Hayali asılsız iddiaların odağında Türkiye var
Mufassal haber: M.Tevfik Yücesoy
Arnavutluk’ta Başbakan Edi Rama hükümetine karşı bir aydan uzun süredir devam eden protestolar, ülkedeki siyasi tartışmaları uluslararası boyuta taşıdı. Protestoları değerlendiren bazı Arnavut siyaset analistleri, gösterilere sivil toplumun yanı sıra Türkiye, Almanya ve ABD’deki çeşitli çevrelerin de ilgi gösterdiğini öne sürdü.
Gösteriler, 31 Mayıs’ta Avlonya kentine bağlı Zvërnec’te özel güvenlik görevlilerinin bir kadına yönelik şiddet uyguladığı iddiasının ardından başladı. Daha sonra yolsuzluk, mülkiyet sorunları ve organize suç iddialarını da kapsayan protestolar, hükümet karşıtı geniş çaplı gösterilere dönüştü. Zaman zaman başkent Tiran’da on binlerce kişinin katıldığı protestolarda göstericiler, Başbakan Rama’nın istifasını talep ediyor.
Gazeteci ve siyaset analisti Dritan Laçi, protestoların yalnızca Zvërnec olayından kaynaklanmadığını belirterek, Arnavutluk Özel Yolsuzluk ve Organize Suçlarla Mücadele Savcılığı’nın (SPAK) yayımladığı dosyaların da kamuoyunda büyük tepki oluşturduğunu savundu.
Laçi, söz konusu belgelerde organize suç gruplarının siyasi destekle hareket ettiği ve kara para aklama amacıyla gayrimenkul edindiğine ilişkin iddiaların yer aldığını öne sürerek, vatandaşların bu nedenle protestolara destek verdiğini ifade etti.
Türkiye ve diğer ülkelerin rolü tartışılıyor
Siyaset analisti Ili Pata ise protestoların yalnızca iç dinamiklerle açıklanamayacağını savunarak, Türkiye, Almanya, Yunanistan ve bazı büyük güçlerin Arnavutluk’taki gelişmeleri yakından takip ettiğini iddia etti.
Pata, protestolar içinde Türkiye tarafından desteklenen grupların bulunduğunu, ayrıca İran bağlantılı bazı unsurların da etkili olmaya çalıştığını ileri sürdü. Bu iddialara ilişkin somut kanıt sunulmazken, Pata, son dönemde Arnavutluk ile Türkiye arasındaki ilişkilerde görüş ayrılıklarının oluştuğunu öne sürdü.
Benzer değerlendirmede bulunan hukukçu Leonard Karaj da Türkiye’nin Arnavutluk’taki gelişmeleri yakından izlediğini belirterek, Rama hükümetinin İsrail’e verdiği güçlü desteğin Ankara ile Tiran arasında mesafe oluşturmuş olabileceğini iddia etti.
Karaj ayrıca Almanya’nın Arnavutluk’un siyasi yöneliminde değişim istediğini öne sürerken, ABD’de de özellikle Demokrat Parti çevrelerinde Rama yönetimine yönelik eleştirilerin arttığını söyledi.
AB ve uluslararası çevrelerden eleştiriler
Laçi ise Avrupa Birliği içinde bazı Avrupa Parlamentosu üyelerinin de Rama yönetimine yönelik eleştirilerini artırdığını belirterek, protestoların yalnızca iç siyasetin değil, Avrupa ile ABD arasındaki daha geniş siyasi dengelerin de etkisi altında bulunduğunu savundu.
Analistlere göre, Arnavutluk’ta yaklaşık 12 yıldır iktidarda bulunan Rama’nın uzun süreli yönetimi nedeniyle ülkede siyasi değişim beklentisi güçlenirken, protestoların ne kadar süreceği ve mevcut hükümet üzerinde nasıl bir etki oluşturacağı ise belirsizliğini koruyor.
Not: Haberde yer alan Türkiyenin protestolarda rolü olduğuna ilişkin asılsız iddia ve değerlendirmeler, röportaj yapılan Arnavut siyaset analistlerinin hayali iddialarını yansıtmakta olup, bu iddialar bağımsız kaynaklarca doğrulanmış değildir.