Ulusal Denetim Ofisi,Çok Sayıda Usulsüzlük Tespit Etti

Ulusal Denetim Ofisi (ZKA), bugün 2025/2026 denetim dönemine ilişkin şimdiye kadarki denetim sonuçlarını yayımlayarak, kamu kurumlarında ihale süreçlerinden bütçe uygulamalarına, kamu mallarının yönetiminden sübvansiyonlara kadar uzanan çok sayıda usulsüzlüğü ortaya koydu.

Düzenlenen basın toplantısında Genel Denetçi Vlora Spanca ile Genel Denetçi Yardımcısı Bezad Halilaj, denetimlerin kamu mali yönetiminde tekrarlanan yapısal zayıflıkları ortaya çıkarmaya devam ettiğini belirterek başlıca bulguları kamuoyuyla paylaştı.

Spanca'nın verdiği bilgilere göre, 2025/2026 denetim sezonu için toplam 145 denetim planlandı. Bunların 102'si yayımlandı. 30 Haziran'a kadar 88 zorunlu mali uygunluk denetimi ile 12 kamu işletmesi denetiminin tamamlanması bekleniyor. Uygunluk, performans, gizlilik dereceli ve Dünya Bankası projelerine ilişkin diğer denetimlerin ise yıl içinde planlandığı şekilde sonuçlandırılması öngörülüyor.

Ayrıca Kosova Bütçesi Yıllık Denetim Raporu'nun en geç 31 Ağustos 2026 tarihinde Kosova Meclisi'ne sunulması bekleniyor.

Spanca, yayımlanan 94 mali ve uygunluk denetimi raporundan 55'ine şartlı görüş, 4'üne olumsuz görüş, 35'ine ise olumlu (değiştirilmemiş) görüş verildiğini açıkladı.

ZKA'ya göre başlıca sorunlar şunlar oldu:

• Mali raporlamadaki hatalar,
• Kamu ihale mevzuatının ihlali,
• Sözleşme yönetimindeki eksiklikler,
• Kamu harcamalarının yetersiz denetimi.

Kamu işletmelerinde ise 4 olumsuz, 5 şartlı görüş verildiği bildirildi.

Raporda merkezi ve yerel yönetimlerde çok sayıda sistematik ihlal tespit edildi. Bunlar arasında:

• Bütçe karşılığı olmadan mali yükümlülük altına girilmesi,
• Finansmanı sağlanmadan projelerin ihale edilmesi,
• Sermaye yatırımlarında gecikmeler,
• Kamu ihale prosedürlerine uyulmaması,
• Ödemelerin gecikmesi,
• Personelin yasal prosedürler dışında görevlendirilmesi,
• Elektronik ihale sisteminin yetersiz kullanılması yer aldı.

Priştine Belediyesi hakkında ciddi tespitler

Raporun en dikkat çeken bölümlerinden biri Priştine Belediyesi ile ilgili oldu.

ZKA, belediyenin mali tablolarına şartlı görüş, mevzuata uygunluğuna ise olumsuz sonuç verdi.

Tespit edilen başlıca usulsüzlükler şunlar:

• 52 harcama kaleminde, toplam 7,7 milyon Euro'yu aşan yanlış muhasebeleştirme,
• 27 milyon Euro'yu aşan koşullu yükümlülüklerin olduğundan fazla gösterilmesi,
• Tahsil edilecek alacaklar ve mali yükümlülük hesaplarında hatalar.

ZKA ayrıca, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı ile yürütülen bir projede 5,2 milyon Euro ön ödeme yapıldığını, ancak projenin uygulanmasına ilişkin yeterli kurumsal izleme ve şeffaflığın bulunmadığını bildirdi.

Raporda ayrıca;

• Teklif değerlendirme süreçlerindeki hatalar,
• Sözleşmelerde bazı iş kalemlerinin yer almaması,
• Projelerin nihai maliyetlerinde sapmalar,
• Bütçe karşılığı olmadan sözleşme imzalanması,
• Büyük altyapı projelerinde gerekli inşaat izinleri alınmadan çalışmalara başlanması

gibi çok sayıda ihale usulsüzlüğü de tespit edildi.

Spanca, 2025 yılı içerisinde mahkeme kararları doğrultusunda yapılan ödemelerin 45 milyon Euro'yu aştığını, bazı ödemelerde 131 güne varan gecikmeler yaşandığını ve faiz ile icra masraflarının doğru şekilde ayrıştırılmasına ilişkin belgelerin eksik olduğunu açıkladı.

Bazı durumlarda ise sivil toplum kuruluşlarına sağlanan sübvansiyonların açık ve rekabetçi süreçler işletilmeden verildiği, bunun da kamu kaynaklarının kullanımında şeffaflık ve eşitlik ilkelerinin ihlali anlamına geldiği ifade edildi.

Performans denetimleri

Genel Denetçi Yardımcısı Bezad Halilaj, performans denetimlerinde de ciddi eksiklikler tespit edildiğini söyledi.

Buna göre:

• Termokos'ta ısı dağıtımında eşitsizlik, zayıf faturalandırma sistemi ve yedek kapasite eksikliği,
• Mülkiyet Karşılaştırma ve Doğrulama Ajansı'nda elektronik sistem sorunları, eksik veri ve düzensiz denetimler,
• Priştine Üniversitesi'nde kullanılan SEMS sisteminde bilgi teknolojileri yönetimi, veri güvenliği ve dış hizmet sağlayıcılara aşırı bağımlılık gibi eksiklikler tespit edildi.

ZKA, açıklamasının sonunda tüm kamu kurumlarına denetim tavsiyelerini ciddiyetle uygulama çağrısında bulunarak, bu önerilerin kamu yönetiminin iyileştirilmesi ve kamu kaynaklarının kullanımında hesap verebilirliğin artırılmasını amaçladığını vurguladı.