Ehliyet 8 Gün İçinde İade Edilecek, Ancak Araç Kullanma Yasağı Devam Edecek

Kosova Polisi, Yüksek Mahkeme’nin sürücü belgesinin fiziki olarak alıkonulmasına imkân tanıyan yasal hükmü iptal etmesinin ardından, ehliyetlerin polis tarafından sekiz günden fazla süreyle muhafaza edilemeyeceğini duyurdu.

Ancak Polis, Yüksek Mahkeme’nin kararının araç kullanma yasağına ilişkin koruyucu tedbirleri ortadan kaldırmadığını vurguladı. Sürücü belgesi sahibine iade edilse bile söz konusu yasaklar yürürlükte kalmaya devam edecek.

Kosova Polisi, belirlenen süreden daha uzun süre alıkonulan sürücü belgelerinin vatandaşlara iade edileceğini açıkladı. Ancak belgenin iade edilmesi, sürücünün otomatik olarak yeniden araç kullanma hakkına sahip olduğu anlamına gelmiyor.

Polis açıklamasına göre, hakkında araç kullanma yasağı kararı hâlen yürürlükte olan kişiler bu tedbire tabi olmaya devam edecek. Yasak süresi içerisinde araç kullanan sürücüler hakkında ise yasaların öngördüğü yaptırımlar uygulanabilecek.

Avukat Tomë Gashi, mevcut durumun uygulamada bazı sorunlara ve karışıklıklara yol açabileceğini belirtti. Gashi'ye göre vatandaş, sürücü belgesini fiziken yanında bulundurmasına rağmen yasal olarak araç kullanma hakkına sahip olmayabilir.

Gashi, Kosova Polisi'nin tüm mahkeme kararlarını uygulamakla yükümlü olduğunu belirterek şu değerlendirmede bulundu:

“Kosova Polisi, her zaman tüm mahkemelerin kararlarını uygulamıştır ve uygulamaya devam etmelidir. Bu olayda Kosova Cumhuriyeti Yüksek Mahkemesi'nin kararından söz ediyoruz. Mahkeme, daha önce bazı trafik ihlalleri nedeniyle sürücü belgelerine el konulması durumunda polisin nasıl hareket etmesi gerektiğine ilişkin bir açıklama yapmıştı. Söz konusu uygulamada ehliyetin fiziki olarak alıkonulması öngörülüyordu.”

Gashi, temel sorunun yalnızca sürücü belgelerinin iade edilmesi olmadığını, asıl önemli noktanın belgenin iadesinden sonra sürücü hakkında herhangi bir araç kullanma yasağının devam edip etmediğinin kontrol edilmesi olduğunu ifade etti.

Avukat Gashi, konuyla ilgili şu açıklamayı yaptı:

“Bazı kişiler kendi düşüncelerine göre en uygun açıklamaları yapabilir. Ancak şu anda mesele biraz daha farklı. Çünkü bazı kişiler, sürücü belgesi kendilerine iade edildiği için araç kullanabileceklerini düşünebilir. Trafik kontrolünde durdurulduklarında haklarında herhangi bir yasak bulunup bulunmadığının kontrol edilmeyeceğini varsayabilirler.

Bu nedenle, sonucun aslında değişmediğini söylüyorum. Tek fark, ehliyetine el konulan kişinin artık belgeyi fiziken yanında bulunduracak olmasıdır. Polis, sürücü belgesini sekiz gün içerisinde iade edecek. Ancak araç kullanma yasağı geçerliliğini koruyacak.

Üstelik bu durum uygulamayı daha da karmaşık hâle getiriyor. Çünkü trafik kontrolünde durdurulan her sürücünün hakkında herhangi bir yasak bulunup bulunmadığının ayrıca kontrol edilmesi gerekiyor.”

Gashi'ye göre ehliyetin iade edilmesi, sürücünün belgeyi yanında taşımasına rağmen hukuken araç kullanmasının yasak olduğu bir durum ortaya çıkarabilir. Bu nedenle trafik denetimleri sırasında sürücüler hakkındaki yasakların sistem üzerinden kontrol edilmesinin büyük önem taşıdığını belirtti.

Gashi, konunun insan davranışları açısından da değerlendirilmesi gerektiğini ifade ederek şöyle konuştu:

“Bence burada mantıklı olan tek husus, sürücü belgesinin fiziken kişinin elinde bulunması ve korunmasıdır. Ancak mesele insan doğasıyla da ilgilidir. Bir kişinin ehliyeti cebindeyse, hakkında araç kullanma yasağı bulunduğunu bilse bile direksiyon başına geçmek isteyip istemeyeceği ayrı bir konudur. Benim düşünceme göre insanların büyük bir kısmı, ehliyetlerini yanlarında bulundurduklarında sanki haklarında hiçbir yasak yokmuş gibi davranacaktır.”

Trafik uzmanı Bekim Ahmeti de Yüksek Mahkeme'nin kararının araç kullanma yasağını ortadan kaldırmadığını, ancak yeterince açık anlatılmaması hâlinde vatandaşlar arasında belirsizliğe yol açabileceğini söyledi.

Ahmeti, “Yüksek Mahkeme, sürücü belgesinin fiziki olarak alıkonulmasına ilişkin hükmü iptal etti. Ancak araç kullanma yasağına ilişkin tedbirler yürürlükte kalmaya devam ediyor.” dedi.

Ahmeti'ye göre olası sorunlardan biri, sürücünün ehliyetini fiziken yanında bulundurmasına rağmen araç kullanma hakkına sahip olmaması. Bununla birlikte, polisin denetimlerini sürdürmesi ve yasakları elektronik sistemler üzerinden kontrol etmesi hâlinde mahkeme kararının trafik güvenliğini mutlaka olumsuz etkilemesi beklenmiyor.

Trafik uzmanı Ahmeti, konuyla ilgili şu değerlendirmede bulundu:

“Sürücü ehliyetini cebinde taşıyabilir ancak bu, araç kullanma hakkına sahip olduğu anlamına gelmez. Bu konunun ilgili kurumlar veya kararı alan yetkililer tarafından daha açık bir şekilde anlatılması gerekiyor.

Söz konusu karar, trafik güvenliğini zorunlu olarak zayıflatmaz. Polis, elektronik sistemler üzerinden denetimlerini sürdürmeli ve koruyucu tedbirleri uygulamaya devam etmelidir. Belirli aralıklarla kontroller yapılması gerekiyor.

Bir vatandaş trafik kontrolü amacıyla durdurulduğunda, öncelikle elektronik sistem üzerinden hakkında ceza veya araç kullanma yasağı bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir. Eğer sürücünün cezaları varsa ve araç kullanma hakkı bulunmuyorsa gerekli işlemler yapılmalıdır.”

Ahmeti, sürücülerin mahkeme kararını yanlış yorumlamasının en önemli sorunlardan biri olabileceği uyarısında bulundu. Ona göre vatandaşın ehliyetini cebinde taşıması, her durumda araç kullanma hakkına sahip olduğu anlamına gelmiyor.

Ahmeti, bu konudaki endişelerini şu sözlerle dile getirdi:

“Sürücüler kararı yanlış yorumlarsa bunun olumsuz etkileri olabilir. Çoğu zaman vatandaşlar adeta kendi kendilerinin hâkimi oluyor ve yasaları kendi istedikleri şekilde yorumluyorlar.

Ancak trafik ihlallerinin önlenmesinde en önemli unsurlar, sürekli denetim yapılması ve yasaların uygulanmasıdır. Ehliyetin cebinizde olması, trafik kurallarını ihlal etmiş veya herhangi bir trafik suçu işlemiş olsanız bile araç kullanabileceğiniz anlamına gelmez.

Trafik güvenliği, yasalara uyulması ve bu yasaların etkin şekilde uygulanmasıyla sağlanır.”

Öte yandan KosovaPress, Yüksek Mahkeme kararının uygulanmasına ilişkin ayrıntılı bilgi almak amacıyla Kosova Polisi ile iletişime geçmeye çalıştı. Ancak Polis, konuyla ilgili daha önce yayımladığı resmî açıklamaya atıfta bulunmakla yetindi.