UNMIK Şefi Peter Due’den Banjska ve İber-Lepenc Saldırıları İçin Hesap Verilmesi Çağrısı

BM Genel Sekreteri’nin Özel Temsilcisi ve UNMIK Şefi Peter Due, Kosova’da Banjska saldırısı ile İber-Lepenc kanalına yönelik saldırıdan sorumlu olanların hesap vermesi gerektiğini vurguladı. Due ayrıca Kosova Özel Mahkemesi’nin yetkilerini etkileyen yasal değişikliklere ilişkin Avrupa Birliği’nin endişelerini yineleyerek yargının bağımsızlığına ve bütünlüğüne saygı gösterilmesi çağrısında bulundu.

Due, Kosova’daki gelişmelerin ele alındığı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi toplantısında yaptığı konuşmada, Kosova Özel Mahkemesi’nin 16 Eylül’de açıkladığı kararın ardından düzenlenen protestolara da değindi.

Kararın ardından farklı yerlerde gösteriler düzenlendiğini belirten Due, protestoların büyük bölümünün barışçıl geçtiğini ifade etti.

Kosova polisinin 21 gün süren protestolar boyunca genel olarak barışçıl ve uygun bir tutum sergilediğini kaydeden Due, buna karşın polisin Birleşmiş Milletlerle bilgi paylaşımı ve koordinasyon konusunda yeterli iş birliği yapmadığını, bilgilerin yalnızca uluslararası ortak ülkelerle paylaşıldığını söyledi.

Due, bu konuları Priştine’deki yetkililerle ve uluslararası ortaklarıyla görüştüğünü belirtti.

Özel Mahkeme’nin yetkilerine ilişkin endişe

Peter Due, Kosova Meclisi tarafından kabul edilen ve Özel Mahkeme’nin yetkilerini sınırladığını belirttiği yasal değişikliklere de değindi.

Avrupa Birliği’nin bu değişikliklere ilişkin endişelerini yineleyen Due, yargı süreçlerinin bağımsızlığının korunması gerektiğini vurguladı.

Due, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

“16 Eylül’de Kosova Özel Mahkemesi, Hashim Thaçi ve üç eski komutanı savaş suçlarından mahkûm etti, ancak insanlığa karşı suçlardan mahkûm etmedi. Kararın ardından farklı yerlerde gösteriler düzenlendi ve bunların çoğu barışçıl kaldı.

Genel olarak Kosova polisi, 21 günlük protesto süresince barışçıl bir tutum sergiledi. Ancak Birleşmiş Milletlerle koordinasyon ve bilgi paylaşımı yetersizdi; uluslararası ortak ülkelerle ise aynı durum söz konusu değildi. Bu konuları Priştine’de ve uluslararası ortaklarımızla gündeme getirdim.

Meclis, Özel Mahkeme’nin yetkilerini sınırlayan değişiklikleri kabul etti. Avrupa Birliği’nin endişelerini yineliyoruz. Sanıkların temyiz hakkı vardır. Yargı süreçlerinin bütünlüğüne ve bağımsızlığına saygı gösterilmeli; yasama alanındaki her türlü adım Kosova’nın hukuki ve uluslararası yükümlülükleriyle uyumlu olmalıdır.”

Banjska ve İber-Lepenc saldırıları gündemde

Due’nin açıklamalarında Banjska saldırısı ve İber-Lepenc kanalına yönelik saldırıdan sorumlu kişilerin hesap vermesi gerektiği de vurgulandı.

Kosova’nın kuzeyindeki Banjska’da 24 Eylül 2023’te düzenlenen saldırıda polis memuru Afrim Bunjaku hayatını kaybetmişti. İber-Lepenc su kanalına yönelik saldırı ise Kosova’nın kritik altyapısının güvenliği konusunda ciddi endişelere yol açmıştı.

BM Güvenlik Konseyi’ndeki değerlendirmelerde, Kosova’daki güvenlik gelişmelerinin yanı sıra hukukun üstünlüğü, yargı bağımsızlığı ve uluslararası yükümlülüklerin yerine getirilmesi konuları da öne çıktı.