Behram Bey Medresesi’nde Hafızlar Gecesi: Yeniden Açılıştan Bu Yana 114 Hafız Yetişti

 

Bosna Hersek’in en köklü eğitim kurumlarından biri olan Behram-beg Medresesi, kuruluşunun 400. yılı münasebetiyle anlamlı bir programa ev sahipliği yaptı. Medresenin camisinde düzenlenen “Hafızlar Gecesi”, Kur’an-ı Kerim’i ezberleyerek hafızlık şerefine erişen öğrencilere adandı.

 

1993 yılında yeniden faaliyete geçmesinden bugüne kadar medrese bünyesinde 114 hafız yetişti. Bu rakam, kurumun Bosna Hersek’te İslami ilimlerin ve Kur’an eğitim geleneğinin korunmasındaki önemli rolünü bir kez daha ortaya koydu.

 

Programda konuşan Vahid Fazlović, Kur’an’ın nesilden nesile aktarılmasının en özel yollarından birinin hafızlık olduğunu belirterek şunları vurguladı:

 

“Yüce Allah bazı kullarını Kur’an’ın muhafızları olmakla şereflendirmiştir. Bu güzel ve bereketli toprakların evlatları arasından çok sayıda hafız yetişmesi büyük bir nimettir. Bu gece yalnızca mevcut hafızlarımızı anmakla kalmıyor, gelecek nesillere de ilham veriyoruz.”

 

Müftü Fazlović, hafızların toplumdaki manevi değerine dikkat çekerek, her yeni hafızlık merasiminin medresenin hem Allah katında hem de insanlar nezdinde derecesini yükselttiğini ifade etti.

 

Hafız Yetiştirenlere Vefa

 

Gecede özellikle hafız yetiştiren muhaffızlara (hafızlık hocalarına) teşekkür edildi. Bu kapsamda, yıllardır medresede hizmet veren Mirnes Spahić’e özel bir plaket takdim edildi.

 

Tuzla Müftüsü, Spahić’i “İslam Birliği’nin önde gelen muhaffızlarından biri” olarak nitelendirerek, onlarca hafızın yetişmesindeki katkılarının unutulmayacağını söyledi.

 

Son 10 Yılda Büyük Artış

 

Medrese Müdürü Admir Muratović, hafızlık çalışmalarına ilginin her geçen yıl arttığını belirtti.

 

Verilen bilgilere göre:

 

* 1993-2016 yılları arasında 49 hafız yetişti.

* Son 10 yılda ise 65 yeni hafız mezun oldu.

* Toplam hafız sayısı 114’e ulaştı.

* Medresede halen görev yapan öğretmenler arasında 9 hafız bulunuyor (7 erkek hafız, 2 kadın hafız).

 

Muratović, medresenin dört asırlık tarihinde hiçbir dönemde hafızsız kalmadığını ve bu geleneğin bugün de güçlü şekilde devam ettiğini vurguladı.

 

Hafız Mirnes Spahić’in Hizmetleri

 

1970 yılında Zenica’da doğan Hafız Mirnes Spahić, Gazi Hüsrev Bey Medresesi’nden mezun olduktan sonra hafızlığını tamamladı. Daha sonra Ürdün Üniversitesi Şeriat Fakültesi’nde eğitim gördü.

 

1996 yılından bu yana Behram Bey Medresesi’nde kıraat hocası olarak görev yapan Spahić:

 

* Medresedeki Hafızlık Bölümü’nü yönetiyor,

* 43 hafızın doğrudan hocası oldu,

* Hafızlık programı aracılığıyla 120’den fazla hafızın yetişmesine katkı sağladı.

 

Ayrıca dört çocuk babası olan Spahić’in iki kızı da Kur’an hafızı olarak yetişti.

 

Bu anlamlı program, Bosna Hersek’te Kur’an eğitim geleneğinin canlılığını ve Behram Bey Medresesi’nin dört asırlık ilim mirasını bir kez daha gözler önüne serdi. Özellikle son yıllarda hafız sayısındaki artış, genç nesillerin Kur’an’a olan ilgisinin güçlenerek devam ettiğini gösteriyor.

 

***

 

Behram Bey Medresesi (Tuzla) Hakkında Ayrıntılı Bilgiler

 

400 Yıllık Bir İlim Yuvası

 

Behram-beg Medresesi, Bosna Hersek’in kuzeydoğusundaki en eski eğitim kurumlarından biridir. Tarihî kaynaklar medresenin 1626 yılından önce faaliyet gösterdiğini göstermektedir. Bu nedenle 2026 yılında kuruluşunun 400. yılı kutlanmaktadır.  

 

Kuruluşu ve İlk Dönemleri

 

Bugünkü medresenin kökeni, Tuzla’nın ilk medresesi kabul edilen “Atik (Eski) Medrese”ye dayanır. Araştırmacılar, bu medresenin 16. yüzyıl ortalarında Tuzla’daki Atik (Şarena) Camii ve mektebi yaptıran vakıf tarafından kurulduğunu düşünmektedir.  

 

Osmanlı’dan Avusturya-Macaristan Dönemine

 

Medrese uzun yıllar boyunca Tuzla şehir merkezinde, ünlü Şarena Camii’nin karşısında faaliyet gösterdi. Eski yapı 1871 yangınında zarar gördü. Daha sonra yeni medrese binası 1893-1896 yıllarında inşa edildi ve Arap-Mağrip (Neo-Mağribi) mimari tarzıyla bölgenin en dikkat çekici eğitim yapılarından biri haline geldi.  

 

Modernleşme Dönemi

 

1920’li yıllarda önemli reformlar gerçekleştirildi. Geleneksel İslami ilimlerin yanında matematik, tarih ve diğer modern dersler müfredata eklendi. Ayrıca öğrenciler için çağdaş bir yatılı okul sistemi kuruldu. II. Dünya Savaşı öncesinde medrese 120 öğrenci kapasitesine ulaşmıştı ve 25 farklı ders okutuluyordu.  

 

Kapatılması ve Yıkılışı

 

Komünist Yugoslavya döneminde medresenin faaliyetleri Ocak 1949’da durduruldu. Öğrenciler evlerine gönderildi ve okul kapatıldı. Tarihî bina daha sonra farklı amaçlarla kullanıldı. Tuzla’daki maden faaliyetleri nedeniyle oluşan zemin çökmesi sonucunda bina 1974 yılında yıkıldı. Günümüze sadece giriş kapısı ulaşabildi.  

 

Yeniden Doğuş

 

44 yıllık aradan sonra medrese 1993 yılında Bosna Savaşı sırasında yeniden açıldı. Sonraki yıllarda modern bir kampüse kavuştu. Günümüzde eğitim binası, yatakhaneler, kütüphane, spor alanları ve yaklaşık 1.500 kişilik camiden oluşan büyük bir kompleks halinde faaliyet göstermektedir.  

 

Günümüzde Behram Bey Medresesi

 

* Yaklaşık 500 öğrenci eğitim görmektedir.

* Karma eğitim uygulanmaktadır.

* Bosna’nın en başarılı ortaöğretim kurumlarından biri kabul edilmektedir.

* 1993’ten bu yana yaklaşık 3.000 mezun vermiştir.

* Yeniden açılışından sonra 114 hafız yetiştirmiştir.  

 

Bosna İslam Geleneğindeki Yeri

 

Bosna Hersek İslam toplumunda, Gazi Hüsrev Bey Medresesi ile birlikte en saygın eğitim kurumlarından biri olarak görülmektedir. Çok sayıda imam, müftü, akademisyen ve devlet görevlisi bu okuldan yetişmiştir. 2026’daki 400. yıl kutlamalarında Bosna İslam Birliği liderleri medreseyi “Bosna’nın manevi hafızasını taşıyan kurumlardan biri” olarak tanımlamıştır.  

 

Behram Bey Medresesi, Osmanlı’dan günümüze ulaşan Bosna İslam medeniyetinin en önemli eğitim miraslarından biri olarak kabul edilmektedir; savaşlar, yasaklar ve yıkımlara rağmen dört asırdır ilim ve irfan geleneğini yaşatmayı sürdürmektedir.