NATO’nun Kosova’daki Varlığı Doğrudan Etkilenmeyebilir, Ancak Üyelik Süreci Risk Altında

Eski NATO üst düzey yetkilisi Jamie Shea, Avrupa’nın güvenlik mimarisinde yaşanabilecek değişikliklerin NATO’nun Kosova’daki KFOR misyonunu doğrudan etkilemesinin beklenmediğini, ancak Kosova’nın NATO üyeliği hedefi ve ABD ile güvenlik ilişkilerinin yeni zorluklarla karşılaşabileceğini söyledi.

Hür Avrupa Radyosu’na (REL) konuşan Shea, Rusya’nın NATO’nun genişlemesini engelleme ve ABD’nin Avrupa’daki askerî varlığını azaltma girişimlerinin Kosova açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini belirtti.

ABD yönetiminin 5 Kasım’da sunduğu yeni güvenlik çerçevesi, Avrupa’da güvenlik istişarelerinin güçlendirilmesini, kriz iletişimini ve askerî şeffaflığı artırmayı hedefliyor. Ancak Kosova ve KFOR’un bu görüşmelere dahil olup olmadığı henüz bilinmiyor.

Shea, KFOR’un BM Güvenlik Konseyi’nin 1244 sayılı kararı temelinde faaliyet göstermesi ve barış gücü niteliği taşıması nedeniyle Avrupa’daki olası askerî değişikliklerden doğrudan etkilenmesini beklemediğini ifade etti.

Kosova’da yaklaşık 4 bin 700 askerin görev yaptığı KFOR’un, güvenlik koşullarına bağlı olarak kademeli şekilde önceki asker sayısına dönmesi gündemde. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, hedeflenen asker sayısının yaklaşık 3 bin ila 3 bin 500 olabileceğini açıklamıştı.

Shea’ya göre Rusya, NATO’nun daha fazla genişlemesini engellemeye çalışacak. Böyle bir girişimin Ukrayna’nın yanı sıra Kosova’nın gelecekte NATO’ya katılma ihtimalini de olumsuz etkileyebileceğini belirtti.

Kosova’nın üyelik süreci ise Rusya’nın tutumundan bağımsız olarak da zorluklar barındırıyor. İspanya, Yunanistan, Romanya ve Slovakya Kosova’nın bağımsızlığını tanımıyor. NATO’ya yeni üyelerin kabulü için tüm üye ülkelerin onayı gerekiyor.

Shea, Rusya’nın Avrupa’daki ABD askerlerinin çekilmesini de istediğini hatırlatarak, böyle bir gelişmenin ABD ile yakın güvenlik ilişkileri bulunan Kosova’yı etkileyebileceğini söyledi.

ABD’nin KFOR bünyesindeki asker sayısı yıllar içinde azalarak 600’ün altına düştü. Washington yönetimi de Avrupa’daki askerî yükümlülüklerini yeniden değerlendirirken Avrupalı müttefiklerin savunmada daha fazla sorumluluk üstlenmesini istiyor.

Öte yandan ABD askerlerinin Kosova’dan çekileceğine ilişkin herhangi bir açıklama yapılmış değil.

Shea, Avrupa ülkelerinin Batı Balkanlar’ın güvenliğinde daha büyük rol üstlenmesinin beklendiğini belirterek Kosova’nın Avrupa ülkeleri ve Avrupa Birliği ile ilişkilerini güçlendirmesi gerektiğini vurguladı.

Ona göre Kosova, güvenlik politikalarında yalnızca Washington’a bağımlı kalmamalı, Avrupa ile iş birliğini de artırmalı.

ABD’nin yeni güvenlik önerisi ise henüz görüşme aşamasında bulunuyor ve Avrupa’nın güvenlik mimarisinde değişiklik yapılmasına yönelik kesinleşmiş bir anlaşma bulunmuyor.