Bosna-Hersekli İslami vaiz Elvedin Peziç, 14 Ağustos’ta Kosova’dan sınır dışı edildi. Peziq, bir gün önce İpek'in Vitomirica bölgesinde bir kitap tanıtım etkinliği öncesinde polis tarafından karakola götürülmüştü. Özgür Avrupa Radyosu, Peziq’in Kosova’daki organizasyonu ve ikameti hakkında bilgi sahibi bir kaynak olayı doğruladı.
Peziç’in Vitomirica’nın ardından İstog Belediyesi bölgesinde ve Prizren’de de konuşmalar yapması planlanıyordu.
Aynı kaynak, Peziç’in Karadağ sınırındaki bir sınır kapısından Kosova’dan çıkarıldığını söyledi.
Özgür Avrupa Radyosu, Peziç’in Kosova’dan sınır dışı edilme gerekçesi hakkında Kosova Polisi’nden birkaç kez bilgi almaya çalıştı ancak başarılı olamadı.
Kosova yasalarına göre yabancı bir kişi, kamu düzeni, devlet güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturması halinde ülkeden sınır dışı edilebilir.
Elvedin Peziç kimdir?
Peziç, Bosna-Hersekli bir İslami vaiz. Yıllardır internette aktif olan Peziç, muhafazakâr görüşleriyle ve Selefilikle ilişkilendirilen vaizlerden biri olarak biliniyor.
Facebook’ta 300 binden fazla takipçisi bulunan Peziç, diğer platformlarda da vaazlar, dini tavsiyeler ve toplumsal konulara ilişkin yorumlar yayımlıyor.
Görüşleri geçmişte Bosna-Hersek’te de eleştirildi. Bosna-Hersek İslam Birliği, Peziç’in Batı toplumunda kadının rolüne ilişkin yaptığı bir açıklamaya tepki göstermiş ve bu tür görüşlerin Müslüman kadınların hakları ve yükümlülüklerine ilişkin İslami öğretilerle bağdaşmadığını belirtmişti.
Bosna-Hersek İslam Birliği daha önce Peziç’in, “Batı toplumu ahlaken çöktü” ve kadının “evden çıkarılarak” anne olmak dışında “her şey” haline getirildiğini söylediği bir paylaşımına da tepki göstermişti. İslam Birliği, bu görüşlerin Müslüman kadınların hakları ve yükümlülüklerine ilişkin İslami öğretilerle uyumlu olmadığını değerlendirmişti.
Peziç’in görüşleri Bosna-Hersek kamuoyunda da sık sık eleştirildi.
Kosova İslam Birliği: Peziç’in Kosova’ya geleceğinden haberdar değildik
Cuma günü daha önce, Kosova İslam Birliği’nin İpek Konseyi Özgür Avrupa Radyosu’na, İslam Birliği'nin Peziç’in Kosova’ya gelişi ve ülkedeki faaliyetlerinden haberdar olmadığını söyledi.
İslam Birliği'ne göre Peziç, etkinlik için herhangi bir izin veya onay talep etmedi ve kurum da ziyaretine maddi veya lojistik destek sağlamadı.
İslam Birliği, olayla ilgili Kosova Polisi ile iletişim kurulduğunu doğruladı.
“Kosova Polisi bize yazılı olarak başvurdu ve biz de yanıt verdik” diyen İpek İslam Birliği Konseyi, iletişimin içeriğine ilişkin ayrıntı vermedi.
Kosova İslam Birliği Konseyi ayrıca dini mekânlarda veya diğer yapılarda gerçekleştirilecek her türlü dini etkinliğin dini kurumun iznine veya onayına sahip olması gerektiğini belirtti.
Dobrushë’deki bir caminin cemaati, Peziç’in planlanan etkinliğine ilişkin duyuruyu sosyal medyada paylaşmıştı.
Bu arada İpek Belediyesi, Peziç’in Kosova’ya gelmesine neden olan etkinliğin organizasyonunda herhangi bir rolü olmadığını Özgür Avrupa Radyosu'na doğruladı.
Etkinliğin tanıtım afişlerinde, organizasyonun “Diaspora Günleri” kapsamında gerçekleştirileceği belirtiliyordu.
İpek Belediyesi sözcüsü Valmir Deqani, “Belediye ne bundan haberdardı ne de bu etkinliğin veya organizasyonun düzenleyicisiydi” dedi.
Deqani’ye göre etkinliği Vitomirica’daki Boşnak toplumu kendisi organize etmişti.
Peziç, tam da Vitomirica’daki etkinlikten önce, Perşembe günü bilgi amaçlı görüşme için polis merkezine götürüldü.
Haberi, etkinliğin organizatörü olan “Kosova Genç Gönüllüler” adlı sivil toplum kuruluşundan Rexho Kojiq doğruladı.
Kojiq, Peziçç’in Priştine’deki bir polis merkezine götürüldüğünü ve Bosna-Hersek belgeleriyle Kula sınır kapısından Kosova’ya yasal yollarla giriş yaptığını söylemişti.
Kojiq’e göre polis, Peziç’in kimliğinin doğrulanması amacıyla altı saat tutulacağını ve avukat tutulmasına gerek olmadığını belirtmişti.
Kojiq ayrıca Peziç’e etkinliği düzenlemek için Kosova İslam Birliği’nden izin alıp almadığının sorulduğunu ifade etmişti.
“Herhangi bir camide imam değil ve böyle bir izne ihtiyacı yoktu. Söz konusu olan bir kitap tanıtımıydı” demişti Kojiq.
Etkinliğe, yine İslami vaiz olan Mithad Qeman’ın da katılması planlanmıştı. Kojiq’e göre Qeman da polis tarafından götürülmüş ancak kısa süre sonra serbest bırakılmıştı.
Peziç ve Qeman, Vitomirica’da bir kitabın tanıtımını yaptıktan sonra İstog’un Dobrushë bölgesinde bir etkinlik düzenlemeyi planlamıştı. Cuma günü için Prizren’in Reçan bölgesinde de bir etkinlik planlanmıştı.
Bununla birlikte Kojiq, yaptığı açıklamada Peziç’in kendisine göre Kosova’nın güvenliği açısından bir tehdit oluşturmadığını söyledi.
“Böyle bir şeye dair herhangi bir işaret olsaydı, biz böyle bir toplantıyı desteklemezdik” diye konuştu.
