Kosova’nın Geleceği İçin Hükümet ve AB’den Ortak Koordinasyon

Kosovahaber tarafından düzenlenen ankete katılanların büyük bölümü, Kosova’nın önümüzdeki yıllarda Avrupa Birliği üyelik sürecinde ilerleme kaydedeceğine inanıyor. Ankette toplam 60 oy kullanıldı. Katılımcıların yüzde 55’i (33 oy), Kosova’nın Avrupa Birliği üyelik yolunda ilerleme sağlayacağını düşünürken, yüzde 40’ı (24 oy) bunun gerçekleşmeyeceği görüşünü dile getirdi. Katılımcıların yüzde 5’i (3 oy) ise konu hakkında herhangi bir görüş belirtmedi. Anket sonuçları, kamuoyunda Kosova’nın Avrupa Birliği perspektifine ilişkin iyimser görüşlerin ağırlıkta olduğunu ortaya koyarken, kayda değer bir kesimin ise üyelik sürecine ilişkin temkinli yaklaştığını gösterdi. Uzmanlar, Kosova’nın AB üyelik yolunda ilerleme kaydedebilmesi için hukukun üstünlüğü, demokratik reformlar, ekonomik kalkınma ve Belgrad-Priştine diyalogu başta olmak üzere birçok alanda atılacak adımların belirleyici olacağına dikkat çekiyor. Anket Sonuçları Evet: %55 (33 oy) Hayır: %40 (24 oy) Fikrim yok: %5 (3 oy) Anket, 21 Haziran 2026 tarihinde saat 23.59 itibarıyla sona ermiştir.

Kosova’da çocuk yardımları, en fazla yararlanıcısı olan sosyal destek programı olmaya devam ediyor. Kosova İstatistik Ajansı (ASK) tarafından yayımlanan verilere göre, Mayıs 2026’da bu programdan 405.935 kişi yararlandı ve dağıtılan toplam kaynak 14,7 milyon euroyu aştı. 22 Haziran’da yayımlanan sosyal refah istatistikleri, en yüksek harcama kaleminin yaşlılık temel emeklilikleri olduğunu gösteriyor. Mayıs ayında 166.985 emekli bu kapsamda ödeme aldı ve bu kaleme yaklaşık 26,9 milyon euro ayrıldı. Katkı payına dayalı yaşlılık emekliliklerinden ise 48.001 kişi yararlandı ve bu gruba yaklaşık 12 milyon euro ödendi. Savaş gazileri emeklilikleri de önemli bir kalemi oluşturdu. Bu kapsamda 39.417 kişi destek aldı ve toplamda yaklaşık 8 milyon euro ödeme yapıldı. Verilere göre, engelli bireylere yönelik emekliliklerden 21.532 kişi yararlanırken, bu kategori için 3,5 milyon euronun üzerinde harcama yapıldı. Aynı dönemde 2.375 kişi aile emekliliği, 3.594 kişi ise paraplejik ve tetraplejik emeklilik ödemelerinden faydalandı. ASK verileri, Kosova’da sosyal destek sisteminin özellikle çocuklu aileler ve emekliler üzerinde yoğunlaştığını ve devletin sosyal harcamalarının bu iki ana grup etrafında şekillendiğini ortaya koyuyor.

Prizren’in Arbana Mahallesi’nde bugün meydana gelen iş kazasında, bir atölyede çalışan 26 yaşındaki bir işçi hayatını kaybetti. Kosova Polisi Prizren Bölgesi Sözcüsü Shaqir Bytyqi, haberi doğruladı. Bytyqi, olayda hayatını kaybeden kişinin Arbana Mahallesi’ndeki sağlık ocağına cansız şekilde getirildiğini, polis ekiplerinin ise derhal acil servis ve olay yerine intikal ettiğini bildirdi. İlk bilgilere göre, görgü tanıklarının ifadelerine dayanarak, işçinin bir inşaat alanında beton döküm çalışması sırasında, iş ekipmanının bir parçasının çarpması sonucu ağır şekilde yaralandığı ve olay yerinde yaşamını yitirdiği değerlendiriliyor. Olayla ilgili olarak nöbetçi savcı ve İş Müfettişliği bilgilendirildi. Polis, savcılık ve ilgili kurumlarla koordinasyon içinde olayın tüm koşullarını aydınlatmak için gerekli soruşturma işlemlerini sürdürüyor.

Kosova’da vatandaşlar artan fiyatlar ve ekonomik belirsizlikle mücadele ederken, devlet bütçesinden eski milletvekillerine yönelik bir ödeme sistemi kapsamında 150 bin euronun üzerinde aylık harcama yapıldığı ortaya çıktı. Söz konusu uygulama, “geçiş maaşı” olarak biliniyor. Bu düzenleme, görev süresi sona eren ve yeniden seçilmeyen milletvekillerine, herhangi bir parlamenter görev üstlenmeseler dahi, en fazla 12 aya kadar aylık maaş ödenmesini öngörüyor. Sadece son yasama döneminde – 11 Şubat’ta kurulan ve 28 Nisan’da feshedilen dönem – bir eski milletvekili, hiçbir görev yapmamasına rağmen devlet bütçesine yaklaşık 23 bin euroya mal olabiliyor. Şu anda yasama organı da fiilen işlevsiz durumda ve 7 Haziran 2026’da yapılan erken seçim sonuçlarına göre yeniden oluşturulmayı bekliyor. Ancak seçim sonuçları henüz resmen onaylanmış değil. Toplam 120 milletvekilinden Mayıs ayında 80’inin bu “geçiş maaşı” için başvurduğu ve her birine 1.914 euro ödendiği, Kosova Meclisi verilerine dayanılarak bildirildi. Bu durum, devlet bütçesinden aylık yaklaşık 153 bin euro, yıllık ise yaklaşık 2 milyon euroya yakın bir yük anlamına geliyor.Geçiş maaşı yasal bir hak olarak düzenlenmiş durumda ve milletvekilinin görev süresinin uzunluğundan bağımsız şekilde uygulanıyor. Düzenlemeye göre eski milletvekilleri, başka bir gelir elde etmeye başlamaları veya emekli maaşı almaları halinde ya da en fazla 12 ay boyunca bu ödemeden yararlanabiliyor. Kosova Meclisi’nin çalışmalarını izleyen kuruluşlar ise son yasama dönemini “etkisiz” olarak değerlendiriyor.Kosova Adalet Enstitüsü’ne (IKD) göre, Şubat-Nisan döneminde Meclis 24 oturum gerçekleştirdi; bunların çoğu olağanüstü oturumlar olup hızlı kararlarla ve kapsamlı tartışma yapılmadan tamamlandı. IKD hukuk araştırmacısı Melos Kolshi, geçiş maaşının yasal olduğunu ancak kamu etiği açısından ciddi bir boşluk yarattığını belirtiyor. Kolshi’ye göre sorun, bu hakkın neredeyse otomatik şekilde uygulanması ve vatandaşların işsizlik, yüksek yaşam maliyeti ve düşük ücretlerle karşı karşıya olduğu bir dönemde kamu kaynaklarının bu şekilde kullanılmasıdır.

Cumhurbaşkanı Vekili Albulena Haxhiu, Kosova Yargı Konseyi (KGJK) Başkanı Rrustem Thaçi'ye gönderdiği mektupta, 2022 yılında istifa eden Sırp toplumuna mensup yargıçların istifalarının gecikmeden ele alınmasını talep etti. Haxhiu, mektubunda söz konusu istifaların bugüne kadar işleme konulmamasından duyduğu endişeyi dile getirerek, yürürlükteki mevzuata göre bir yargıcın istifasının ardından KGJK'nın, görevden alınma işlemi için Cumhurbaşkanı'na teklifte bulunması gerektiğini hatırlattı. Mektupta, “Bu mektup aracılığıyla, 2022 yılında sunulan Sırp toplumuna mensup yargıçların istifalarının onaylanmamış olmasına ilişkin endişemi ifade etmek istiyorum.” ifadelerine yer verildi. Haxhiu, ilgili dosyaların yasal prosedürler doğrultusunda değerlendirilmesi ve gerekli işlemlerin daha fazla gecikmeden tamamlanması çağrısında bulundu.

Kosova’da çoklu tehlikelere karşı gelişmiş tahmin ve erken uyarı sistemi konseptinin bir tanıtımında konuşan Üsküp’teki ‘Aziz Kiril ve Metodi’ Üniversitesi Meteoroloji ve Atmosfer Fiziği Profesörü Vlado Spiridonov, iklim değişikliği ve aşırı hava olaylarının artmasının acil önlemler ile bölgesel iş birliğini zorunlu kıldığını söyledi. Spiridonov, Kosova ve bölge ülkelerinin tehlikeli meteorolojik olayların izlenmesi ve tahmini için modern kapasiteleri birlikte geliştirmesi gerektiğini vurguladı. “İklim değişikliği, aşırı hava olayları ve güçlü bir El Niño sinyali hepimiz, toplumlarımız, Kosova ve Kuzey Makedonya için önemli bir uyarıdır. Bu nedenle bölgesel iş birliği büyük önem taşıyor. Mümkün olan en kısa sürede böyle bir projeyi başlatmalı, adım adım geliştirmeli ve ortak kaynaklar oluşturmalıyız. Bunun toplum ve insanlar için faydalı olacağına inanıyorum.” dedi Spiridonov. Kurumsal yapıların aşırı hava koşullarına karşı daha hazırlıklı olması gerektiğini belirten Spiridonov, kurumlar arası koordinasyonun da güçlendirilmesi çağrısında bulundu. Küresel ısınma ve ortalama sıcaklıkların yükselmesi nedeniyle iklim sisteminin daha istikrarsız hale geldiğini ifade eden Spiridonov, Kosova’nın modern bir erken uyarı sistemi kurması ve bunu gelişmiş izleme altyapısıyla desteklemesi gereğini dile getirdi. “Hazırlıklı olmak için her hidrometeoroloji enstitüsü, servis ya da yetkili kurum çoklu risklere yönelik bir erken uyarı sistemi oluşturmalıdır. Bu sistem son derece önemli ve karmaşık bir altyapıdır. En gelişmiş hava tahmin sistemlerinin yanı sıra, halka ve topluma erken uyarı verebilecek özel algoritmalar, programlar ve uygulamaları içermelidir.” diye konuştu profesör. Bu sistemin geniş bir meteorolojik gözlem ağı, radarlar ve uydu teknolojileriyle desteklenmesi gerektiğini belirten Spiridonov, şunları kaydetti: “Tek başına bu sistem yeterli değildir. Kosova’da son derece gelişmiş bir gözlem ağına da ihtiyaç var. Bu; hidrololojik ve meteorolojik istasyonları, ister klasik ister otomatik olsun, kapsamalıdır. Çünkü daha sonra Kosova’nın iklimini incelemek için bu verilere ihtiyaç duyacağız. Veri olmadan ne yapabiliriz? İnternetten veri arayabiliriz ancak günümüzde her ülke bu konuda daha sorumlu olmalıdır. Ayrıca bulutları, mikrofizik süreçleri ve gelişimlerini izlemek için radar sistemleri büyük önem taşıyor. Bunun yanında uydu teknolojileri ve uydu verileri de tüm bu kaynaklara entegre edilmelidir.” Spiridonov, kurumlara bu alana yatırım yapmaları çağrısında bulunarak, erken uyarı sistemlerinin hem ekonomik hem de toplumsal açıdan önemli faydalar sağlayacağını vurguladı.  

Siyasi analist ve sivil toplum aktivisti Donika Emini, Kosova'nın 7 Haziran seçimlerinin ardından da siyasi krizin devam etmesi riskiyle karşı karşıya olduğunu belirterek, kurumların kısa sürede oluşturulmaması halinde, ülkenin Avrupa entegrasyonu sürecinde önemli bir fırsatı kaçırabileceği uyarısında bulundu. Donika Emini, seçimlerin siyasi sorunu çözmediğini, yalnızca onu başka bir aşamaya taşıdığını söyledi. “Her zaman siyasi krizin devam etme korkusu vardır. Bana göre siyasi kriz 7 Haziran’da sona ermedi. Sadece aynı derecede belirsiz başka bir sürecin önünü açtı.” dedi Emini. Kosova’nın yaklaşık bir yıl önce bulunduğu noktaya geri döndüğünü değerlendiren bu siyasi analist, erken seçimlerin kurumsal tıkanıklığa çözüm getirmediğine dikkat çekti. Emini, “Biz neredeyse önceki sonuçlara geri döndük. Pratikte bir yılı neredeyse hiçbir önemli kazanım elde etmeden kaybettik. Bu seçimler, gerçek sorunları çözmekten çok parlamentodaki aritmetiği düzenlemek amacıyla yapıldı.” dedi. Emini, uzlaşı eksikliği nedeniyle siyasi sınıfı eleştirerek, Kosova’nın anayasal sisteminin siyasi anlaşmalar üzerine kurulduğunu, rakipleri dışlama anlayışıyla işlemesinin mümkün olmadığını belirtti. Avrupa entegrasyonu sürecine de değinen Emini, işlevsel kurumların kurulamaması ve Avrupa Birliği ile üzerinde uzlaşılan reformların hayata geçirilememesi nedeniyle Kosova’nın önemli fonları ve siyasi fırsatları kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğunu da vurguladı.    

Bölgesel Su Şirketi KRU "Prishtina", yaz döneminde su tüketiminin artması nedeniyle abonelerine suyu daha dikkatli ve sorumlu bir şekilde kullanmaları çağrısında bulundu. Facebook üzerinden yapılan açıklamada, her tüketicinin gereksiz su tüketiminden kaçınarak ve suyu amacı dışında kullanılacak faaliyetlerde harcamayarak su kaynaklarının korunmasına katkıda bulunmasının önemli olduğu vurgulandı. Açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Her vatandaşın iş birliği ve bilinçli davranışı sayesinde, tüm aileler, kurumlar ve işletmeler için düzenli ve sürdürülebilir içme suyu teminini sağlayabiliriz. Bu değerli yaşam kaynağının korunmasına yaptığınız katkı ve gösterdiğiniz anlayış için teşekkür ederiz.” Şirket, özellikle yaz aylarında artan tüketimin su kaynakları üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekerek, vatandaşlardan suyu tasarruflu kullanmalarını ve gereksiz harcamalardan kaçınmalarını istedi.

Kosova Özel Daireleri’nin; Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi ve Rexhep Selimi hakkında ilk derece kararını açıklamak için belirlediği 22 Temmuz tarihine yalnızca birkaç hafta kalmışken, savunma avukatları ve hukuk uzmanları davanın aşırı derecede uzadığını ve tutukluluğun devam etmesinin sanıkların haklarını ihlal ettiğini değerlendiriyor. Özel Daireler, kararın ertelenmesini davanın karmaşıklığı ve dosya hacminin büyüklüğüyle gerekçelendirmiş olsa da, hâkimlerin bu süreye uyup uymayacağı veya kararın tamamlanması için ek süre talep edip etmeyeceği henüz belirsizliğini koruyor. Lahey’de bulunan Kosova Özel Daireleri’nin; Thaçi, Veseli, Krasniqi ve Selimi hakkındaki ilk derece kararını açıklaması için verdiği süre dolmasına yaklaşık bir ay kaldı. Özel Mahkeme, kararı 22 Temmuz’a ertelemesini, yargıç heyetinin analiz edip incelemesi gereken dosya hacminin oldukça büyük olmasıyla açıklamıştı. Ancak Özel Daireler’e göre, hâkimlerin gerekli görmesi halinde bu süre yeniden uzatılabilir. Bu arada günler ilerlerken, Thaçi ve diğer sanıklar, yargılamanın tamamlanmasının üzerinden dört aydan fazla zaman geçmesine rağmen tutuklu kalmaya devam ediyor. Hukuk uzmanları, sürecin başından itibaren adil olmadığını ve aşırı derecede uzatıldığını, bunun da sanıkların haklarının ihlaline yol açtığını belirtiyor. Uzmanlara göre kararın yeniden ertelenmesi ihtimali de bulunuyor. Avukat Skender Musa, RTK’ya yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Bu durum hukuken mümkündür, ancak Kosova’da yaşayan bizler açısından mantıklı değildir. Çünkü bu bir gecikmedir ve büyük ihtimalle yeniden yaşanabilir. Çok sayıda belge bulunuyor. Hâkimler yargılama boyunca belgeleri incelediler, okudular ve tanıkları dinlediler. Buna rağmen yasa, tüm belgeleri tek tek analiz etmelerini zorunlu kılıyor. Sonuçta önemli olan, olumlu bir karar verilmesi ve onların serbest bırakılmasıdır. Gecikmeye gelince, yıllarca beklediler; birkaç ay daha bekleyebilirler, bundan fazlası olmamalıdır.” Bir diğer avukat Arbër Jashari ise, karar beklenirken tutukluluğun sürdürülmesinin sanıkların haklarını ihlal ettiğini savundu: “Savcılığın tanıkları dinlendikten sonra, bu kişilerin orada tutulması için artık hiçbir hukuki gerekçe kalmamıştır. Tüm deliller sunuldu ve yargılama tamamlandı. Şu anda sadece karar bekleniyor. Bu da, mahkemenin sanıkların yargı sürecini engelleyebileceği yönündeki en asgari gerekçelerin bile büyük ölçüde ortadan kalktığını göstermektedir.”  Thaçi ve diğer sanıklar, Kasım 2020’den bu yana Lahey’de tutuklu bulunuyor. Şubat ayında yaptıkları son savunmalarında ise suçsuz olduklarını belirterek, serbest bırakılmalarının en adil karar olacağını ifade etmişlerdi.        

Kosova'nın ithalatı son yıllarda istikrarlı şekilde artarken, 2025 yılı ülke tarihindeki en yüksek ithalat seviyesinin kaydedildiği yıl oldu. İthalat hacmi 7 milyar Euro’nun üzerine çıkarak rekor kırarken, ülke ekonomisinin dış pazarlara olan bağımlılığı bir kez daha gözler önüne serildi. 2026 yılının ilk beş ayına ait veriler de bu eğilimin devam ettiğini gösteriyor. İthalat hacmi yeniden geçen yılın rekor seviyelerine yaklaşırken, ihracattan elde edilen her Euroya karşılık ekonomi dışarıdan mal alımı için çok daha yüksek miktarda harcama yapmayı sürdürüyor. 2021 yılı ile yapılan karşılaştırma, ithalattaki büyümenin boyutunu ortaya koyuyor. Söz konusu yılda ithalatın toplam değeri yaklaşık 4,65 milyar Euro seviyesindeydi. Aradan geçen dört yılda ithalat faturası 2,35 milyar Euro’dan fazla artarak yüzde 50,57 oranında büyüdü. Bu durum, Kosova'nın her geçen yıl daha fazla ithal ürüne yöneldiğini ve iç piyasa talebini karşılamak için daha yüksek maliyetlere katlandığını gösteriyor. En büyük artış 2022 yılında yaşandı. Bir yıl içinde ithalat yaklaşık 954 milyon Euro ya da yüzde 20,51 oranında yükseldi. Böylece toplam ithalat hacmi 4,65 milyar Euro’dan 5,60 milyar Euro’ya çıkarak incelenen dönemin en yüksek yıllık artışını kaydetti. 2023 yılında ise büyüme geçici olarak yavaşladı. İthalat yaklaşık 164 milyon Euro artarak yüzde 2,93'lük yükseliş gösterdi. Bu oran son yılların en düşük artış hızı olarak kayıtlara geçti. Ancak bu yavaşlama kısa sürdü. 2024 yılında ithalat faturası yaklaşık 561 milyon Euro daha yükselirken, 2025 yılında buna 672 milyon Euro’dan fazla eklenerek yıllık ithalat ilk kez 7 milyar Euro sınırına ulaştı ve tarihi rekor kırıldı. Böylece Kosova, son yaklaşık beş buçuk yıllık dönemde toplamda 32 milyar Euro’nun üzerinde mal ithalatı gerçekleştirerek dış ticaretteki yüksek ithalat bağımlılığını sürdürdü.