Kosovalılar, Avrupalılardan Çok Daha Fazla Gıda Harcaması Yapıyor

Arnavutluk’ta gıda ürünleri, tüketim harcamalarının yapısında Avrupa Birliği’ne kıyasla çok daha büyük bir paya sahip. Bu durum, ülkedeki hanehalkı harcamalarının nasıl dağıldığına ilişkin önemli farklılıklara işaret ediyor.

Eurostat’ın Uyumlaştırılmış Tüketici Fiyat Endeksi (HICP) kapsamında mal ve hizmetlerin tüketim sepetindeki ağırlıklarına ilişkin son verilerine göre, 2026 yılında gıda ve alkolsüz içeceklerin Arnavutluk’taki tüketim sepetindeki payı yüzde 34,5 oldu. Bu oran bir önceki yıl yüzde 34,6 seviyesindeydi.

Arnavutluk’taki oran, Avrupa Birliği ortalaması olan yüzde 16,3’ün iki katından fazla. Bu durum Arnavutluk’u, Eurostat verilerinde yer alan Avrupa ülkeleri ve diğer ülkeler arasında Kuzey Makedonya’nın ardından ikinci sıraya yerleştiriyor.

Batı Balkanlar’da Gıdaya Ayrılan Pay Çok Daha Yüksek

Gıdanın tüketim sepetindeki yüksek payı yalnızca Arnavutluk’a özgü değil. Daha düşük gelirli ekonomilerde tüketimin çok daha büyük bölümü temel ihtiyaçlara, özellikle de gıdaya yönelirken, diğer harcama kategorilerine ayrılan göreli pay azalıyor.

Veriler, Batı Balkanlar ile Avrupa Birliği’nin büyük bölümü arasında belirgin bir fark olduğunu gösteriyor.

Kuzey Makedonya’da gıda ve alkolsüz içecekler tüketim sepetinin yüzde 40,1’ini oluşturuyor. Bu oran, 2026 yılı verileri bulunan ülkeler arasındaki en yüksek seviye.

Kuzey Makedonya’yı yüzde 34,5 ile Arnavutluk ve yüzde 32,8 ile Kosova takip ediyor. Karadağ’da gıdanın payı yüzde 29,8, Sırbistan’da ise yüzde 29,4.

Böylece Eurostat’ın veri sunduğu beş Batı Balkan ülkesinde gıdanın tüketim sepetindeki ortalama payı yaklaşık yüzde 33,3’e ulaşıyor. Bu oran, AB’deki payın yaklaşık iki katı.

Karşılaştırmaya Balkanlar’daki diğer ülkeler de dahil edildiğinde fark devam ediyor. Romanya’da gıdanın payı yüzde 27,4, Bulgaristan’da yüzde 22,3, Hırvatistan’da yüzde 21,8 olurken, Yunanistan’da yüzde 18,9 seviyesinde bulunuyor.

Kosova, Bölgede Ulaştırmaya En Yüksek Payı Ayırıyor

Batı Balkan ülkeleri arasında diğer harcama kategorilerinde de önemli farklılıklar bulunuyor.

Kosova’da ulaştırmanın tüketim sepetindeki payı yüzde 18,8. Bu oran Arnavutluk’un iki katından fazla ve AB ortalaması olan yüzde 14,7’nin üzerinde.

Sırbistan’da ulaştırmanın payı yüzde 12,9, Karadağ’da yüzde 11,5, Kuzey Makedonya’da ise yüzde 10,4 seviyesinde.

Bu arada Arnavutluk ve Karadağ, restoran ve konaklama harcamalarının görece yüksek payıyla öne çıkıyor. Bu kategori Arnavutluk’ta yüzde 14,5, Karadağ’da yüzde 14,2 oranında. Buna karşılık Kuzey Makedonya’da yüzde 8,7, Kosova’da yüzde 4,3 ve Sırbistan’da yalnızca yüzde 3,9 seviyesinde.

AB’de Tüketimin Yüzde 46’sı Gıda, Konut ve Ulaştırmaya Ayrılıyor

Avrupa Birliği’nde tüketim harcamalarının yapısı daha dengeli bir dağılım gösteriyor.

Eurostat verilerine göre, Ocak 2026’da AB’de hanehalklarının toplam tüketim harcamalarının yaklaşık yüzde 46’sı üç ana kategoride yoğunlaştı: gıda ve alkolsüz içecekler; konut, su ve enerji; ulaştırma.

Bu kategorilerin her biri son yılların en az bir döneminde fiyatlarda önemli artışlarla karşı karşıya kaldı. Bu durum, söz konusu kalemlerin genel enflasyon gelişmelerindeki önemini de açıklıyor.

Gıda ve alkolsüz içeceklerin AB tüketim sepetindeki payı yüzde 16,3 olurken, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtların payı yüzde 14,9, ulaştırmanın payı ise yüzde 14,7 olarak gerçekleşti.