Zekaj Cinayetine Tepki Protestoları Sürüyor: Kurumsal Sorumluluk Çağrısı

Hükümet Sözcüsü Arlind Manxhuka, mevcut hükümetin iktidara gelmesinden bu yana Kosova’da Sırbistan’a ait herhangi bir seçim veya referandum düzenlenmediğini açıkladı. Manxhuka, Facebook üzerinden yaptığı paylaşımda, kendi hükümetlerinden önce Kosova’da toplam 31 kez Sırbistan seçimi ve üç referandum gerçekleştirildiğini belirtti. Bu seçimlerin sekizinin ise Kosova’nın bağımsızlığını ilan etmesinden sonra düzenlendiğini kaydetti. Başbakan Albin Kurti’nin açıklamasına atıfta bulunan Manxhuka, “Bizim yönetimimiz döneminde Kosova’da ne Sırbistan seçimleri ne de referandumlar yapıldı. 25 Ekim Pazar günü düzenlenen seçimler de yapılmadı.” ifadelerini kullandı.  

Senegal’de düzenlenen 4. Gençlik Olimpiyat Oyunları Dakar 2026, “Abdoulaye Wade” Stadyumu’nda gerçekleştirilen açılış töreniyle resmen başladı. Organizasyon, 13 Kasım’a kadar devam edecek. Katılımcı ülkeler heyetlerinin geçit töreninde Kosova bayrağını milli judocumuz Arba Hasanaj taşıdı. Açılış töreninde Senegal’in geleneksel kültürel ve sportif unsurlarını olimpiyat ruhuyla buluşturan koreografiler sergilendi. Törene Uluslararası Olimpiyat Komitesi Başkanı Kirsty Coventry de katıldı. Kosova Olimpiyat Komitesi (KOK) tarafından yapılan açıklamada, 14-18 yaş arasındaki sporcuların mücadele ettiği Dakar 2026 Gençlik Olimpiyat Oyunları’nda Kosova’yı judocu Arba Hasanaj’ın yanı sıra tekvandocu Shega Sejdiu ve atlet Erisë Avdullahu’nun temsil ettiği bildirildi.  

Avrupa Birliği (AB), Belgrad’a iktidar değişikliğinin Brüksel Anlaşması ve Ohri Eki’nden kaynaklanan yükümlülüklerini değiştirmediğini hatırlattı. Belgrad’da oluşmakta olan yeni yönetim, Kosova’ya yönelik tutumunda değişiklik yapacağına dair henüz bir işaret vermiyor. Sırbistan seçimlerini kazanan Öğrenci Listesi’nin ilk sırasındaki Ilija Srdanović, diyalogun sürdürülmesi ve Brüksel Anlaşması’nın uygulanması sözü verirken, bunun yalnızca Sırbistan Anayasası’na uygun şekilde gerçekleştirilmesi gerektiğini savundu. Öğrenci Listesi’nin programında Kosova meselesi, Sırbistan Anayasası ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 1244 sayılı kararı çerçevesinde ele alınıyor. Programda ayrıca Kosova’daki Sırpların konumunun iyileştirilmesine vurgu yapılıyor. Sırbistan’daki sivil toplum kuruluşları da kısa vadede bir değişiklik yaşanmasını beklemiyor. AB Ulusal Konvansiyonu’ndan Bojana Selaković, diyalogun mevcut durumunu korumasının muhtemel olduğunu ve dikkatin başka konulara yöneleceğini değerlendirdi. Sırbistan Avrupa Hareketi’nden Dragana Djurica ise iktidar değişikliğinin Kosova politikasında farklı bir yaklaşımı garanti etmediğini, ancak yeni bir yaklaşım için alan açabileceğini ifade etti. Avrupa Birliği de iktidarın değişmesinin Sırbistan’ın diyalog kapsamındaki yükümlülüklerini ortadan kaldırmadığını hatırlattı. AB, Brüksel Anlaşması ve Ohri Eki dâhil olmak üzere Sırbistan’ın mevcut yükümlülüklerinin aynen devam ettiğini vurguladı.

Kosova’daki siyasi partiler, Sırbistan’da iktidarın değişmesinin bu ülkenin Kosova’ya yönelik politikasında büyük bir değişiklik yaratmasını beklemiyor. Sırbistan’da yaşanan yeni siyasi gelişmelere rağmen Kosova’ya yönelik tutumun değişmeden kalabileceği değerlendiriliyor. Vetëvendosje Hareketi (LVV) Milletvekili Nezir Kraki, Sırbistan’daki son gelişmelerin Slobodan Milošević döneminin siyasi açıdan sonunu işaret edebileceğini, ancak onun Kosova’ya yönelik yayılmacı zihniyetinin sona erdiği anlamına gelmediğini söyledi. Kraki, Sırbistan’da yaşanan siyasi değişimin Sırp halkı ve ülkenin siyasi rotasının değişmesi açısından olumlu olduğunu belirterek, “Aslında bu, Vučić’in değil, Milošević döneminin sonuydu. Ancak bu durum, Milošević’in Kosova ve Arnavut topraklarına yönelik yayılmacı, işgalci ve tarihsel gerçekleri çarpıtan zihniyetinin Sırbistan siyasetinde yaşamaya devam etmeyeceği anlamına gelmiyor.” dedi. Sırbistan’daki yeni siyasi oluşumun Avrupa Birliği’ne farklı bir yaklaşım sergilemesini beklediğini ifade eden Kraki, Kosova’nın Sırbistan’ın demokratikleşmesi veya siyasi normalleşmesi konusunda sorumluluk üstlenmemesi gerektiğini vurguladı. Kraki ayrıca, Sırp Listesi’nin de siyasi yaklaşımını değiştirerek Kosova’nın bağımsızlığını tanımasını beklediğini dile getirdi. Kosova Demokratik Birliği (LDK) Milletvekili Lutfi Haziri ise Sırbistan’ın Kosova’ya yönelik politikasında değişiklik yaşanacağına ilişkin beklentilerin oldukça düşük olduğunu söyledi. Son siyasi gelişmelerin ve öğrencilerin protestolarının Sırbistan’ın Kosova’ya yönelik tutumunu değiştireceğine dair herhangi bir işaret vermediğini belirten Haziri, Öğrenci Listesi’nin Kosova konusundaki siyasi programını eleştirdi. Haziri, “Kosova ile ilişkiler açısından beklentiler, yaklaşımın değişmesi konusunda oldukça düşük. İki yıldır devam eden protestoları ve protestocuların taleplerini göz önünde bulundurursanız, Kosova meselesinin de temel konulardan biri olduğunu görürsünüz. Öğrenci Listesi’nin Kosova’ya ilişkin programı, yaklaşımları ve zihniyetleri açısından hayal kırıklığı yaratıyor. Bana göre Sırbistan hâlâ kapalı bir döngünün içinde. Avrupa hedefleri doğrultusunda zamanla bir değişim yaşanıp yaşanmayacağı ayrı bir konu. Ancak Sırbistan’ın Kosova’ya yönelik tutumunda demokratikleşme beklentileri oldukça düşük” ifadelerini kullandı.

GAP Enstitüsü tarafından yayımlanan grafiğe göre Hükümet, 2026 yılının ilk dokuz ayında sermaye yatırımları için ayırdığı bütçenin yalnızca yüzde 30’unu kullanabildi. Söz konusu dönem için 750 milyon Euroluk harcama planlayan hükümet, bu miktarın yalnızca 225,5 milyon Euro’sunu gerçekleştirdi. Sermaye yatırımları; yollar, okullar, hastaneler ve ekonomik kalkınmayı destekleyen diğer altyapı projelerini kapsıyor. GAP Enstitüsü’nün yayımladığı grafik, sermaye yatırımlarındaki düşük harcama oranının yeni bir durum olmadığını, önceki yıllarda da benzer bir tablonun yaşandığını ortaya koydu. Öte yandan Başbakan Albin Kurti, dün yaptığı bir açıklamada, 2027 yılı bütçe tasarısının pazartesi günü onaylanmasının planlandığını belirtti. Kurti, “sermaye projeleri bütçesi” olarak nitelendirdiği yeni bütçede, sermaye yatırımlarına ayrılan kaynağın ilk kez 1 milyar Euro’yu aşacağını söyledi. Yerel yönetimlerde de sermaye yatırımlarının gerçekleşme oranının düşük olduğu belirtiliyor. Bunun başlıca nedenlerinden biri olarak, sermaye yatırımları için ayrılan bütçenin önemli bir bölümünün toplu iş sözleşmesi kapsamındaki yükümlülükler de dahil olmak üzere mahkeme kararlarından kaynaklanan ödemelerde kullanılması gösteriliyor.  

Başbakan Albin Kurti, Arnavutluk’taki siyasi gelişmeleri ve protestoları endişeyle takip ettiklerini belirterek, Kosova’nın Arnavutluk’un rakibi olarak görülmemesi gereğini dile getirdi. Kurti, yaklaşık dört ay boyunca barışçıl şekilde devam ettiğini belirttiği protestoların Ekim ayında göstericiler ile güvenlik güçleri arasında daha sert çatışmalara dönüştüğünü ifade etti. Arnavutluk’a duydukları sevginin koşullardan bağımsız olduğunu vurgulayan Kurti, “Arnavutluk’u her zaman ve her koşulda seviyoruz. Bu ülke ulusal varlığımızın ayrılmaz bir parçasıdır. Bu nedenle oradaki gelişmeleri endişeyle, dikkatle, sorumluluk bilinciyle ve elbette sevgiyle takip ediyoruz.” dedi. Arnavutluk’un demokratik ilerlemesinin ulusal açıdan tarihî bir sorumluluk olduğunu belirten Kurti, Vetëvendosje Hareketi’nin (LVV) Arnavutluk’taki protestolarla ilişkilendirilmesine de tepki gösterdi. Kurti, “Arnavutluk Cumhuriyeti’nde düzenlenen protestoları Vetëvendosje’ye mal etmeye çalışan farklı sesleri şaşkınlıkla takip ettim. Ancak bugün biz iktidarda olan bir gücüz, protestocu bir güç değiliz.” ifadelerini kullandı. LVV’nin protestoları hiçbir zaman siyasi amaçlarla kullanmadığını ve başkalarının da kendilerini bu yönde araçsallaştırmasına izin vermediğini anlatan Kurti, Kosova’nın Arnavutluk’un rakibi olmadığını vurguladı. “Biz Kosova Cumhuriyeti Hükümeti’nin başındayız. Kosova, kardeşi Arnavutluk’un rakibi değildir ve hiçbir zaman da olmayacaktır. Arnavutluk’un Avrupa Birliği’ne doğru ilerlemesinden, ekonomide ve turizmde elde ettiği başarılardan mutluluk duyuyoruz” diyen Kurti, iki ülkenin farklı alanlarda ortak projeler geliştirerek bu başarıları pekiştirmesini ve genişletmesini arzuladıklarını açıkladı. Protestolar sırasında yaşanan çatışmalara da değinen Kurti, şiddet olaylarının ve insanların yaralanmasının endişe verici olduğunu, ancak çatışmalara yol açan nedenlerin de incelenmesi gerektiğini söyledi. Kurti ayrıca gençlerin karar alma süreçlerine daha fazla katılmasının ve Arnavutluk’ta onurlu bir gelecek kurabilmeleri için gerekli koşulların oluşturulmasının önemine dikkat çekti.             Başbakan Albin Kurti, Arnavutluk’taki siyasi gelişmeleri ve protestoları endişeyle takip ettiklerini belirterek, Kosova’nın Arnavutluk’un rakibi olarak görülmemesi gereğini dile getirdi. Kurti, yaklaşık dört ay boyunca barışçıl şekilde devam ettiğini belirttiği protestoların Ekim ayında göstericiler ile güvenlik güçleri arasında daha sert çatışmalara dönüştüğünü ifade etti. Arnavutluk’a duydukları sevginin koşullardan bağımsız olduğunu vurgulayan Kurti, “Arnavutluk’u her zaman ve her koşulda seviyoruz. Bu ülke ulusal varlığımızın ayrılmaz bir parçasıdır. Bu nedenle oradaki gelişmeleri endişeyle, dikkatle, sorumluluk bilinciyle ve elbette sevgiyle takip ediyoruz.” dedi. Arnavutluk’un demokratik ilerlemesinin ulusal açıdan tarihî bir sorumluluk olduğunu belirten Kurti, Vetëvendosje Hareketi’nin (LVV) Arnavutluk’taki protestolarla ilişkilendirilmesine de tepki gösterdi. Kurti, “Arnavutluk Cumhuriyeti’nde düzenlenen protestoları Vetëvendosje’ye mal etmeye çalışan farklı sesleri şaşkınlıkla takip ettim. Ancak bugün biz iktidarda olan bir gücüz, protestocu bir güç değiliz.” ifadelerini kullandı. LVV’nin protestoları hiçbir zaman siyasi amaçlarla kullanmadığını ve başkalarının da kendilerini bu yönde araçsallaştırmasına izin vermediğini anlatan Kurti, Kosova’nın Arnavutluk’un rakibi olmadığını vurguladı. “Biz Kosova Cumhuriyeti Hükümeti’nin başındayız. Kosova, kardeşi Arnavutluk’un rakibi değildir ve hiçbir zaman da olmayacaktır. Arnavutluk’un Avrupa Birliği’ne doğru ilerlemesinden, ekonomide ve turizmde elde ettiği başarılardan mutluluk duyuyoruz” diyen Kurti, iki ülkenin farklı alanlarda ortak projeler geliştirerek bu başarıları pekiştirmesini ve genişletmesini arzuladıklarını açıkladı. Protestolar sırasında yaşanan çatışmalara da değinen Kurti, şiddet olaylarının ve insanların yaralanmasının endişe verici olduğunu, ancak çatışmalara yol açan nedenlerin de incelenmesi gerektiğini söyledi. Kurti ayrıca gençlerin karar alma süreçlerine daha fazla katılmasının ve Arnavutluk’ta onurlu bir gelecek kurabilmeleri için gerekli koşulların oluşturulmasının önemine dikkat çekti.                                                  

Priştine’de bugün farklı talepler ve amaçlar doğrultusunda iki ayrı protestonun düzenlenmesi bekleniyor. İlk protesto, Başbakanı Albin Kurti’nin hükümetine karşı gerçekleştirilecek. Eylem, Priştine’deki “İskender Bey” Meydanı’nda düzenlenecek. Diğer protesto ise “Zahir Pajaziti” Meydanı’nda düzenlenecek. Feminist Düşünce ve Eylem Kolektifi tarafından Arlinda Zekaj’ın öldürülmesine ilişkin başlatılan protestoların beşinci gününde vatandaşlar yeniden bir araya gelecek. Eylemde adalet ve sorumluların hesap vermesi talep edilecek.    

Başbakan ve Vetëvendosje Hareketi Genel Başkanı Albin Kurti, 2027 yılı bütçe tasarısının yarın Bakanlar Kurulu toplantısında onaylanacağını açıkladı. Kurti, yeni bütçenin ağırlıklı olarak sermaye yatırımlarına ve ekonomik büyümenin hızlandırılmasına odaklanacağını belirtti. Vetëvendosje Hareketi Genel Kuırulu’nun dün gerçekleştirdiği toplantıda konuşan Kurti, bu haberi Facebook hesabından yaptığı paylaşımda da duyurdu. Kurti, 2027 bütçesinin yollar, demiryolları ve baraj projelerine ağırlık vereceğini belirterek, sermaye yatırımlarına ayrılan kaynağın ilk kez 1 milyar Euro’yu aşacağını kaydetti. Yeni bütçenin yalnızca istihdamı artırmayı değil, daha yüksek ücretli ve nitelikli iş olanakları oluşturmayı da hedeflediğini aktaran Kurti, ekonomik büyümenin hızlandırılmasının öncelikler arasında yer alacağını vurguladı. Belediyelere ayrılacak toplam bütçenin 908 milyon Euro olacağını açıklayan Kurti, bu miktarın devraldıkları bütçeye kıyasla üçte iki oranında artış anlamına geldiğini belirtti. Kurti, söz konusu artışın hükümet hibelerine yönelik desteğin sürekli yükselmesinden kaynaklandığını ifade etti.  

Arlinda Zekaj’ın öldürülmesine ilişkin adalet ve hesap verebilirlik talebiyle düzenlenen protestolar bugün de devam edecek. Vatandaşlar, beşinci gününde yeniden Priştine’de bir araya gelecek. Protesto saat 17.00’de başlayacak ve “Zahir Pajaziti” Meydanı’ndan hareket edilecek. Feminist Düşünce ve Eylem Kolektifi, İpek’e bağlı Vitomirica köyünde işlenen cinayete ilişkin adaletin sağlanmasını ve sorumluların hesap vermesini talep etmeyi sürdürüyor. Kolektif tarafından yapılan açıklamada, Arlinda Zekaj’ın öldürülmesinin üzerinden yedi gün, adalet talebiyle başlatılan protestoların üzerinden ise beş gün geçtiği belirtildi. Açıklamada, “Arlinda Zekaj’ın öldürülmesinin üzerinden yedi gün, onun ve öldürülen tüm kadınların adaletini talep etmek için sokaklarda olduğumuz beş gün geçti. Yaşayan her kadın için güvenlik ve özgürlük talebimizi ısrarla dile getiriyoruz. Taleplerimiz açık ancak devlet bizi dinlemeyi reddetmeye devam ediyor.” ifadelerine yer verildi. Protesto organizatörleri, Arlinda Zekaj olayında görevini yerine getirmediği belirtilen kurumlar hesap verene kadar eylemlerini sürdüreceklerini bildirdi.  

Kosova Radyo Televizyonu (RTK) tarafından düzenlenen “Kosova Akorları” şarkı festivalinin dördüncü edisyonunda birincilik, 15 yaşındaki Troja Bicurri’nin oldu. Genç sanatçı, sözlerini yazıp bestelediği “Mali dhe Hana” adlı şarkıyla festivalin büyük ödülünü kazandı. Şarkının orkestrasyonunu Valon Gashi yaptı. Bicurri, ödülün ikinci kez ailesine gitmesinden büyük gurur duyduğunu belirterek RTK’ye ve yarışma boyunca kendisine destek verenlere teşekkür etti. Kazanan sanatçıya ayrıca altın ve elmastan yapılmış özel bir madalyon hediye edildi. Festivalde ikincilik, “Hajde mor i bukur” adlı şarkısıyla Fatbardha Nikçi’ye verilirken, “Ti si unë” adlı parçayla sahneye çıkan Hawolf grubu üçüncü oldu. Diğer ödüllerde Fatbardha Nikçi en iyi orkestrasyon ödülünü, “Amanet” adlı şarkısıyla Olimpia ise en iyi söz ödülünü kazandı. Festivalin final gecesinde 17 yarışmacı sahne aldı. Programda Bojken Lako ve Besnik Qaka gibi tanınmış sanatçılar da performans sergiledi. Ayrıca 1989’dan bu yana ilk kez festivale dönen Denisa Begolli ile Sejat Jakupi’nin nostaljik performansları geceye damga vurdu.