Topluluklar Temel Eğitim Sıkıntılarına Çözüm Bekliyor

Kosova Meclisi Genel Kurulu’nda pandeminin eğitime etkisi konusunda söz alan Kosova Demokratik Türk Partisi-KDTP Milletvekili Enis Kervan, çoğunlukta olmayan toplulukların temel eğitim sıkıntıları (ders kitap, araç gereç eksiklikleri v.s.)  çözüme kavuşmazken pandemi dönemindeki eğitim sıkıntılarına odaklanmasının çok zor olduğunu vurguladı.

Türkçe eğitimde 2019 yılından bu yana yeni müfredata göre hiçbir Türkçe yanısıra Boşnakça kitap yayınlanmadığını söyleyen Kervan, 2013 yılında ilk ve son defa Mesleki okullar için Türkçe öğretim plan ve programları yayınlandığını belirtti.

“Eğitim Bakanlığı topluluklar biriminde tek bir Türk yönetici bulunmakta ve kendini destekleyici kadro eksikliği yüzünden toplulukların sorunlarına çözüm geçtirmekte zorlanmaktadır.” diyen Enis Kervan, Türkçe ve Boşnakça uzaktan eğitim çekimlerine katılan öğretmen teknik elemanlara ödeme yapılmadığını da bildirdi.

Milletvekili Enis Kervan’ın konuşmasından sonra söz alan Kosova Eğitim Bilim ve Teknoloji Bakanı Arbërie Nagavci, topluluklar dillerinde eğitimin devam ettiğini belirtirken başta RAE topluluğu olmak üzere bakanlığın topluluklar öğrencilerine burslar ayırdığını ifade etmekle yetindi.

Boşnak milletvekili Duda Balje’nin de kitap eksikliği uyarısından sonra yeniden söz alan Nagavci, bakanlıkta topluluklar eğitimi sorumluları ile birlikte başta kitaplar olmak üzere sorunların çözümü üzerinde çalışmalar sürdürdüklerini bildirdi.


KDTP Milletvekili Enis Kervan’ın Genel Kurul’da bugün yaptığı konuşmasını olduğu gibi aktarıyoruz:

“Bugün, COVID-19 virüs salgını döneminde, her düzeydeki eğitim organizasyonu üzerine parlamento tartışmasını gerçekleştirmekteyiz.

Geçmiş kimi pandemilere göre COVID-19’un sağlık başta olma üzere her sektöre olumsuz etkileri çok daha fazla yıkıcı olmuştur. Bu bağlamda COVID-19’un sağlık, ekonomi ve eğitime yönelik etkilerini kısa süreli ve uzun süreli etkiler olmak üzere tartışmalıyız. Kısa vadeli ve uzun vadeli çözümler üzerinde durmalıyız. Görünen o ki COVID-19’un kısa süreli sürecinde belki de en yaygın etkisi zaman zaman eğitim kurumlarının kapatılması olmuştur. Uzun süreli etkiler ise bu dönemi yaşayan çocuklarımızın ve gençlerin gelecekte istihdamda yer almasında, yeteneklerinin değerlendirilmesinde haksızlıklara uğraması olasılığı olacaktır endişesi kaçınılmazdır.

COVID-19’un neden olduğu eğitsel sorunların kısa süreli çözümleri eğitim kurumlarının ekonomik canlanmayla birlikte güçlenmelerinin sağlanmasıdır. Uzun dönemde ise pandemilere ilişkin bir destek programının geliştirilmesi, eğitimde ders ve diğer materyallerin dijital ortama taşınması, her topluluğa yönelik özel eğitim tv ve diğer kanallarının açılması, özel uzaktan eğitim öğretmen kadrolarının oluşturulması ve bu konuda gelecek pandemilere hazırlıklı olmayı sağlayacak plan ve politikalar geliştirilmelidir.

Bugün pandemi döneminde eğitimi konuşmaktayız. Ancak çoğunlukta olmayan topluluklar olarak bizlerin pandemi dönemindeki eğitim sıkıntılarına odaklanmamız çok zor. Çünkü bizler halen temel eğitim sıkıntılarımızla, ders kitap eksikliklerimizle, araç gereç eksikliklerimizle ve diğer sorunlarımızla uğraşıyoruz.

Kanaatimce genel olarak bugüne kadar, okul öncesi ve ilköğretim düzeyine, eğitim sürecinin organizasyonunun uzaktan yapılmasına dair alınan kararlar, pandemi döneminde uzaktan eğitimin uygulanması sırasında tespit edilen düzensizliklerin önlenmesini etkileyecek somut önlemlere eşlik etmemiştir.

Ancak sözkonusu Türk, Boşnak, Rom, Aşkali ve Mısırlı toplulukların eğitimi olunca, topluluklar olarak ayrı ayrı temel sorunlarımızı dile getirmeden önce covid 19 döneminde yaşadığımız sorunlarımızdan söz etmemiz yetersiz olacaktır.

Bugün Türkçe eğitimde 2019 yılından bu yana yeni müfredata göre yayınlanan hiçbir Türkçe yanısıra Boşnakça kitabımız yoktur. Çocuklarımız bugün eğitimlerine eski müfredatla hazırlanmış kimi ders kitaplarıyla devam etmektedir. Öğretmenlerimizin özverili çalışmalarıyla ders konuları yeni müfredata göre tamlanarak, olmayan yardımcı ve iş ders kitapları yine öğretmenlerimizin kendi inisiyatifleri ve Türkiye’den sağladığımız yardımcı ders setleri ile tamamlanmaya çalışılmaktadır.
2013 yılında ilk ve son defa Mesleki okullar için Türkçe öğretim plan ve programları yayınlanmıştır. Ancak sonrasında meslek okulları için yayınlanmış tek bir ders kitabımız bile mevcut değildir. Türk dilinde mesleki okullar sadece Prizre ile sınırlı kalıp, Türklerin yaşadığı ve Türkçe eğitimin var olduğu Priştine, Gilan, Mamuşa’da mesleki bölümler talep ve ihtiyaç olmasına rağmen maalesef yoktur. En kısa zamanda bu bölgelerdeki ihtiyaçlara göre Türkçe yeni bölümlerin açılması için çalışmalara başlanmalıdır.

Başta Vuçitırın olmak üzere diğer bölgeleri de kapsayacak şekilde Türk dilinin ortam dili olarak seçmeli ders olarak okullarda öğretilmesi için
“Ortam dillerinin öğretilmesine yönelik idari talimat” Eğitim Bakanlığı tarafından henüz hazırlanmamıştır.

Küçük yaşta beden eğitimi veya spor ve sağlık dersi ile tanışan çocuklarımız hem fiziksel hem zihinsel hem de ruhsal açıdan gelişmektedir.

Bu yüzden okullarda çocuklarımız için bilinçli ve sağlıklı spor eğitim imkanı bölgesel veya kısmen değil her yerde eşit şartlarda olmalıdır. Kosovalı Türklerin tek belediyesi olan Mamuşa’daki öğretmenlerimizin, öğrencelerimizin ve ebeveynlerimizin yıllarca talep ettiği okul spor salonu veya öğrencilerin yararlanabileceği başka bir spor tesisi maalesef bulunmamaktadır. Mamuşa’daki öğretmenlerimizin, öğrencilerimizin bu talebini özellikle eğitim bakanımız tarafından umarım ciddiye alınarak bütçe ve çalışma programına eklenecektir, bizler de milletvekilleri olarak bu konunun takipçisi olacağızdır.

Bugün değişik yerlerde ve özellikle Türkiye’de çeşitli üniversitelerden mezun olan gençlerimiz, aylarca, çoğu zaman yıllarca diploma denkliği-nostrifikasyon sıkıntılarıyla uğraşmaktadır. Bu sebeple çeşitli iş ilanlarına da katılmaktan mahrum bırakılmaktadırlar. İstihdam edilme şansları ellerinden alınmaktadır. Bu sorun sadece pandemi döneminde değil yıllarca gençlerimizin karşılaştığı ve çözüm bekleyen önemli sorunlarından biridir.
Yeni müfredata gore 0, 1,2,6,7,10 ve 11. Sınıflar için Arnavutça yayınlanan kitaplar takdir edicidir, ancak aynı kitaplar Türk ve Boşnak çocukları için maalesef yayınlanmamıştır. Yeni müfredata göre Eğitim Bakanlığının 2019 yılındaki ilanına başvurup değerlendirme komisyonlarından geçen 4 Türkçe kitap ile 7 Boşnakça kitap hazırlanmış, maalesef günümüze kadar yayınlanmamıştır. Diğer kitaplar tercüme edilmemiş, hazırlanmamış, hiçbir zaman olmayan yardımcı ders kitapları konusunda halen bir ilerleme sağlanmamıştır. Bu yüzden kısa vadede ve uzun vadede kalıcı çözümler için eğitim bakanımızın destekleriyle bu konuya çözüm üretmemiz en büyük beklentilerimiz arasındadır
.
Tamlama dersi olarak Prizren’de devam eden, Yakova, Ferizay ve Kosova Ovası’nda başlatılması beklenen Rom Dili dersi için, kitaplar basılmamıştır. Romca dersinin ilk seviye öğrenimi için yıllar önce hazırlanan 3 Romca kitap dışında yeni müfredat hazır olmasına rağmen diğer seviyelere yönelik Romca hiçbir kitap basılmamıştır.

Eğitim Bakanlığı topluluklar biriminde tek bir Türk yönetici bulunmakta ve kendini destekleyici kadro eksikliği yüzünden toplulukların sorunlarına çözüm geçtirmekte zorlanmaktadır. Her topluluğun ayrı ayrı eğitim sıkıntılarını göz önünde bulundurarak, Eğitim Bakanlığının Türk, Boşnak, Rom, Aşkali, Mısırlı ve diğer topluluklar için bakanlıkta ayrı ayrı koordinatörlerin ve destekleyici kadroların atanması mecburidir. Türk ve diğer topluluklara yönelik müfettişlerin alınması ve artırılması gerekmektedir.

Verilere göre, Kosova'da 44'ü okul öncesi eğitim kurumları, 921 ilk / alt orta, 123 orta yüksek, 6 özel okul olmak üzere 1.094 kamu üniversite öncesi eğitim kurumunda, kamu eğitim sistemi uygulanmaktadır.

Buna özel üniversite öncesi eğitim kurumlarını ve kamu ve özel yüksek öğrenim düzeyini de eklediğimizde, pandeminin neden olduğu durumdan eğitim sektörünün çok fazla etkilendiği açıkça ortadadır.

Bununla birlikte, öğrencilerin ekonomik koşulları, teknolojinin önemi ile ilgili olumsuz tutumlar nedeniyle özellikle bazı topluluklara ait öğrencilerin teknolojiyi kullanamadıklarını da belirtmemiz gerekmektedir.

Soz konusu uzaktan eğitim olunca Priştine ve ardından Prizren’de Türkçe ve Boşnakça uzaktan eğitim kayıt çalışmaları başarıyla devam etmiştir. Pandeminin ilk günlerinde, ne olacağı belirsiz bir süreçte ailelerini riske atan kahraman kimi öğretmenlerimizin, kameramanlarımızın ve diğer personelin destekleriyle Türkçe ve Boşnakça uzaktan eğitim çekimlerini bizzat dönemim eğitim bakan yardımcısı olarak Priştine’de başlatarak ardından Prizren’de devam ettirebildik. O dönem eğitim bakanlığı platformlarında da, youtube kanalında Arnavutça yanısıra Türkçe ve Boşnakça platformlar ve kanallar açtırdık. Türkiye Cumhuriyeti Kosova Büyükelçisi ve Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı ve Kosova Eğitim Bakanlığı ile uzaktan eğitim yardımcı kaynakları ve tv TRT Eba tv kanallarını kullanabilmek için anlaşma sağladık.

Priştine’ de 2021 Mart ayında başlayan, çekimleri 28 Mart tarihinde yine Prizren’de devam ederek 28 Mayıs’ta başarıyla sonlanmıştır. 962 Türkçe ders birimi ve 21 Mayısta sonlanan Boşnakça uzaktan eğitim çekimlerinde 711 Boşnakça ders birimi kayıtları gerçekleşmiştir.

Ancak o günden bu güne özveriyle çalışan 38 Türk ve 28 Boşnak öğretmenin 2020 yılı Mayıs ayı ödenekleri gerçekleşmemiştir. Başarılı devam eden bir sureç, Mart ayında, Mayıs ayında, covid 19 salgınının en belirsiz günlerinde çocuklarımız için emek veren öğretmenlerimizin maalesef halen ödemeleri gerçekleşmemiştir.
Ardı ardına hükümet değişikliklerinin de etkisinin var olduğu bilinciyle, Türk ve Boşnak öğretmenlerine karşı yapılan bu haksızlık hala düzeltilmemiştir. Bu yüzden Eğitim bakanımızdan bu konuda özellikle yardımcı olmasını ve öğretmenlerimize karşı işlenen bu haksızlığın telafi edilmesi için özellikle yardımcı olmasını bir daha talep etmekteyim.

Devamında Türkçe ve Boşnakça uzaktan eğitim çekimleri Prizren Üniversitesi`nde 28 Eylül 2020'den beri iki televizyon stüdyosunda gerçekleştirilmiştir.

28 Eylül 2020 tarihinde başlayan Türkçe Uzaktan Eğitim çekimleri 28 Şubat 2021 tarihinde sona ermiştir. Bu süreçte Türkçe eğitimde 37 öğretmen görev almıştır.

Bir eğitim-öğretim yılında temel alınarak yapılması planlanan 4258 ders biriminden 3966 ders biriminin çekimi başarıyla tamamlanmıştır.

Boşnakça Uzaktan eğitim derslerinin kayıtları 29 Eylül 2020'de başlamıştır. Çekim sürecine toplamda 15 Boşnak öğretmen katılmıştır.

Uzaktan eğitime Rom, Aşkali ve Mısırlı topluluk öğrencileri de katılmıştır. Bu toplulukların ozellile teknoloji araç gereç eksikliği çocukların aktif olmalarını olumsuz yönde etkilemiştir. Özellikle Rom topluluğu mensupları uzaktan eğitimde Rom dili derslerinin de yayınlanmasını talep etmiştir. Talepler doğrultusunda sadece 1 ay kadar bir sürede Rom dilinde 60 ders için çekim gerçekleşmiştir.

Ancak Ocak ve Şubat 2021'de derslere katılan öğretmenler ve diğer personel ekibi için yine aynı haksızlık tekrarlanmış, bu aylar için de henüz ödeme yapılmamıştır. Ayrıca, öğretmenler için öngörülen ödeme, hazırladıkları ders ve çekimini gerçekleştirdikleri ders biriminden çok daha azdır. Ortada yine bir emek vardır fakat belirli sebeplerden dolayı ödenekleri gerçekleşmemekte ve emeklerinin karşılığını almamaktadırlar.

Bütün bunları göz önünde bulundurarak covid 19 salgının en kısa zamanda atlatılması dileğiyle,  çocuklarımızın eğitim haklarının uygulanması için herkesi daha çok sorumluluk almaya davet ediyorum.

Sorunlarımızın çözüme kavuşabilmesi için göstermiş olduğu ilgi ve alaka için de özellikle eğitim bakanımıza da sonsuz teşekkürlerimi sunarım.”