Haxhiu, Kuzey Makedonya’da Resmi Törenle Karşılandı

Kosova Polisi, Arlinda Zekaj’ın öldürülmesiyle ilgili şüpheli Albert Sylaj’ın evinde yapılan aramada silah ve çeşitli mühimmat ele geçirildiğini açıkladı. Polisin raporuna göre aramada bir av tüfeği, 153 mermi, birkaç şarjör, çeşitli silah parçaları, üç bıçak, bir süngü, 115 boş kovan ve bir balta bulundu. Ele geçirilen malzemelere el konuldu. Olayla ilgili soruşturmanın sürdüğü bildirildi. Arlinda Zekaj’ın öldürülmesinin baş şüphelisi olan Sylaj’ın ise hâlâ firari olduğu ve polis tarafından arandığı belirtildi.    

İngiliz araştırmacıların tahminlerine göre, 2026 yazında Avrupa’da aşırı sıcaklar nedeniyle yaklaşık 50 bin kişi hayatını kaybetti. Bu sayı, kayıtlara geçen en ölümcül yaz olarak değerlendirilen döneme işaret ediyor. Araştırmacılar, ölümlerin yüzde 65’inin doğrudan iklim değişikliğiyle bağlantılı olduğunu belirtiyor. Imperial College bünyesindeki Grantham Enstitüsü ile London School of Hygiene & Tropical Medicine araştırmacıları, Avrupa’daki 30 ülkeden 854 kentsel bölgenin verilerini inceleyerek aşırı sıcaklara bağlı ölüm oranlarını hesapladı. Karşılaştırma için, 2022 yazında yaklaşık 29 bin, 2003 yazında ise 28 bin kişi aşırı sıcaklar nedeniyle yaşamını yitirmişti. Araştırmaya göre, Almanya’da yaklaşık 16 bin, İngiltere’de ise 4 bin 500 sıcaklık kaynaklı ölüm meydana geldi. En ağır dönemlerden biri, 17 Haziran ile 1 Temmuz arasındaki süreç oldu. Tahminlere göre sıcaklığa bağlı ölümlerin yaklaşık üçte biri bu tarihlerde gerçekleşti. Bu dönemde sıcaklıklar, 1991-2020 ortalamasının yaklaşık 5 derece üzerine çıktı. Araştırmacılar, hayatını kaybedenlerin yalnızca yaşlılardan oluşmadığına da dikkat çekti. Yaklaşık 50 bin ölümün 6 bininin 65 yaş altındaki kişilerde görüldüğü tahmin ediliyor. Imperial College araştırmacısı Clair Barnes, 2026 yazının Avrupa’nın geniş kesimlerinde sıcaklığa bağlı ölümler açısından kayıtlardaki en ağır dönem olduğunu belirtti. London School of Hygiene & Tropical Medicine epidemiyologu Pierre Masselot ise şehirlerin artan sıcaklıklara karşı daha dirençli hâle getirilmesi gerektiğini vurgulayarak yeşil alanların artırılması, kirliliğin azaltılması ve sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi çağrısında bulundu. /DW

Kosova İstatistik Ajansı (ASK) verilerine göre, ülkenin dış ticaret açığı Eylül 2026’da geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 2,6 artarak 534 milyon euroya ulaştı. Geçen yılın eylül ayında açık 520,5 milyon euro olarak kaydedilmişti. Eylül ayında Kosova’nın ithalatı 643,4 milyon euro, ihracatı ise 109,4 milyon euro oldu. İhracat yıllık bazda yüzde 27,5 artarken ithalattaki artış yüzde 6,1 olarak gerçekleşti. Buna rağmen ihracat, ithalatın yalnızca yüzde 17’sini karşıladı. İhracatta yüzde 24,3 payla baz metaller ve bunlardan üretilen ürünler ilk sırada yer aldı. Bunu mineral ürünler (%17,1), plastik ve kauçuk ürünleri (%10,3) ile gıda, içecek ve tütün ürünleri (%10,1) izledi. İthalatta ise mineral ürünler yüzde 19,8 ile ilk sırada bulunurken gıda, içecek ve tütün ürünlerinin payı yüzde 11,8 oldu. İhracatta CEFTA ülkeleri öne çıktı. Bu ülkelere yapılan ihracat, yıllık yüzde 36,8 artışla 55,6 milyon euroya ulaştı ve toplam ihracatın yüzde 50,8’ini oluşturdu. Arnavutluk yüzde 25,3’lük payla Kosova’nın başlıca ihracat pazarlarından biri oldu. Avrupa Birliği ülkelerine ihracat yüzde 22,1 artarak 34,2 milyon euroya yükseldi. AB’den yapılan ithalat ise yüzde 12,7 artışla 281 milyon euroya ulaştı. Almanya, Kosova’nın hem ihracat hem de ithalat ortakları arasında önemli bir yer tuttu. AB ve CEFTA dışındaki ülkelere ihracat 19,6 milyon euro olurken bu ülkelerden yapılan ithalat 275,7 milyon euroya ulaştı. Çin, yüzde 15,2’lik payla bu gruptaki başlıca ithalat kaynaklarından biri olurken Türkiye’nin payı yüzde 10,5 olarak kaydedildi.  

Gün boyunca Kosova genelinde güneşli ve parçalı bulutlu bir havanın etkili olması bekleniyor. Sabahın erken saatlerinde bazı bölgelerde sis mevcuttu. Hidrometeoroloji Enstitüsü verilerine göre, hava sıcaklığının en düşük 0 ila 3 derece, en yüksek ise 11 ila 14 derece arasında seyretmesi bekleniyor. Rüzgârın kuzeydoğu yönünden, saniyede 1 ila 4 metre hızla esmesi tahmin ediliyor.

İpek’te tehdit ve aile içi şiddet şüphesiyle bir kişi gözaltına alındı. Kosova Polisi’nin 24 saatlik raporuna göre olay, 25 Ekim’de saat 15.20 sıralarında meydana geldi. Kosova vatandaşı olduğu belirtilen şüphelinin, telefon aracılığıyla eski eşini tehdit ettiği öne sürüldü. Şüphelinin 26 Ekim’de ise mağdurun annesinin evinin camlarına zarar verdiği iddia edildi. Savcının talimatıyla gözaltına alınan şüpheli, işlemlerinin ardından nezarete gönderildi.    

İçişleri Bakanı Xhelal Sveçla, Arlinda Zekaj vakasında kurumların eylem ve ihmallerinin araştırılması için Meclis’ten parlamenter soruşturma komisyonu kurulmasını talep etti. Sveçla, olayla ilgili haberin kendisine ulaşmasının ardından Kosova Polisi Müfettişliği’nden (IPK), polis mensuplarının eylem ve ihmallerinin soruşturulmasını istediğini belirtti. Ancak sorumluluğun yalnızca polisle sınırlı kalmaması gerektiğini vurgulayan Sveçla; Savcılık, Mahkeme, belediyeye bağlı Sosyal Hizmet Merkezi, Mağdur Savunuculuğu ve IPK’nin de hesap vermesi gerektiğini söyledi. Sveçla, tüm kurumların parlamenter soruşturma komisyonuna çağrılarak süreçteki eylem ve ihmallerini açıklamalarını istedi. Bakan ayrıca, çocuğun annesinden alınarak babasına verilmesi ve mağdurun mülkünden mahrum bırakılmasıyla ilgili kararları eleştirdi. Sveçla, babanın çocuğun bakım sorumluluğunu daha önce Kosova Polisi’nde ağır bir dosyası bulunduğunu söylediği kardeşine devrettiğini belirtti. Mağdurun kendisine ait olduğu belirtilen mülkten uzaklaştırılmasını da sorgulayan Sveçla, şiddet uygulayan ve tehditlerde bulunan kişinin tutuklanması, mağdurun ise çocuğuyla birlikte kendi evinde güvende olması gerekirken tam tersinin yaşandığını ifade etti.

Kosova Meclisi, İpek’in Vitomirica bölgesinde Arlinda Zekaj’ın öldürülmesi başta olmak üzere kadın cinayetleri ve aile içi şiddetle mücadeleyi ele alan kararı 67 oyla kabul etti. Kararda, toplumsal cinsiyete dayalı şiddetin önlenmesi, mağdurların korunması ve kurumların sorumluluklarının güçlendirilmesi hedefleniyor. Vetvendosje Meclis Grubu tarafından sunulan ve LDK milletvekillerinin önerileriyle tamamlanan kararı, VETËVENDOSJE! Grup Başkanı Arbërie Nagavci tanıttı. Karar kapsamında şu adımlar öngörülüyor:   Şiddete maruz kalan kadın ve çocuklar için entegre hizmet sunacak bir koruma merkezi kurulması.   Aile içi şiddet geçmişi bulunan erkeklere ve erkek çocuklara yönelik psikososyal destek sağlanması.   Sosyal hizmet merkezlerinin dönüştürülmesi ve ücretsiz hukuki yardım mekanizmalarının güçlendirilmesi.   Şiddeti önlemeye yönelik ulusal eğitim programı hazırlanması ve ilgili mevzuatın güncellenmesi.   Dijital şiddetle mücadele için uzmanlaşmış bir birim kurulması ve cinsel şiddet mağdurlarına yönelik başvuru merkezleri oluşturulması.   Toplumsal cinsiyet temelli dezenformasyonun önlenmesi. Meclis Başkanı Albulena Haxhiu ise oylamaya tüm milletvekillerinin katılmamasını eleştirdi. Haxhiu, Meclis’te suçlamalarda bulunup oylama sırasında salonda kalmamanın anlamsız olduğunu belirterek her milletvekilinin kendi sorumluluğunu taşıması gerektiğini söyledi. Kararın kabul edilmesinin ardından Meclis oturumu sona erdi.

Geçen Pazar akşamı Arlinda Zekaj’ın, eski kayınbiraderi Albert Sylaj tarafından baltayla öldürüldüğü şüphesi bulunuyor. Olayın, Zekaj’ın polis karakolundan döndükten sonra meydana geldiği bildirildi. Cinayetin üzerinden iki gün geçmesine rağmen katil zanlısı Albert Sylaj hâlâ firari. Kosova Polisi dün, Sylaj hakkında yakalama kararı çıkarırken, zanlının güvenlik güçleri tarafından bulunup bulunmadığına ilişkin henüz bilgi verilmedi. Arlinda Zekaj, bugün saat 15.00’te İpek’e bağlı Radac köyünde toprağa verilecek. Öte yandan Zekaj’ın öldürülmesinin ardından, yarın ülke genelinde protesto düzenlenmesi çağrısı yapıldı.  

Priştine Belediye Başkanı Përparim Rama, öldürülen Arlinda Zekaj’ın anısına başkent belediye binasında mum yaktı. Rama, Facebook hesabından yaptığı paylaşımda, Zekaj’ın ailesine ve şiddet korkusuyla karşı karşıya kalan tüm kadınlara dayanışma mesajı gönderdi. Hiçbir kadının korumasız yaşamaması ve hiçbir yardım çağrısının yanıtsız kalmaması gerektiğini vurgulayan Rama, Zekaj’ın ailesine başsağlığı diledi. Rama, “Arlinda için adalet, bu trajediyi önleyebilecek ihmallerin sorumluluğunun üstlenilmesini istiyoruz” ifadelerini kullanarak olayda olası ihmallerin aydınlatılması çağrısında bulundu.

İttifak (Aleanca) Parlamento Grubu Başkanı Besnik Tahiri, Arlinda Zekaj’ın öldürülmesine ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, toplumun en ağır yaralarından biri olan kadınlara yönelik şiddete dikkat çekti. Tahiri, büyük bir acıyla güne başladığını belirterek, “Sanırım hiçbirimiz geceyi huzur içinde geçiremedik” ifadelerini kullandı. Tahiri açıklamasında diğerleri arasında, Zekaj’ın öldürülmesinin Kosova devletinin başarısızlığıyla ilgili olduğunu söyledi.