Kurti’den Cumhurbaşkanı Seçimi İçin Siyasi Uzlaşı Çağrısı

Bekim Sejdiu, Kosova Cumhuriyeti cumhurbaşkanlığı adaylığından çekildiğini açıkladı. Sejdiu, Facebook'ta yaptığı bir paylaşımda, seçim için gerekli parlamento desteğinin olmaması ve tüm sürecin sapması gibi koşullar göz önüne alındığında, adaylıktan çekilmeye karar verdiğini ve Kosova Demokratik Birliği (LDK) ve Vetevendosje Hareketi (LVV) temsilcilerine de bildirdiğini söyledi.  Sejdiu, iki hafta önce Kosova Demokratik Birliği temsilcileri tarafından kendisine ulaşıldığını ve LDK ile Vetevendosje Hareketi heyetleriyle bir toplantıya davet edildiğini yazdı. Ona göre, bu toplantıda, uzun bir müzakere sürecinin ardından her iki tarafın da kendisinin bağımsız cumhurbaşkanı adayı olarak önerilmesi konusunda anlaşmaya vardığı açıklandı. Sejdiu, kurumsal kriz ve siyasi durumun açılması ihtiyacını göz önünde bulundurarak adaylığı kabul ettiğini söyledi. “Ülkemizin içinde bulunduğu zor dönemin ve kurumsal krizin derinleşme riskinin farkında olarak, Kosova Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı adaylığına kabul edildim,” diye yazdı. Ancak Sejdiu'ya göre, süreç Meclis'te gerekli desteği sağlayamadı. “Cumhurbaşkanı olarak seçilmem için gerekli parlamento desteğinin olmaması ve tüm sürecin iç siyasi dinamikler ve çatışmaların girdabına sürüklenmesiyle karakterize edilen bu koşullar altında, Kosova Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı adaylığından çekilmeye karar verdim,” diye açıkladı.

Mamuşa Belediyesi’nde anaokulundan 4. sınıfa kadar öğrencilere ek yardımcı eğitim kitap setleri dağıtıldı. Çalışmanın, Türkçe eğitimin desteklenmesi ve öğrencilerin eğitim materyallerine erişiminin artırılması amacıyla gerçekleştirildi.  Dağıtım programı, Kosova Demokratik Türk Partisi (KDTP) Genel Başkan Yardımcısı ve Savunma Bakan Yardımcısı Enis Kervan’ın girişimleriyle gerçekleştirildi. Programa KDTP Genel Başkanı ve Başbakan Yardımcısı Fikrim Damka, Türkiye Cumhuriyeti Prizren Başkonsolosu Fatih Topçu, KDTP Milletvekili Fatma Taçi, Enis Kervan, Mamuşa Belediye Başkanı ve KDTP Genel Başkan Yardımcısı Abdülhadi Krasniç ile TÜRKSOY Genel Sekreter Yardımcısı Sayit Yusuf katıldı. Etkinlikte ayrıca Kosova Türk Öğretmenler Derneği Başkanı Akif Koro ve Eğitim Müşaviri Veysel Erdem de yer aldı. Türkçe eğitime destek Anaokulundan 4. sınıfa kadar öğrencileri kapsayan yardımcı eğitim setlerinin, öğrencilerin derslerine destek sağlaması ve Türkçe eğitim sürecine katkıda bulunması amaçlanıyor. Programda yapılan değerlendirmelerde, eğitim materyallerinin öğrencilere ulaştırılmasının Türkçe eğitimin geliştirilmesine ve öğretmenlerin eğitim süreçlerinin desteklenmesine katkı sağlayacağı ifade edildi. Yetkililer, Kosova’nın farklı bölgelerinde olduğu gibi Mamuşa’da da öğrencilere yönelik eğitim desteklerinin sürdürülmesinin önemine dikkat çekti. Programda okul yöneticileri, öğretmenler, veliler ve öğrenciler de yer aldı.

Kosova Polisi, UÇK'nin eski yöneticileri hakkında Lahey'deki Özel Mahkeme tarafından 16 Eylül'de açıklanması beklenen nihai karar öncesinde güvenlik önlemleri aldı. Planlama kapsamında bugün Kosova Polisi Genel Müdürlüğünde bilgilendirme ve koordinasyon toplantısı gerçekleştirildi. Toplantıda, olası gelişmelere ilişkin güvenlik planı ve polis ekiplerinin üstleneceği görevler ele alındı. Toplantıya Kosova Polisi bünyesindeki departman ve bölge müdürlüklerinin yöneticileri katılırken, KFOR, EULEX, ABD Büyükelçiliği, Avrupa Birliği Ofisi ve AGİT'in de aralarında bulunduğu uluslararası ortaklarla koordinasyon çalışmaları gerçekleştirildi. Kosova Polisi, güvenlik, kamu düzeni ve huzurun sağlanması ile etkinliklerin sorunsuz şekilde gerçekleştirilmesi amacıyla gerekli polis birimlerinin görevlendirileceğini bildirdi. Gelişmelere ve vatandaşların katılımına bağlı olarak, etkilenen yollarda geçici trafik kısıtlamaları veya yol kapatmalarının uygulanabileceği belirtildi. Bu nedenle ihtiyaç halinde trafiğin alternatif güzergahlara yönlendirilmesi için trafik ekiplerinin de görevlendirileceği kaydedildi. Kosova Polisi, vatandaşlara ve etkinliklere katılacak kişilere polis ekiplerinin talimatlarına uymaları çağrısında bulunarak, 16 Eylül'deki etkinliklerin sakin ve güvenli bir ortamda gerçekleştirilmesine katkı sağlamalarını istedi.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Kosova’nın eski Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi ve UÇK’nin üç eski komutanı hakkında Lahey’de görülen davada verilecek kararla bağlantılı gelişmelere rağmen, İttifak’ın Kosova’da barış ve güvenliğin korunmasına yönelik kararlılığının değişmeyeceğini söyledi. Rutte, bu hafta veya önümüzdeki dönemde kararla ilgili ne tür gelişmeler yaşanırsa yaşansın, KFOR’un Kosova’nın istikrarına ve güvenliğine katkı sunmaya devam edeceğini vurguladı. Rutte, “Yirmi yılı aşkın süredir tüm insanlar için güvenli ve istikrarlı bir ortam sağladık. Bu bugün de geçerlidir. Bu, bu hafta veya önümüzdeki dönemde ne tür haberler çıkabileceğinden bağımsız olarak geçerliliğini koruyor. Aynı şekilde Kosova’da barış ve güvenliğe yönelik uzun vadeli kararlılığımız da devam ediyor.” dedi. NATO Genel Sekreteri, İttifak’ın Kosova’daki varlığını sürdüreceğini belirterek, KFOR’un nasıl yapılandırılması ve konuşlandırılmasının en uygun olduğu konusunda düzenli değerlendirmeler yaptıklarını söyledi. Rutte, misyonun sahadaki duruma en iyi şekilde uyum sağlamasının önemine dikkat çekti. Rutte ayrıca Kosova’daki gelişmelerin yalnızca ülkeyi değil, bölgenin tamamını etkilediğini vurguladı.

Kosova Cumhuriyeti Merkez Bankası, Avrupa Merkez Bankası (ECB) tarafından oluşturulan Eurosistem’in merkez bankalarıyla REPO işlemlerine yönelik gelişmiş EUREP mekanizmasına dahil edildi. Kosova Merkez Bankası tarafından yapılan açıklamada, bu gelişmenin Kosova’nın finansal sisteminin güvenliğini ve dayanıklılığını daha da güçlendirdiği belirtildi. Mekanizma sayesinde, kabul edilebilir teminat karşılığında Euro cinsinden likiditeye erişim imkanı sağlanacak. Kosova Merkez Bankası halihazırda 31 Ocak 2027 tarihine kadar geçerli olmak üzere 100 milyon Euro'ya kadar REPO hattına erişim imkanına sahip. EUREP mekanizmasına dahil edilmesi ise Euro cinsinden destekleyici likidite sağlanmasına yönelik kalıcı bir çerçeveye geçiş anlamına geliyor. Kosova Merkez Bankası Başkanı Ahmet Ismaili, gelişmeyi finansal sistemin dayanıklılığının güçlendirilmesi ve Avrupa merkez bankaları ile Eurosistem arasındaki işbirliğinin ilerletilmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendirdi. Kullanılabilecek likidite miktarı; ihtiyaçlar, geçerli gereklilikler ve kabul edilebilir teminatlar doğrultusunda, Avrupa Merkez Bankası tarafından belirlenen limit dahilinde belirlenecek.

Kosova’nın eski UÇK liderleri Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi ve Rexhep Selimi hakkında Lahey’deki Özel Mahkemede nihai kararın açıklanması öncesinde, “Liria ka emër” (Özgürlüğün Adı Var) sivil platformu tarafından “UÇK İçin Mücadele” başlıklı ulusal konferans düzenleniyor. Konferansta, Kosova Özel Savcılığı tarafından Lahey’de yürütülen yargı süreçlerinin Kosova toplumu üzerindeki etkisi ile savaş dönemine ilişkin belgelerin toplanması, araştırılması ve tarihi hafızanın korunmasına yönelik daha sürdürülebilir bir yaklaşımın gerekliliği ele alındı. Panelistler, tarihle hukuki, siyasi ve tarihsel argümanlar temelinde yüzleşmenin önemine dikkat çekerken, olası suçlar açısından bireysel sorumluluk ile kurtuluş savaşının tarihsel bir süreç olarak değerlendirilmesi arasındaki ayrımın korunması gerektiğini vurguladı. Konferansta ayrıca Lahey’deki davanın uluslararası ve jeopolitik boyutları, NATO’nun Kosova savaşı sırasındaki rolü ve panelistlere göre savaşın ve Kosova’nın devlet olma sürecinin meşruiyetini zedelemeyi amaçlayan anlatılara karşı yürütülen çalışmalar da gündeme geldi.  

Kosova Kurtuluş Ordusu’nun (UÇK) eski yöneticileri hakkında Lahey’deki Kosova Özel Daireleri’nde yürütülen davada nihai kararın 16 Eylül’de açıklanması bekleniyor. 234 gün süren yargılamanın ardından eski Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi, eski Meclis Başkanları Kadri Veseli ve Jakup Krasniqi ile eski milletvekili Rexhep Selimi hakkındaki dava, çarşamba günü nihai kararın açıklanmasıyla sona erecek. Dört eski UÇK yöneticisi, Özel Savcılık tarafından savaş suçları ve insanlığa karşı suçlarla suçlanıyor. Sanıkların tamamı iddianamede yöneltilen tüm suçlamaları reddederek suçsuz olduklarını beyan etti. Kararı, Amerikalı hâkim Charles Smith III başkanlığındaki üç üyeli yargı heyeti verecek. Heyette ayrıca Alman hâkim Christoph Barthe, İsviçreli hâkim Guénaël Mettraux ve İrlandalı hâkim Fergal Gaynor yer alıyor. Nihai karar, dört eski UÇK yöneticisinin kendilerine yöneltilen suçlamalardan suçlu mu yoksa beraat etmiş mi sayılacağını belirleyecek.

NATO’nun Kosova’daki barış gücü KFOR, eski UÇK yöneticileri Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi ve Rexhep Selimi hakkında kararın açıklanacağı 16 Eylül’de düzenlenmesi beklenen olası protestolara ilişkin açıklama yaptı. KFOR yaptığı açıklamada, güvenlik ortamına ve operasyonel ihtiyaçlara bağlı olarak duruşunu sürekli şekilde uyarladığını ve görevinin gereklerini yerine getirebilmesi için gerekli düzenlemeleri yaptığını belirtti. KFOR, “Belirli operasyonel tedbirler hakkında yorum yapmıyoruz” ifadelerini kullandı. Açıklamada, KFOR’un BM Güvenlik Konseyi’nin 1999 tarihli 1244 sayılı Kararı temelinde, uzun vadeli BM görevini yerine getirebilmek için gerekli kapasite, hazırlık ve esnekliği koruduğu vurgulandı. NATO misyonu ayrıca Kosova Polisi ve EULEX ile yakın koordinasyon içinde çalışmayı sürdürdüğünü belirtti. Her üç kurumun da güvenlik alanındaki kendi görev ve sorumlulukları çerçevesinde hareket ettiği ifade edildi. KFOR’un Halkla İlişkiler Ofisi tarafından yapılan açıklamada, “KFOR, Kosova’da yaşayan herkes için güvenli ve istikrarlı bir ortamın oluşturulmasına ve görev alanı doğrultusunda özgürce hareket etme hakkının güvence altına alınmasına katkıda bulunma konusunda kararlılığını sürdürüyor” denildi.

Kosova’da dizel fiyatlarında önemli bir artış yaşanırken, bazı akaryakıt istasyonlarında litre fiyatı 1,90 euroya kadar yükseldi. Bu fiyat, son dönemde iç piyasada kaydedilen en yüksek seviyelerden biri olarak dikkat çekerken, artış vatandaşların ve işletmelerin giderlerini de daha da artırıyor. Akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin ulaşım ve hizmet maliyetlerine de yansıması beklenirken, vatandaşlar akaryakıt istasyonlarında giderek daha yüksek fiyatlarla karşı karşıya kalıyor.

Kosova Anayasa Mahkemesi, Kosova Demokratik Partisi’nin (PDK) Meclis’in oluşturulma sürecine ilişkin yaptığı başvurunun kendilerine ulaştığını doğruladı. Mahkeme, yaptığı açıklamada, “Kosova Demokratik Partisi (PDK) tarafından Meclis’in oluşturulmasına ilişkin başvurunun yapıldığını doğruluyoruz” ifadelerini kullandı. PDK Parlamento Grubu Başkanı Arian Tahiri, bugün yaptığı açıklamada Anayasa Mahkemesi’nin daha fazla hukuki ve kurumsal sonuç doğmasını önlemek amacıyla geçici tedbir kararı almasını beklediklerini söyledi. PDK’nin başvurusu, Kosova Meclisi’nin olağanüstü oturumda Kurti 4 hükümetini onaylamasından bir gün sonra geldi.