisyonu ve ilgili enstitünün temsilcilerinin, kimliği belirlenen üç kurbanın ailelerini bilgilendirdiğini duyurdu. Kurti'nin paylaşımının tamamı: Amerika Birleşik Devletleri'ne gerçekleştirdiğim ziyaretimin başlangıcında, Kayıp Kişiler Hükümet Komisyonu tarafından, Kayıp Kişiler Uluslararası Komisyonu'ndan, Zubin Potok'un Kalluder ve Jabuka bölgelerindeki toplu mezar alanlarında çıkarılan insan kalıntılarından alınan örneklere ilişkin ilk üç DNA raporunun ulaştığı bilgisi tarafıma iletildi. İlk toplu mezarın doğrulanmasından iki aydan kısa bir süre sonra, DNA analizleri üç kurbanın kimliğini doğruladı. Bu kişiler, çoğunluğu Skenderay ve Mitroviça'dan olan, “Entelektüeller Grubu” olarak bilinen gruba mensup kişilerdi. Söz konusu kişiler 19 Nisan 1999'da Sırp güçleri tarafından kaçırılmış ve zorla kaybedilmişti. DNA raporları Adli Tıp Enstitüsü ile paylaşılmış ve bugün Kayıp Kişiler Hükümet Komisyonu ile Enstitü temsilcileri, kimliği belirlenen üç kurbanın ailelerini derhal bilgilendirmiştir. Önümüzdeki gün ve haftalarda, DNA analizi yoluyla kimlik tespiti yapılmak üzere gönderilen diğer örneklere ilişkin raporları da almayı bekliyoruz. Umudumuz, diğer ailelerin de 27 yıldır bekledikleri cevaplara kavuşmasıdır. Hiçbir cevap kaybın acısını ortadan kaldıramaz; ancak gerçeğin bilinmesi, sevdiklerinin akıbetini öğrenme beklentisinin yarattığı belirsizliğe son verir. 27 Temmuz'da Kalluder'de toplu mezarın bulunduğu doğrulandı. Bu bölgeyi ziyaretim sırasında, başta Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık ve Avrupa Birliği olmak üzere uluslararası aktörlerin, 2 Mayıs 2023'te Brüksel'de üzerinde mutabakata varılan Kayıp Kişiler Bildirgesi'nin uygulanması konusunda Sırbistan üzerindeki baskıyı artırmasının hayati önem taşıdığını vurguladım. Özellikle arşivlerin derhal açılması, buna Kosova'da, özellikle Drenitsa'da katliamlar gerçekleştiren eski Yugoslav Ordusu'nun 37. Motorize Tugayı'nın arşivinin de dahil edilmesi gerektiğini belirttim. Sırbistan, bu birime ait belgeleri 2014 yılında 30 yıllık bir süreyle gizli olarak sınıflandırmıştır. Kurumsal kararlılığımız; sahadaki araştırmalar, kimlik tespit sürecine destek ve ailelerle doğrudan ve hassas iletişim yoluyla devam edecektir. Ailelerin yanında olmaya ve gerçeğin ortaya çıkarılması, adaletin sağlanması ve sevdiklerinin onurla ailelerine geri verilmesi yönündeki taleplerinde onları desteklemeye devam edeceğiz. Zorla kaybedilen her kişinin akıbetinin ortaya çıkarılması, Kosova Cumhuriyeti'nin devlet önceliği ve insani bir yükümlülüktür. Bu yükümlülük, tek bir aile dahi cevap beklediği sürece devam edecektir. Amerika Birleşik Devletleri ziyaretim ve Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 81. oturumu kapsamındaki görüşmelerim sırasında da, tıpkı her gün çalışmalarımda ve Kosova Cumhuriyeti Hükümeti'nin çalışmalarında olduğu gibi, sevdiklerimizin akıbetine ilişkin gerçeğin ortaya çıkarılması ve kurbanlar ile aileleri için adalet sağlanması gündemimizin merkezinde olacaktır. Bu gündemin ayrılmaz bir parçası, Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık'ın, Sırbistan üzerinde, verilen taahhütlerin uygulanması, arşivlerin açılması ve zorla kaybedilen kişilerin akıbetinin aydınlatılmasını sağlayacak bilgilerin sunulması yönündeki baskıyı artırması talebidir.

Kosova Polisi, uluslararası “Prishtina 2026” maratonu nedeniyle yarın Priştine ve Kosova Ovası bölgesindeki bazı yolların, otoyolun bir bölümünü de kapsayacak şekilde trafiğe kapatılacağını açıkladı. Polis, maratona katılanların güvenliğini sağlamak ve trafik akışını düzenlemek amacıyla gerekli güvenlik ve trafik tedbirlerinin alındığını bildirdi. Buna göre Priştine-Kosova Ovası yolunun, İpek yönü ile karşı istikameti, “Ibrahim Rugova” otoyoluna bağlantı noktasına kadar araç trafiğine kapatılacak. Trafik düzenlemesi 20 Eylül 2026 Pazar günü saat 09.00’da başlayacak ve maratonun sona ermesine kadar devam edecek.  

Kosova Güvenlik Gücü (KGG), 21 Eylül-2 Ekim 2026 tarihleri arasında “VALOR SHIELD 2026” adlı saha tatbikatının düzenleneceğini açıkladı. Tatbikata KGG ve Kosova Polisi’nin yanı sıra ABD, Hırvatistan ve Arnavutluk’un silahlı kuvvetleri katılacak. KGG’dae yapılan açıklamaya göre tatbikat süresince KGG üslerinden Drenas, Obiliç, Kosova Ovası ve Priştine yönüne askeri araç hareketliliği yaşanacak. Açıklamada, araç hareketliliğinin tatbikat kapsamında gerçekleştirileceği belirtilerek vatandaşlardan anlayış göstermeleri istendi.