Kosova, NATO İçin Önemli Ortak

Ekonomi uzmanı Ismet Mulaj, Kosova’da ekonomik büyüme ve yatırım ortamının iyileştiğine yönelik iddiaların ülkenin gerçek ekonomik durumunu yansıtmadığını söyledi. Mulaj’a göre ülkede açıklanan ekonomik büyüme büyük ölçüde tüketime, yurt dışındaki Kosovalıların gönderdiği dövizlere ve sosyal yardımlara dayanıyor. Sürdürülebilir kalkınmayı sağlayacak yapısal reformlar ile yeni üretim kapasitesi yatırımlarının ise yetersiz kaldığını belirtti. Verdiği bir röportajda bu tür değerlendirmelerde bulunan Mulaj, istatistiklerin siyasi amaçlarla kullanılmasının yeni bir durum olmadığını ifade ederek, ekonomik gerçeklerin açıklanan rakamlardan farklı olduğunu savundu. “İstatistiklerle oynamak yeni bir şey değil, uzun yıllardır devam eden bir durum. Özellikle siyasetçiler bu verileri kendi siyasi amaçları doğrultusunda kullanmayı biliyorlar. Ancak gerçekte durum tamamen farklı. Kosova bugün, Avrupa Birliği ve Dünya Bankası'nın profesyonel raporlarına göre bölgede en yüksek enflasyona sahip ülkedir. Ekonomik büyüme ise üretimden değil; tüketimin artmasından, fiyat yükselişlerinden, diasporadan gelen paralardan ve hükümetin dağıttığı sosyal yardımlardan kaynaklanıyor.” dedi bu uzman. Mulaj, Kosova'nın yapısal reform eksikliği, enerji sektöründeki sorunlar, hukuki güvence yetersizliği ve altyapı eksiklikleriyle karşı karşıya olduğunu, bunların da yatırım çekme kapasitesini olumsuz etkilediğini vurguladı. Diasporadan gelen dövizlerin aile ekonomileri için önemli bir destek olduğunu dikkat çeken  Mulaj, ancak bunların yeni üretim kapasitesi oluşturmadığını söyledi. Sermaye yatırımlarının gerçekleştirilme oranını da eleştiren ekonomi uzmanı, projelerdeki gecikmelerin ekonomi üzerinde zincirleme olumsuz etkiler yarattığını ifade etti. Mulaj’a göre Kosova'nın rekabetçi bir ekonomi haline gelebilmesi ve Avrupa pazarına entegrasyona hazırlanabilmesi için daha yüksek bir büyüme oranına ihtiyacı var. “Bu durum enflasyonu sürekli artıracak ve ekonomik büyüme sınırlı seviyelerde kalacaktır. Kosova'nın yüzde 3,5 ya da yüzde 5,5 büyümeye değil, yüzde 8’in üzerinde ekonomik büyümeye ihtiyacı var. Ancak bu şekilde rekabetçi bir ekonomi olabilir ve gelecekte Avrupa Birliği'ne katılması halinde uyum sağlayabilir. İşletmelerimizi hazırlamazsak, birçok şirket iflas edecek ve ülke yalnızca ithalat yapan, üretmeyen bir yapıya dönüşecektir.” diye belirtti ekonomi uzmanı Mulaj. Top of Form

Kosova’daki “İbrahim Rugova” Otoyolu’nda temizlik çalışmaları başladı. Basın tarafından paylaşılan görüntülerde, çok sayıda iş makinesinin bölgede temizlik ve bakım faaliyetleri yürüttüğü görüldü. Çalışmaların, otoyolun belirli bir kesiminde meydana gelen ve bir kişinin hayatını kaybettiği kazadan yalnızca birkaç gün sonra başlatılması dikkat çekti. Öte yandan Kosova Altyapı Bakanlığı, birkaç gün önce “İbrahim Rugova” Otoyolu’ndaki yamaçların iyileştirilmesi ve heyelan riskinin azaltılmasına yönelik proje kapsamında sözleşmelerin imzalandığını duyurmuştu. Proje çerçevesinde, otoyolun çeşitli bölümlerinde meydana gelen toprak kaymalarının temizlenmesi ve riskli alanların stabilize edilmesi hedefleniyor. Söz konusu çalışmaların toplam maliyetinin 4 milyon 673 bin 997,88 euro olacağı açıklandı.

Kosova Adalet Bakan Vekili Donika Gërvalla, Vetëvendosje Hareketi (VV) ile diğer siyasi partiler arasında olası iş birliği ihtimaline ilişkin açıklamalarda bulundu. Gërvalla, siyasi çözüm bulunması için tüm imkanların değerlendirileceğini ve görüşmelerin sürdürüleceğini belirtti. “Geçen sefer olduğu gibi bu kez de bir çözüm bulmak için azami çabayı göstereceğimiz konusunda sizi temin ederim. Görüşmeler yaparak ortak bir çıkış yolu bulmaya çalışacağız. Her türlü anlaşma, vatandaşların iradesine uygun olmalıdır” dedi. Gërvalla, söz konusu açıklamaları Dijitalleşme ve Kamu Yönetimi Bakanlığı tarafından 23 Haziran Uluslararası Kamu Hizmeti Günü dolayısıyla düzenlenen etkinlik kapsamında yaptı. Kosova’da hükümetin kurulmasına yönelik siyasi temasların sürdüğü bir dönemde gelen açıklama, olası koalisyon senaryolarına ilişkin tartışmaların devam ettiği süreçte dikkat çekti.

NATO’nun Kosova’daki Barış Gücü (KFOR) bünyesinde faaliyet gösteren Batı Bölge Komutanlığı (RC-W), İpek’teki “Villaggio Italia” Kampı’nda dinler arası bir toplantı düzenledi. “Diyalogu Seçerek Geleceği İnşa Edebiliriz” temasıyla gerçekleştirilen etkinliğe, RC-W’nin sorumluluk alanında bulunan Müslüman, Ortodoks, Katolik ve Yahudi topluluklarının temsilcileri ile çeşitli tarikat temsilcileri katıldı. Toplantıya Batı Bölge Komutanı Albay Federico Mora başkanlık etti. Etkinliğin temel amacı, Kosova’daki dini topluluklar arasında diyalogu, karşılıklı anlayışı ve güven ortamını güçlendirmek olarak açıklandı. KFOR tarafından yapılan açıklamada, organizasyonun fikir alışverişini teşvik eden açık ve tarafsız bir platform işlevi gördüğü belirtildi. Etkinlik kapsamında gençlerin barış, karşılıklı saygı ve birlikte yaşam kültürüne ilişkin görüşleri paylaşılırken, İpek Sanat Okulu öğrencileri de diyalog ve toplumsal uyum mesajları taşıyan eserlerini sergiledi. Etkinliğin ana mesajı olan “Diyalogu seçerek geleceği inşa edebiliriz” vurgusuyla, farklı topluluklar arasında iletişim ve iş birliğinin önemi ön plana çıkarıldı. KFOR, bu tür faaliyetlerin misyonun Kosova’daki tüm topluluklarla iş birliğini geliştirme, karşılıklı güveni artırma ve herkes için güvenli bir ortamın korunmasına katkı sağlama yönündeki kararlılığını yansıttığını belirtti.

Kosova Demokratik Partisi’nin (PDK) yeniden seçilen milletvekili Ariana Musliu-Shoshi, 7 Haziran seçimlerinin ardından cumhurbaşkanlığı seçimi sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Musliu-Shoshi, partisinin bu konuda Vetëvendosje Hareketi (LVV) ile olası bir iş birliğini değerlendirip değerlendirmeyeceğine ilişkin henüz herhangi bir görüşme gerçekleştirmediğini söyledi. Musliu-Shoshi, “Bu konuyu görüşmek üzere henüz parti olarak bir araya gelmedik” ifadelerini kullandı. Benzer bir açıklama Kosova Demokratik Birliği’nden (LDK) de geldi. LDK’nin yeniden seçilen milletvekili Ermal Sadiku, partisinin cumhurbaşkanlığı seçimi konusunda henüz resmi bir tutum belirlemediğini belirtti. “Bu konuda kişisel bir görüş açıklayamam. Partimiz tarafından alınmış herhangi bir karar bulunmuyor” diyen Sadiku, cumhurbaşkanlığı seçimine ilişkin değerlendirmelerin ilerleyen süreçte yapılacağını ifade etti. PDK ve LDK temsilcilerinin açıklamaları, cumhurbaşkanlığı seçimine ilişkin siyasi partiler arasındaki olası iş birlikleri ve müzakerelerin henüz netleşmediğine işaret ediyor.

Artış mı, duraklama mı? 7 Haziran seçimlerinin sonuçları, uzun yıllardır ülkenin üçüncü büyük siyasi gücü konumunda bulunan Kosova Demokratik Birliği'nde (LDK) iç tartışmaları ve görüş ayrılıklarını gündeme taşıdı. LDK, seçimlerde yüzde 16,69 oy alarak Meclis'te 18 sandalye kazandı. Bu sonuç, 28 Aralık seçimlerine kıyasla üç milletvekili daha fazla anlamına geliyor. Partinin aday listesine eski Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani liderlik etti. Ancak LDK, Aralık ayındaki seçimlere göre oylarını 10 binden daha az artırabildi. Oy sayımının tamamlanmasının ardından sonuçların Meclis'teki siyasi dengeleri önemli ölçüde değiştirmediğinin netleşmesiyle birlikte, partinin bazı etkili isimleri iç muhasebe yapılması çağrısında bulundu. Yeniden milletvekili seçilen Arben Gashi, partide iç seçimlerin yapılmasını istedi. Gashi, Facebook hesabından yaptığı paylaşımda, “Ülkenin bir an önce istikrarlı ve işlevsel kurumlara kavuşmasının yanı sıra, önümüzde önemli bir görev daha var: Kendimizle ilgilenmek. LDK ile ilgilenmek. Sizin LDK'nızla ilgilenmek. Partimizin yeni, demokratik, şeffaf ve kapsayıcı bir iç seçim süreci başlatmasının zamanı geldi. Birleştiren, dışlamayan; güven üreten, ayrılık yaratmayan; partimizin en iyi değerlerini ve enerjisini ortaya çıkaran bir süreç olmalı.” ifadelerini kullandı. LDK'lı eski Başbakan Avdullah Hoti ise seçim sonucunun, partinin “kişisel çıkarların rehinesi olamayacağını” gösterdiğini söyledi. Daha sert eleştirilerde bulunan LDK'nın eski başkan yardımcılarından Agim Veliu ise sonuçların sorumluluğunu Vjosa Osmani ve LDK Başkanı Lumir Abdixhiku'ya yükledi. Her iki ismi de “hileyle başlatılmış bir siyasi projenin” parçası olmakla suçlayan Veliu, LDK'daki değişimin “partinin en üst kademesinden başlaması gerektiğini” savundu. Geçmiş seçimlerde aday listesinde yer almayan ve 7 Haziran seçimleri için yapılan dönüş teklifini kabul etmeyen Veliu, değişimin kaçınılmaz olduğunu ifade etti. Oy sayımının tamamlanmasının ardından eleştirilere karşı çıkan isimler de oldu. Yeniden milletvekili seçilen Paris Guri, “İlginç olan şu ki, üst üste üç seçimdir seçim süreci biter bitmez en yüksek sesle konuşanlar, kampanya boyunca ortalıkta görünmeyenler oluyor. Onları sahada, organizasyonda ya da herhangi bir siyasi mücadelede göremiyorsunuz. Aksine, köşelerde LDK hakkında rakiplerden daha karamsar konuşuyorlardı. Mücadeleye katkıları en iyi ihtimalle sıfırdı, ancak sonuçlar açıklandıktan sonra ders verme istekleri her zaman en üst seviyede oluyor” dedi. Eski milletvekili Alban Zogaj da partide yeni bir seçim süreci başlatılması yönündeki çağrıların “aceleci ve anlamsız” olduğunu savundu.      

Kosova Başbakan Vekili Albin Kurti, bugün sabah saatlerinde Vetëvendosje Hareketi ile Kosova Demokratik Birliği (LDK) arasında olası bir koalisyon kurulup kurulamayacağı yönündeki soruya yanıt vermekten kaçındı. Gazetecilerin konuya ilişkin sorusunu cevaplamayan Kurti, gündemi değiştirerek farklı bir konuya değindi. Kurti, “Bugün Kamu Hizmeti Günü kutlu olsun” demekle yetinirken, LDK ile olası bir iş birliği veya koalisyon senaryosuna ilişkin herhangi bir değerlendirmede bulunmadı. Kurti’nin kısa açıklaması, seçimlerin ardından hükümetin kurulmasına yönelik siyasi temasların ve olası koalisyon seçeneklerinin tartışıldığı bir dönemde geldi.

Siyaset bilimci Melazim Koci, partiler arasında kapsamlı bir uzlaşı sağlanmadan Kosova Meclisi'nin yeni cumhurbaşkanını kısa sürede seçmesinin zor olduğunu söyledi. Koci'ye göre, Vetëvendosje  hareketi (LVV) muhalefetteki Arnavut partilerden biriyle iş birliği yapsa bile gerekli oy sayısını bulamayabilir. Katıldığı bir özel televizyon programında konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Melazim Koci, ana muhalefet partileri olan Kosova Demokratik Partisi (PDK) ve Kosova Demokratik Birliği'nin (LDK) de kendi içlerindeki görüş ayrılıkları nedeniyle cumhurbaşkanı seçimi için gerekli desteği sağlayamayacağını savundu. Koci, 7 Haziran seçimlerinin sonuçlarını değerlendirirken şu ifadeleri kullandı: “Cumhurbaşkanının seçilmesini şu aşamada mümkün görmüyorum. Rakamlar bunu açıkça gösteriyor. Vetëvendosje hükümeti kurabilir, Meclis'in oluşturulması da kolay olur. Ancak cumhurbaşkanının seçilme ihtimali oldukça düşük. AAK ile yeterli sayıya ulaşamıyorlar. LDK ile temaslardan söz edildi, ancak LDK'nın da yeterli sayısı yok. Üstelik LDK'nın 18 milletvekilinin tamamının aynı yönde hareket edeceği de kesin değil. PDK da Sayın Lushtaku'nun açıklamalarının ardından cumhurbaşkanlığı konusunda gerekli oy sayısına sahip görünmüyor.” Koci, mevcut siyasi tabloya bakıldığında yeni cumhurbaşkanının seçilebilmesi için geniş tabanlı bir siyasi uzlaşının kaçınılmaz olduğunu ifade etti.

Kosova’da inşaat sektöründe iş güvenliği, temel sorunlardan biri olmaya devam ediyor. Ancak Kosova İnşaat Derneği’ne göre son aylarda şantiyelerde güvenlik standartlarının uygulanması konusunda kayda değer ilerlemeler sağlandı. Kosova İnşaat Derneği Başkanı Valon Vataj yaptığı açıklamada, iş güvenliği seviyesinin henüz istenilen noktada olmadığını ancak sektörde olumlu gelişmeler yaşandığını belirtti. “İnşaat sektöründe güvenlik hala hepimizin görmek istediği seviyede değil. Ancak son dönemde kaydedilen gelişmeler dikkat çekici ve teşvik edicidir. Kosova İnşaat Derneği olarak sektördeki güvenlik durumunu sürekli takip ediyoruz. İnşaat şirketleriyle son derece iyi bir iş birliği içerisindeyiz. Şirketlerin güvenlik önlemlerinin uygulanması, çalışanların eğitimi ve iş yerlerindeki standartların yükseltilmesi konusunda daha fazla sorumluluk üstlendiğini görüyoruz” dedi. Vataj, iş güvenliğinin sağlanmasında sorumluluğun yalnızca şirketler ve kurumlara ait olmadığını, çalışanların da bu konuda önemli bir rol üstlenmesi gerektiğini vurguladı. “Her çalışan, can ve sağlık güvenliğinin risk altında olduğu koşullarda çalışmayı reddetmeli, kişisel koruyucu ekipmanlarını kullanmalı ve şantiyelerdeki güvenlik prosedürlerine eksiksiz uymalıdır” ifadelerini kullandı. İnşaat Derneği Başkanı, çalışanlara güvenlik ihlallerini ve koruyucu önlemlerdeki eksiklikleri ilgili mercilere bildirme çağrısında bulunarak, iş kazalarının ancak ortak bir sorumluluk anlayışı ve zamanında müdahaleyle önlenebileceğini söyledi.

Priştine’de Perşembe akşamı meydana gelen olayda iki kişi yaralandı. Kosova Polisi’nin Cuma günü yaptığı açıklamaya göre, iki Kosovalı erkek ilk olarak bir şüphelinin saldırısına uğradı. Olayın ardından tespit edilen şüphelinin de yaralı olduğu belirlendi. Polis raporunda, saldırı sonucu yaralanan iki kişiden biri ile şüphelinin tedavi için Kosova Üniversite Klinik Merkezi’ne (QKUK) kaldırıldığı belirtilirken, yaralılardan birinin sağlık durumunun ağır olduğu bildirildi. Açıklamada, “İki Kosovalı erkek mağdur, Kosovalı erkek şüphelinin saldırısı sonucu yaralandı. Bir süre sonra şüpheli tespit edildi ve bacağından yaralandığı görülerek tedavi amacıyla QKUK’a sevk edildi. Olayda silah kullanıldığı değerlendirilmektedir. Yaralılardan biri ile şüpheli, aldıkları yaralar nedeniyle polis gözetiminde QKUK’ta bulunuyor. Doktorun verdiği bilgiye göre mağdurlardan birinin sağlık durumu ağırdır” ifadelerine yer verildi. Olay yerine sevk edilen polis ekipleri incelemelerde bulunurken, olayın gerçekleştiği araç delil olarak muhafaza altına alındı. Savcılığın talimatı doğrultusunda şüpheli hakkında polis nezareti kararı verildi.