Mamuşa’da Domates Bol, Fiyat Düşük

Mamuşa’da bu yıl domates verimi geçen yıla göre daha yüksek. Ancak çiftçiler, piyasadaki düşük fiyatlar nedeniyle zor bir sezon geçiriyor. Özellikle Sırbistan başta olmak üzere bölge ülkelerinden gelen ürünlerle artan rekabet fiyatları aşağı çekerken, domates ihracatının yüksek seviyesini koruduğu belirtiliyor.

Çocukluğundan beri tarımla uğraşan Arif Mazrek, birkaç yıllık aranın ardından 2009 yılında profesyonel olarak yeniden tarıma döndü. Bugün Mamuşa Belediyesi’nde ailesiyle birlikte 2,5 hektarlık serada çeşitli sebzeler yetiştiriyor.

Mazrek, farklı sebzelerin yanı sıra düzenli olarak birkaç domates çeşidi de üretiyor. Bu yıl verimin geçen yıla göre daha yüksek olduğunu belirten Mazreku, “Bu yıl verim daha yüksek. Hava koşulları iyi gitti ve geçen yıla kıyasla daha fazla ürün elde ettik” dedi.

Mamuşa’da domates ekim dönemini yalnızca iklim koşulları değil, bölge ülkelerinden gelen ürünlerin piyasadaki rekabeti de etkiliyor.

Dört farklı domates çeşidi yetiştiren Mazrek'e göre, pazarlanması en kolay ürün kırmızı domates. Diğer çeşitlerde ise rekabet daha yoğun ve piyasadaki talep değişkenlik gösteriyor.

Seralarda yetiştirdiği domateslerden hektar başına yılda 160 tona kadar ürün alan Mazrek, yüksek verime rağmen bu yıl fiyatların önceki yıllara göre gerilediğini söylüyor.

Mazrek, fiyat düşüşünün başlıca nedenlerinden birinin Sırbistan’dan gelen ürünlerin yarattığı rekabet olduğunu belirtiyor. Ona göre Sırp domatesleri kalite açısından Kosova ürünlerinin gerisinde kalsa da piyasadaki rekabet fiyatları etkiliyor.

Mamuşa Belediyesi’nde şu anda yaklaşık 400 hektarlık sera alanı bulunduğu tahmin ediliyor. Bu alanların yaklaşık yüzde 70’inde domates, yüzde 30’unda ise salatalık yetiştiriliyor.

2,5 hektarlık serada sebze üretimi yapan Mazrek ailesi 16 kişiden oluşuyor. Ailenin yedi ferdi doğrudan tarımsal üretimde çalışıyor. Aile ayrıca aldığı hibeler sayesinde bir hektarlık yeni sera kurmayı başardı.

Mamuşa’daki toplama merkezlerinden birinin yöneticisi Feim Bytyqi de bu yıl domates veriminin arttığını doğruluyor. Bytyqi, fiyatların geçen yıla göre daha düşük olmasına rağmen ihracatın yüksek seviyede devam ettiğini belirtiyor.

Bytyqi’ye göre fiyatlardaki düşüşün temel nedeni de Sırbistan’dan gelen ürünlerle yaşanan yoğun rekabet. Sırp domateslerinin bu yıl Mamuşa domatesleriyle aynı dönemde piyasaya çıkmasının rekabeti daha da artırdığını ifade ediyor.

Bytyqi, kalite açısından ise Mamuşa’da üretilen domateslerin Sırbistan’dan gelen ürünlerden belirgin şekilde daha kaliteli olduğunu savunuyor.

Bu haberin yapıldığı sırada Mamuşa’da domatesin kilogram fiyatı 35 ila 40 cent arasında değişiyordu. Çiftçiler ise fiyatların bir miktar yükselmesini umut ediyor.

Mamuşa’da faaliyet gösteren beş toplama merkezi, yılda yaklaşık 300 kamyon domatesi yurt dışına ihraç ediyor. Geçen yıl da yaklaşık aynı miktarda domates ihraç edilirken, bu yıl ihracatın aynı seviyede veya biraz daha yüksek olması bekleniyor.

Mesleği agronom olan Besim Sahiti, Mamuşa’da on yıldan daha uzun süre önce inşa edilen seraların neredeyse tamamının yenilendiğini belirtiyor. Geleneksel tünel tipi seraların yerini modern blok seralar almış durumda.

Sahiti, teknolojik gelişmelerin yanı sıra bölgenin elverişli iklim koşullarının da sebze üretiminde verim ve kaliteyi artırdığını söylüyor.

Bunun yanında çiftçilerin üretim süreçlerini daha profesyonel hale getirdiğini belirten Sahiti; sertifikalı ve kaliteli tohum kullanımı, bitkinin doğru ve dengeli beslenmesi ile hastalık ve zararlıların etkin biçimde kontrol edilmesinin üretimdeki başarıyı artırdığını ifade ediyor.

“Bugünkü çiftçiler ile 15 yıl önceki çiftçiler arasında sebze üretiminin profesyonel yönetimi açısından çok büyük bir fark var. Bugün üretim sürecinin tamamına çok daha profesyonel bir yaklaşımla bakılıyor” diyor.

Agronom Sahiti’ye göre Mamuşa’nın elde ettiği üretim ve ticaret seviyesinin korunması için yetiştiricilik standartlarının sürekli olarak uygulanması ve daha da geliştirilmesi gerekiyor. RTK