Kosova’da Her Gün Ortalama 10 Kişiye Kanser Teşhisi Konuluyor

Kosova’da kanser vakaları giderek artıyor. Ulusal Halk Sağlığı Enstitüsü’nün (IKSHPK) 2025 yılı raporuna göre, ülkede geçen yıl 3 bin 775 yeni kanser vakası tespit edildi. Bu rakam, her gün ortalama 10 kişiye kanser teşhisi konulduğu anlamına geliyor.

2012 yılında 1.588 yeni vaka kaydedilirken, 13 yılda bu sayı iki katından fazla arttı. Daha önce teşhis konulan ve 2025 yılında tedavi veya takip sürecinde olan hastalar da dahil edildiğinde, sağlık sistemine kayıtlı kanser hastası sayısı 5 bin 564'e ulaştı.

Yeni vakaların 1.927'sini kadınlar oluşturdu. Kadınlarda en sık görülen kanser türü, 592 vakayla meme kanseri oldu. Dikkat çeken bir diğer veri ise meme kanseri teşhisi konulan kadınların 206'sının 50 yaşın altında olması. Genel olarak kanser teşhisi konulan kadınların yüzde 49'u henüz 60 yaşına ulaşmamıştı.

Erkeklerde ise 1.848 yeni vaka kaydedildi. Bu hastaların yüzde 57'si 65 yaşın üzerindeydi. Erkeklerde en sık görülen kanser türleri arasında akciğer, mesane ve prostat kanseri öne çıktı.

Cinsiyetler arasındaki fark özellikle sigarayla ilişkili kanser türlerinde belirginleşti. Akciğer kanseri erkeklerde kadınlara göre yaklaşık 3 kat, mesane kanseri ise yaklaşık 6 kat daha fazla görüldü.

Kanser çocukları da etkiliyor. 2025 yılında 19 yaşına kadar olan 52 çocuk ve ergene kanser teşhisi konuldu.

Risk faktörleri arasında sigara ve hava kirliliği öne çıkıyor. Raporda kanser vakalarındaki artışın nedenleri ayrıntılı olarak açıklanmasa da uzmanların bilimsel verileri, özellikle tütün kullanımı ve hava kirliliğinin önemli risk faktörleri olduğunu gösteriyor. Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC), hava kirliliğini de sigara gibi kanserojen faktörler arasında sınıflandırıyor.

Öte yandan raporda, tüm sağlık kurumlarının vakaları düzenli olarak bildirmediği belirtiliyor. Bu nedenle Kosova'daki gerçek kanser hasta sayısının açıklanan rakamların üzerinde olabileceği değerlendiriliyor.