Cumhurbaşkanı Shiroka Pula, NATO Avrupa Müttefik Kuvvetler Komutanı Grynkewich ile Görüştü

Sırbistan Parlamentosu eski milletvekili ve Kosova İttifakı’nın kurucusu Žarko Ristić, Sırbistan Hükûmeti bünyesindeki Kosova Ofisi Direktörü Petar Petković’ten istifa etmesini ve Kosova’daki Sırplar için ayrılan paraların nasıl harcandığını açıklamasını istedi. Ristić, Petković’in temsil ettiği politikanın Sırp halkına ciddi zarar verdiğini savunarak siyasi sorumluluk alınması gerektiğini belirtti. “Artık bahanelere son verilmeli. Ne vaat ettiniz, ne başardınız ve temsil ettiğiniz politikadan halk ne kazandı? Halkın güvenini isteyip aldığınız kararların ve sonuçlarının sorumluluğundan kaçamazsınız.” dedi. Ristić, istifanın tek başına yeterli olmayacağını vurgulayarak Kosova’daki Sırplar için ayrılan fonların kullanımının da incelenmesini talep etti. Eski milletvekili, parlamentoda Kosova ve Metohiya Komisyonu üyesiyken de bu konuyu gündeme getirdiğini belirtti. Ristić, aynı projelere birden fazla kez ödeme yapılmış olabileceği ve belgelerde yer almasına rağmen gerçekte uygulanmamış projelere para aktarılmış olabileceği iddialarının savcılık tarafından soruşturulmasını istedi. Ayrıca Petković’in finansman kararlarındaki rolünün, imzaladığı belgelerin ve harcamaları denetleme mekanizmalarının incelenmesi çağrısında bulundu. Ristić, söz konusu projelere ilişkin sözleşmelerin, ödemelerin, uygulama raporlarının ve sahadaki gerçek durumun kontrol edilmesi gerektiğini söyledi. Olası usulsüzlüklerin kanıtlanması hâlinde, görev ve makam ayrımı yapılmaksızın sorumluların hesap vermesi gerektiğini vurguladı. “Kosova Cumhuriyeti’nde halkımızın varlığını sürdürebilmesi için ayrılan para hiç kimsenin özel fonu değildir. Her dinarın izi sürülebilmeli, her projenin bir sonucu olmalı ve her türlü kötüye kullanımın hesabı sorulmalıdır.” ifadelerini kullandı. Ristić, Petković’in istifasının yanı sıra tartışmalı projelere ilişkin belgelerin kamuoyuyla paylaşılmasını ve savcılığın harekete geçmesini istedi. Siyasi sorumluluk ile cezai sorumluluğun birbirinden ayrı olduğunu belirterek, istifanın olası bir suçun hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmayacağını kaydetti.  

Danimarka, Kopenhag’daki bir cezaevinde Kosovalı iki gardiyanın bir mahkûma şiddet uyguladığı şüphesi üzerine Kosovalı gardiyanların eğitim programını yeniden değerlendirme kararı aldı. Danimarka Ceza İnfaz Kurumu, 5 Ekim’de Vestre Cezaevi’nde yaşanan olayın polise bildirildiğini açıkladı. 24 ve 29 yaşlarındaki iki gardiyan suçlamaları reddederken, haklarındaki soruşturma devam ediyor. Danimarka makamları, eğitim programının kalitesini ve mesleki uygulamaları gözden geçirecek. Şimdiye kadar 34 Kosovalı gardiyan Danimarka’daki eğitimi tamamladı. Gilan’daki cezaevinde ise toplam 200 Kosovalı gardiyanın görev yapması planlanıyor. Gözetim ve sorumluluk tartışmaları Danimarka ile Kosova arasındaki anlaşma kapsamında, Danimarka’daki cezaevlerinden 300’e kadar mahkûmun Gilan Cezaevi’ne nakledilmesi öngörülüyor. Ancak gardiyanların kötü muamelede bulunması durumunda hangi ülkenin soruşturma ve kovuşturma sorumluluğunu üstleneceği tartışma konusu. Avrupa Konseyi’nin İşkencenin Önlenmesi Komitesi (CPT), anlaşmanın hukuki sorumluluk paylaşımına ilişkin bazı ciddi soru işaretleri doğurduğunu belirtti. İnsan hakları örgütleri de bağımsız denetim, sağlık hizmetlerine erişim ve mahkûmların aileleriyle görüşme imkânları konusunda güvence talep ediyor. Anlaşmaya göre Gilan Cezaevi’nde Danimarka kuralları uygulanacak; uluslararası denetim kuruluşları cezaevini önceden haber vermeden ziyaret edebilecek. İnsan hakları savunucuları ise Danimarka’dan gelen mahkûmlarla Kosova’daki diğer mahkûmlar arasında farklı muamele oluşabileceği uyarısında bulunuyor. Mahkûmların nakli ertelendi İlk mahkûmların Gilan’a naklinin 2027 sonu veya 2028 başında yapılması bekleniyor. Daha önce Nisan 2027 olarak açıklanan takvim, cezaevinin yeniden inşasındaki gecikmeler nedeniyle ertelendi. Mayıs 2024’te Kosova Meclisi tarafından onaylanan anlaşma, cezaevinin başlangıçta beş yıl süreyle kullanılmasını ve bu sürenin beş yıl daha uzatılabilmesini öngörüyor. Danimarka, cezaevinin kullanım karşılığında Kosova’ya yılda 15 milyon Euro'ya kadar ödeme yapacak. Ayrıca cezaevinin hazırlanması için 5 milyon Euro'luk başlangıç ödemesi planlanıyor. Mahkûmların naklinden önce cezaevinin hazırlanması, personelin eğitimi ve denetim mekanizmalarının netleştirilmesi gerekiyor.

Priştine Belediyesi, tarımı modernleştirmek ve yerli üretimi artırmak amacıyla başkentteki çiftçilerle otomatik sistemlerle donatılmış seraların inşası için 12 sözleşme imzaladı. Belediyenin açıklamasına göre sözleşmeler, Belediye Başkanı Përparim Rama ve Tarım Müdürü Jeta Rafuna tarafından imzalandı. Her biri 5 ar büyüklüğünde olacak seralar, tarımsal ürünlerin daha modern ve verimli koşullarda yetiştirilmesini sağlayacak otomatik sistemlerle donatılacak. Belediye, projenin yerel çiftçileri desteklemeyi, üretim koşullarını iyileştirmeyi ve yerli tarım üretimini artırmayı hedeflediğini belirtti.

Lahey’deki Kosova Özel Mahkemesi Temyiz Heyeti, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi ve Jakup Krasniqi’nin savunma ekiplerinin, mahkûmiyet kararına karşı temyiz bildirimlerinde izin verilen kelime sayısının artırılması talebini kısmen kabul etti. Mahkeme Sözcüsü Michael Doyle’a göre karar 28 Ekim 2026’da alındı. Temyiz bildirimlerinin sunulması için son tarih 27 Kasım 2026 olarak belirlendi. Bildirimlerin sunulmasının ardından tarafların, kapsamlı temyiz dosyalarını hazırlamak için 60 günü olacak. Mahkeme mevzuatına göre karar ve cezalar, iddia edilen maddi veya hukuki hatalar nedeniyle temyize götürülebilecek. Mahkeme Heyeti ayrıca 27 Ekim’de savunmanın, tazminat talebine ilişkin ortak yanıtta izin verilen kelime sayısının artırılması isteğini kabul etti. 26 Ekim’de ise 14 tanığın ifade tutanaklarının daha az sansürlenmiş sürümlerinin yayımlanmasına karar verdi. Mahkeme, bu kararların mağdur ve tanıkların korunmasını gözetirken yargı süreçlerinde şeffaflığı artırma çabasının bir parçası olduğunu belirtti. Thaçi, Veseli, Selimi ve Krasniqi hakkındaki hüküm 16 Eylül 2026’da açıklanmıştı.

Savunma Bakanı Ejup Maqedonci, bugün NATO Müttefik Kuvvetler Avrupa Yüksek Komutanı (SACEUR) ve ABD Avrupa Komutanlığı (USEUCOM) Komutanı General Alexus G. Grynkewich ile görüştü. Görüşmede savunma alanındaki gelişmeler, NATO üyesi ülkelerle iş birliği ve Kosova Güvenlik Gücü’nün güçlendirilmesi ile modernizasyonunda kaydedilen ilerleme ele alındı. Maqedonci, Kosova’nın savunma kapasitesini artırmaya yönelik yatırımlar, personelin mesleki gelişimi ve NATO standartlarına uygun silah sistemleri ile ekipman tedariki hakkında bilgi verdi. General Grynkewich ise Kosova Güvenlik Gücü’nün kaydettiği ilerlemeyi ve ülkenin ordusunu geliştirmek için yaptığı yatırımları takdir etti.

Kosova Gümrük İdaresi, Yakova’da kaçakçılıkla mücadele kapsamında düzenlenen operasyon sırasında gerekli belgeleri bulunmayan 121 cep telefonuna el konulduğunu açıkladı. Gümrük İdaresi tarafından yapılan açıklamada, ticari işletmede gerçekleştirilen denetimlerin ardından kontrollerin, işletme sahibinin malları depolamak amacıyla kullandığı bir daireye de genişletildiği belirtildi. Bu adreste de önemli miktarda cep telefonu tespit edildi. El konulan cihazlar arasında yeni ve kullanılmış Apple marka telefonların yanı sıra Samsung marka telefonların da bulunduğu bildirildi. Açıklamada, her iki adreste toplam 121 cep telefonuna el konulduğu, cihazların IMEI numaraları üzerinden tek tek kayıt altına alındığı ve yürürlükteki mevzuat doğrultusunda gerekli işlemlerin yapılması amacıyla gümrük gözetimine alındığı ifade edildi.

Kosova Dışişleri Bakanı Glauk Konjufca, ülkenin NATO’ya üyelik hedefini yineleyerek bu adımın Batı Balkanlar’da uzun vadeli güvenlik ve istikrara katkı sağlayacağını söyledi. Konjufca, NATO Parlamenter Meclisi Siyasi Komisyonu’nun dokuz üye ülkeden temsilcilerin yer aldığı heyetiyle yaptığı görüşmede, Kosova’nın İttifak’a katılma kararlılığını vurguladı. NATO üyeliğinin Kosova halkının siyasi iradesini ve ülkenin Avrupa-Atlantik değerlerine bağlılığını yansıtacağını belirten Konjufca, üyeliğin aynı zamanda kolektif savunma sisteminin bir parçası olmayı sağlayacağını ifade etti. Konjufca, NATO Parlamenter Meclisi’nin Kosova’ya verdiği desteği takdir ederek, bölgedeki güvenliğin siyasi değişimlerden etkilenmeyecek şekilde güçlendirilmesi ve istikrarsızlaştırma girişimlerinin önlenmesi gerektiğini kaydetti.

Kosova’nın başkenti Priştine’deki Zahir Pajaziti Meydanı’nda düzenlenen ulusal çaplı protestoda, Arlinda Zekaj ve öldürülen tüm kadınlar için adalet talep edildi. Dün olduğu gibi bugün de protestocular, Adalet Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Başbakanlık binalarına doğru yürüdü. Göstericiler, kurumların binalarına girmeye de teşebbüs etti. Protestocular, Başbakan Yardımcısı ve Adalet Bakanı Donika Gërvalla ile İçişleri Bakanı Xhelal Sveçla’nın istifasını talep etti. Organizatörler, talepleri karşılanana kadar protestoları sürdüreceklerini ve kurumları bloke etmeye devam edeceklerini duyurdu. Protestonun organizatörlerinden Anitë Nikaj, yaptığı konuşmada hükümete yönelik taleplerini dile getirdi. Nikaj, “Taleplerimiz açık: Görevden geçici uzaklaştırma istemiyoruz; görevden alınmalarını, tutuklanmalarını ve haklarında cezai kovuşturma başlatılmasını istiyoruz” ifadelerini kullandı.

Kosova Hükümeti, yapılacak incelemeler ve atılacak sonraki adımlarla ilgili olarak Başbakan Yardımcısı ve Adalet Bakanı Donika Gërvalla-Schwarz ile İçişleri Bakanı Xhelal Sveçla’nın yarın saat 09.00’da Başbakanlık Ofisi’nde ortak basın toplantısı düzenleyeceğini bildirdi. Kosova Başbakanlık Ofisi, Arlinda Zekaj’ın öldürülmesiyle ilgili iki bakanlık tarafından hazırlanan raporların teslim alındığını ve ayrıntılı şekilde inceleneceğini açıkladı. Açıklamada, ilgili bakanlarla birlikte yürütülecek incelemede olayın geçmişi ve gelişim sürecinin, yaşanan ihmallerin, sorumsuz uygulamaların ve müdahale edilmemesiyle ilgili hususların ele alınacağı belirtildi. Ayrıca olayın ele alınış sürecine ilişkin tüm ayrıntıların ve kurumsal sorumlulukların kapsamlı biçimde değerlendirileceği ifade edildi.

Kosova Radyo Televizyonu (RTK) çalışanlarının sendikaları FSRTK ve SPERTK, çalışanların 13. maaş uygulamasından yararlandırılmamasına tepki göstererek eşit muamele ve somut çözüm talep etti. Maliye Bakanı Hekuran Murati, Meclis’te yaptığı açıklamada RTK çalışanlarının maaşlarının devlet hazinesi üzerinden ödenmemesi nedeniyle 13. maaş kapsamına girmediklerini söyledi. FSRTK ve SPERTK, kamu kaynaklarından maaş alan tüm çalışanlara eşit davranılması gerektiğini vurguladı. Sendikalar, taleplerinin karşılanmaması hâlinde protesto ve grev dâhil yasal eylemlere başvurabileceklerini duyurdu. SPERTK ayrıca RTK Yönetim Kurulu ve yönetiminin sorumluluklarını yerine getirmemesi durumunda istifalarını istedi. RTK Yönetim Kurulu ve yönetimi ise bütçe kısıtlamaları nedeniyle bu yıl 13. maaşı ödeyecek mali imkâna sahip olmadıklarını açıkladı. Öte yandan, 13. maaşın bütçe projeksiyonuna dâhil edildiğini ve ek bütçe talebinin tamamlanma aşamasında olduğunu bildirdi.