Sırbistan Kayıp Kişilerin Akıbetini Aydınlatma Çabaları Durduramayacak

Kosova Yolsuzluğu Önleme Ajansı (APK) ile Kosova Vergi İdaresi (ATK), kurumlar arası iş birliğini güçlendirmek ve kamu yönetiminde dijital dönüşümü hızlandırmak amacıyla perşembe günü bir İş Birliği Anlaşması imzaladı. Yapılan açıklamaya göre anlaşma, iki kurumun elektronik sistemlerinin birbirine entegre edilmesini sağlayarak, verilerin güvenli, denetimli ve yürürlükteki mevzuata uygun şekilde elektronik ortamda paylaşılmasına zemin hazırlıyor. İş birliğinin, idari ve soruşturma süreçlerini kolaylaştırması, böylece APK ile ATK'nın yasal yetkilerini daha etkin kullanmasına katkı sağlaması bekleniyor. Anlaşma kapsamında ATK, idari işlemlerde kullanılmak üzere elektronik sistemlerindeki ilgili verilere APK'nın erişimini sağlayacak. Buna karşılık APK da mal varlığı beyanı elektronik sistemindeki verilere ATK'nın erişimine izin verecek. Bu erişim, her iki kurumun yasal görevlerini yerine getirmesi amacıyla kullanılacak. Veri paylaşımının teknik ayrıntıları ve uygulama esasları ise, yetkilendirme, bilgi güvenliği ve veri koruma standartlarını güvence altına alacak Standart İşletim Prosedürü ile belirlenecek. Yolsuzluğu Önleme Ajansı Müdürü Yll Buleshkaj, kurumlar arası iş birliği ve dijital dönüşümün kamu kurumlarının etkinliğini artıran temel unsurlar olduğunu söyledi. Buleshkaj, "Kurumlar güvenli şekilde iş birliği yapıp veri paylaştıklarında daha verimli çalışırlar. Bu anlaşma yalnızca teknik bir çözüm değil, güven, şeffaflık ve verimlilik temelinde kurumlar arasında yeni bir iş birliği modelini temsil ediyor. Sistemlerimizin entegrasyonu sayesinde doğrulama süreçlerini hızlandırırken, kamu yararını koruma ve daha modern, hesap verebilir ve güvenilir bir kamu yönetimi oluşturma kapasitemizi de güçlendiriyoruz." dedi. Kosova Vergi İdaresi Genel Müdürü Mentor Hyseni ise anlaşmayı, süreçlerin modernizasyonu ve kurumlar arası iş birliğinin güçlendirilmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendirdi. Hyseni, elektronik veri paylaşımının kurumsal verimliliği artıracağını ve yasal yetkilerin daha etkin kullanılmasına katkı sağlayacağını vurguladı. Açıklamada ayrıca, söz konusu iş birliğinin Mali İstihbarat Birimi ve diğer ilgili kurumlarla benzer anlaşmaların yapılmasına örnek teşkil etmesinin beklendiği belirtildi. Böylece mal varlığı doğrulaması, idari soruşturmalar ve kurumlar arası koordinasyon gerektiren diğer karmaşık dosyaların daha etkin şekilde yürütülmesi hedefleniyor.

Kosova'yı Avrupa kupalarında temsil eden ekiplerden Ballkani ile Malişeva, UEFA Avrupa Konferans Ligi 2. eleme turu rövanş maçları için bu akşam sahaya çıkacak. Her iki ekip de bir üst tura yükselmeyi hedefliyor. Ballkani, İrlanda temsilcisi Bohemians'ı bu akşam saat 20.00'de Priştine'deki "Fadil Vokrri" Stadı'nda ağırlayacak. Karşılaşma RTK ekranlarından canlı yayınlanacak. Suhareka temsilcisi Ballkani, Dublin'de oynanan ilk maçta son dakikada yediği golle sahadan 2-1 mağlup ayrılmıştı. İrlanda ekibi galibiyet golünü 90. dakikada kaydederken, Ballkani rövanşta bu dezavantajı tersine çevirerek adını bir üst tura yazdırmayı amaçlıyor.  

Lahey Özel Mahkemesi, resmi internet sitesinde yayımlanan bir belgeyle, Hashim Thaçi, Bashkim Smakaj, Hajredin Kuçi, Isni Kilaj ve Fadil Fazliu'nun yargılandığı ikinci davada kapanış beyanları sürecinin 14 Eylül'e kadar tamamlanmasının planlandığını duyurdu. Basının haberine göre, tarafların kapanış beyanlarının 10, 11 ve 14 Eylül tarihlerinde yapılması öngörülüyor. Ancak bu takvimin, Bashkim Smakaj'ın 17, 18 ve 19 Ağustos tarihlerinde yapılması planlanan savunma ifadesinin nasıl ilerleyeceğine bağlı olacağı belirtildi. Mahkeme, sürecin ilerleyişine göre kapanış beyanlarının zamanlamasında değişiklik olabileceğini bildirdi.

Kosova'da AS Travel Club SH.P.K. adlı şirket, iki gün içinde iki farklı bakanlıktan toplam yaklaşık 897 bin Euro değerinde uçak bileti ihalesi kazandı. Dışişleri ve Diaspora Bakanlığı, uçak bileti temini için yaklaşık 497.000 Euro tutarındaki ihaleyi şirkete verdi. Bakanlık, ihale sürecinde şirketin şartlara uygun tek teklif sahibi olduğunu açıkladı. Aynı şirket, bu ay içinde Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın da uçak bileti alımına yönelik 399.741,26 euro tutarındaki ihalesini kazandı. Böylece AS Travel Club SH.P.K., yalnızca iki gün içinde iki bakanlıktan toplam yaklaşık 897.000 Euro değerinde kamu ihalesi almış oldu. Bu sözleşmeler, son dönemde hava ulaşımı hizmetleri için yapılan en yüksek tutarlı ihaleler arasında yer alıyor.  

Kosova Çevre ve Alan Planlama Bakan Vekili Fitore Pacolli, Ujman Gölü çevresindeki kamu arazileri üzerine izinsiz inşa edilen yapıların yıkım çalışmalarının sürdüğünü açıkladı. Facebook hesabından paylaşım yapan Pacolli, bugüne kadar göl çevresinde 17 kaçak yapı ve villanın yıkıldığını duyurdu. Pacolli, yıkım çalışmalarının taviz verilmeden devam edeceğini belirterek, benzer uygulamaların Kosova'nın diğer bölgelerine de yayılacağını ifade etti. "Ujman'daki kamu arazileri üzerine izinsiz inşa edilen yapıların yıkımı sürüyor. Şu ana kadar Ujman Gölü çevresinde 17 yapı ve villa yıkıldı. Bu çalışma, kamu mülkiyetinin korunması ve hukukun uygulanması amacıyla tavizsiz şekilde devam edecek ve Kosova'nın diğer bölgelerini de kapsayacaktır." dedi.

Cumhurbaşkanı Vekili Albulena Haxhiu, Zubin Potok Belediyesi'ne bağlı Kalludra köyünde yürütülen kazı çalışmalarını ziyaret ederek, savaş sırasında zorla kaybedilen kişilerin akıbetinin aydınlatılması için ilgili kurumların yoğun şekilde çalıştığını söyledi. Haxhiu, Başbakan Yardımcısı ve Bakan Saranda Bogujevci ile birlikte kazı alanında incelemelerde bulunduklarını belirterek, sürece katkı sunan tüm kurumlara teşekkür etti. "Bugün, son Kosova Savaşı sırasında zorla kaybedilen kişilere ilişkin gerçeği ortaya çıkarmak için çalışan ekiplerimizin faaliyetlerini yerinde görmek üzere Kalludra köyündeyiz. Başta Kosova Polisi, Özel Savcılık, Savaşta Zorla Kaybedilen Kişiler Komisyonu, Adli Tıp Enstitüsü (IML) ve sürece katkı sağlayan tüm kurumlara teşekkür ediyorum. Şu ana kadar doğrulanan tek husus, bulunan kalıntıların insana ait olduğudur. Bundan sonraki süreçte yetkili kurumların inceleme ve kimlik tespit çalışmalarının sonuçlarını beklememiz gerekiyor." dedi. Soruşturmanın sağlıklı ilerleyebilmesi için herkesin sorumlulukla hareket etmesi gerektiğini vurgulayan Haxhiu, kurumlara ve medya kuruluşlarına soruşturmanın gizliliğine saygı gösterme çağrısında bulundu. "Hepimiz, Kosova kurumları ve medya dahil, soruşturmanın bütünlüğünü korumaya özen göstermeliyiz. Bu son derece hassas bir süreçtir. Aynı zamanda, bu bölgede yaşananlarla ilgili haber bekleyen kayıp yakınlarının duygularını da gözetmemiz gerekiyor." ifadelerini kullandı. Haxhiu, savaşın sona ermesinin üzerinden 25 yılı aşkın süre geçmiş olmasına rağmen, zorla kaybedilen kişilerin akıbetinin hala Kosova'nın en derin ve kapanmamış yaralarından biri olmaya devam ettiğini söyledi.

Kosova Özel Savcılığı Başsavcısı Blerim Isufaj, Zubin Potok Belediyesi'ne bağlı Kalludra köyünü ziyaret ederek, savaş sırasında öldürülen Mitroviçalı 23 aydına ait olduğu değerlendirilen toplu mezarda yürütülen kazı çalışmalarını yerinde inceledi. Basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Isufaj, kazıların başladığını ve şu ana kadar bulunan kalıntıların insana ait olduğunun doğrulandığını söyledi. "Kazı çalışmaları başladı. Bu vesileyle büyük bir özveriyle çalışan Kosova Polisine teşekkür etmek istiyorum. Aynı şekilde Özel Savcılıktaki meslektaşlarıma ve ekibimize de teşekkür ediyorum. Adli Tıp Enstitüsü ekipleri de son derece profesyonel bir çalışma yürütüyor. Şu ana kadar bulunan kalıntıların insana ait olduğu doğrulandı ve kimlik tespit çalışmaları devam ediyor." dedi. Başsavcı Isufaj, toplu mezardaki kazı çalışmalarının zaman alabileceğini belirterek, sürecin ne zaman tamamlanacağına ilişkin şu aşamada kesin bir tarih vermenin mümkün olmadığını ifade etti. Isufaj ayrıca, soruşturmanın sağlıklı yürütülebilmesi için olayla ilgili spekülatif açıklamalardan kaçınılması çağrısında bulunarak, aşırı açıklamaların soruşturma sürecine zarar verebileceğini ve yönünü değiştirebileceğini söyledi.

Kosova Bağımsız Sivil Hizmet Denetleme Kurulu (KPMShCK), Dışişleri ve Diaspora Bakanlığı'nın, eski Bakan Donika Gërvalla döneminde aldığı bir diplomatın Hırvatistan'ın başkenti Zagreb'deki görevinden geri çekilmesi kararını iptal etti. Kurul, diplomatın itirazını haklı bularak, geri çekilme kararının yasal prosedürlere uygun şekilde alınmadığı ve gerekli incelemelerin yapılmadığı sonucuna vardı. Söz konusu diplomat, Şubat 2025'te dört yıllığına Kosova'nın Zagreb Büyükelçiliği'nde görevlendirilmiş, ancak Ocak 2026'da görev süresi dolmadan merkeze çağrılmıştı. Diplomat, ilgili yasaların bakana tek taraflı olarak diplomatik görevden alma yetkisi vermediğini savunarak karara itiraz etmişti. KPMShCK, Dışişleri Bakanlığı'nın kararını iptal ederek dosyayı yeniden değerlendirilmek üzere aynı kuruma iade etti. Bakanlığın, kurulun gerekçelerini dikkate alarak 15 gün içinde yeni bir karar vermesi istendi.

‘FOL’ Hareketi, "İş Kanununun Uygulanmasında Hesap Verebilirlik ve Çalışan Haklarında Şeffaflık" girişimi kapsamında hazırladığı politika belgesini yayımlayarak, Kosova Meclisi'ne iş mevzuatının uygulanmasına yönelik denetim mekanizmalarını güçlendirme çağrısında bulundu. Belgede, iş uyusuzluklarının yargı tarafından ele alınma sürecindeki etkinlik ile İş Müfettişliği'nin performansı değerlendirilirken, Kosova'da iş mevzuatının uygulanmasına ilişkin sistemin işleyişi kapsamlı şekilde analiz edildi. Raporda, bugüne kadar kaydedilen ilerlemelerin yanı sıra mevcut sorunlar ve çalışan haklarının daha etkin korunabilmesi için öncelikli reform gerektiren alanlar da ortaya konuldu. ‘FOL’, Meclis'in yasama ve denetim yetkilerini kullanarak iş mevzuatının uygulanmasına yönelik daha açık ve etkili bir hukuki çerçevenin oluşturulmasına katkı sağlaması gerektiğini belirtti. Politika belgesinde, İş Müfettişliği'nin yetkilerinin daha net tanımlanması amacıyla yasal değişikliklerin değerlendirilmesi, çalışan haklarını korumakla görevli kurumlar üzerindeki parlamenter denetimin güçlendirilmesi ve ilgili kurumlardan iş mevzuatının uygulanması ile tespit edilen sorunların giderilmesine yönelik ilerlemeye ilişkin düzenli rapor talep edilmesi tavsiye edildi. ‘FOL’, söz konusu önerilerin kurumsal hesap verebilirliğin artırılmasına, iş uyuşmazlıklarının daha etkin çözümlenmesine ve Kosova'da iş mevzuatının uygulanmasının iyileştirilmesine katkı sağlamayı amaçladığını vurguladı.  

Sırbistan Meclisi Başkanı Ana Brnabić, parlamentodaki oturumda Kosova'yı "komşu" olarak nitelendiren muhalefet milletvekiline itiraz ederek, Belgrad'ın Kosova'ya ilişkin resmi tutumunu bir kez daha dile getirdi. Tartışma, Dobrica Veselinović'in Sırbistan'ın karşı karşıya olduğu sorunlar ve bölgesel ilişkiler hakkında yaptığı konuşmada, Kosova'yı da kapsayacak şekilde "komşularımız" ifadesini kullanmasının ardından yaşandı. Konuşmanın hemen ardından söz alan Brnabić, bu ifadenin Sırbistan Meclisi'nin resmi görüşünü yansıtmadığını belirterek, Belgrad'ın resmi söylemini yineledi. Brnabić, "Sırbistan Cumhuriyeti Ulusal Meclisi açısından bunlar bizim komşularımız değildir. Kosova, Sırbistan Cumhuriyeti'nin ayrılmaz bir parçasıdır, Kosova Özerk Bölgesi'dir. Bu sizin görüşünüz olabilir ve zaten öyle olduğu açık. Bu nedenle konuşmanızı kesmedim. Ancak bu, Sırbistan Ulusal Meclisi'nin resmi tutumu değildir." dedi. Brnabić'in açıklamaları, Sırp yetkililerin Kosova'nın bağımsızlığını tanımayı reddeden politikalarının devamı niteliğinde geldi. Kosova, 2008 yılında bağımsızlığını ilan etmiş ve çok sayıda ülke tarafından tanınmıştı. Parlamentodaki tartışma, Sırbistan siyasetinde Kosova'ya yaklaşım konusunda farklı görüşlerin bulunduğunu da ortaya koydu. Veselinović'in Kosova'yı bölgesel ilişkiler bağlamında ayrı bir aktör olarak değerlendiren ifadeleri, Belgrad yönetiminin resmi yaklaşımından ayrıştı.